Các tập đoàn quốc phòng lớn nhất rót vốn kỉ lục vào startup quân sự, vì sao?
Khi drone và các hệ thống tự hành đang làm thay đổi bản chất chiến trường, những tập đoàn quốc phòng truyền thống bắt đầu hành động giống quỹ đầu tư mạo hiểm hơn.
Một số tập đoàn quốc phòng lớn nhất thế giới đã đầu tư số tiền kỉ lục vào các startup quân sự trong năm nay, nhằm thích ứng với tốc độ thay đổi nhanh chóng của chiến tranh hiện đại.
Các nhà thầu quốc phòng hàng đầu có mối quan hệ lâu dài với chính phủ và quân đội phương Tây, bao gồm cả Lockheed Martin (Mỹ) và BAE Systems (Anh), đã tham gia vào các vòng gọi vốn mạo hiểm trị giá kỉ lục 4,1 tỉ USD tính từ đầu năm 2026 đến nay, theo dữ liệu do Dealroom tổng hợp.
Dealroom là công ty phân tích dữ liệu và nền tảng theo dõi hệ sinh thái startup, đầu tư mạo hiểm và đổi mới sáng tạo có trụ sở tại Amsterdam (thủ đô Hà Lan).
Gwen Billon, đối tác tại ngân hàng đầu tư tư vấn PJT, phụ trách mảng hàng không vũ trụ và quốc phòng, cho biết: "Các cuộc xung đột gần đây cho thấy chiến tranh hiện đại đòi hỏi một mô hình tác chiến mới, trong đó những nền tảng quân sự truyền thống phải cùng tồn tại với các công nghệ mang tính đột phá".
"Vì các công nghệ quốc phòng mới sẽ còn tồn tại lâu dài, nên các tập đoàn quốc phòng muốn đảm bảo rằng họ muốn sớm nắm giữ vị thế trong lĩnh vực công nghệ mới này", Gwen Billon nói.
Sự thay đổi đó được thể hiện rõ tại Triển lãm Hàng không Farnborough - sự kiện lớn nhất của ngành diễn ra gần London (thủ đô Anh). Lần đầu tiên, một nửa trong số 1.636 đơn vị triển lãm đến từ lĩnh vực quốc phòng, trong khi trước đây ngành hàng không dân dụng luôn chiếm ưu thế.
Các startup công nghệ quốc phòng đã tận dụng sự kiện để giới thiệu những sản phẩm mới nhất và nhanh chóng thu hút sự quan tâm của các ngân hàng, quỹ đầu tư cũng như những tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất vũ khí.
Chiến tranh hiện đại thúc đẩy làn sóng đầu tư vào startup quốc phòng
Trong bối cảnh các cuộc xung đột gần đây, đặc biệt là cuộc chiến ở Ukraine, các chính phủ đã tăng mạnh chi tiêu quân sự. Cuộc chiến này cho thấy nhu cầu cấp thiết với những loại vũ khí được sản xuất nhanh hơn và với chi phí thấp hơn, từ tên lửa đánh chặn đến drone (máy bay không người lái) tự hành.
Theo dữ liệu của Dealogic, tổng giá trị các thương vụ liên quan đến lĩnh vực quốc phòng trên toàn cầu, bao gồm mua bán - sáp nhập và gọi vốn, đã vượt 40 tỉ USD tính từ đầu năm 2026 và đang trên đà phá vỡ kỉ lục cả năm là 59 tỉ USD được thiết lập vào 2019.
Dealogic là công ty cung cấp dữ liệu tài chính và nền tảng phân tích thị trường vốn toàn cầu.
Các nhà sản xuất vũ khí lớn ngày càng phải cạnh tranh với những đối thủ nhỏ hơn nhưng linh hoạt hơn, tập trung vào công nghệ và muốn tận dụng làn sóng chi tiêu quốc phòng tăng mạnh cùng quá trình chuyển đổi nhanh chóng của ngành. Theo Dealroom, các startup quốc phòng và an ninh đã huy động được tổng cộng 39,8 tỉ USD từ đầu năm 2026 đến nay.
Trước đây, các tập đoàn quốc phòng có thể tập trung vào những thị trường truyền thống như máy bay chiến đấu, tàu chiến hay vũ khí bộ binh. Giờ đây, nay họ buộc phải thay đổi tư duy, hành động giống các nhà đầu tư mạo hiểm.
Các tập đoàn quốc phòng tăng tốc mua lại và đầu tư vào công nghệ quân sự
Tập đoàn công nghệ quốc phòng Thales (Pháp) đang lên kế hoạch mua Exail Technologies, công ty niêm yết tại thủ đô Paris chuyên về robot hàng hải và công nghệ dẫn đường, trong thương vụ định giá doanh nghiệp này ở mức 3,9 tỉ euro. Thales đã vượt qua đối thủ đồng hương Safran để giành được thương vụ.
Cũng trong ngày đó, Lockheed Martin đã vượt qua nhiều đối thủ, trong đó có Thales, để mua Ultra Maritime với giá 3,45 tỉ USD. Ultra Maritime là hãng công nghệ hải quân thuộc sở hữu của quỹ đầu tư Advent.
Các cuộc cạnh tranh mua lại này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của các tập đoàn quốc phòng trong việc mở rộng danh mục công nghệ quốc phòng, không chỉ thông qua đầu tư mạo hiểm mà còn bằng các thương vụ mua bán - sáp nhập.
Mức độ sôi động của thị trường cũng được phản ánh qua số lượng người tham dự đến từ lĩnh vực tài chính tại Triển lãm Hàng không Farnborough đạt mức kỉ lục. Theo ban tổ chức, hơn 650 đại diện từ 350 tổ chức, gồm nhà đầu tư, ngân hàng và các quỹ đầu tư, đã có mặt tại sự kiện.
Đầu tháng 7, nhà sản xuất drone Quantum Systems (Đức) đã huy động thêm 1,2 tỉ USD với mức định giá khoảng 8 tỉ USD. Airbus là một trong các nhà đầu tư tham gia vòng gọi vốn này.
Ngày 9/7, công ty quốc phòng hàng hải Kraken Technology (Anh) công bố huy động thành công 175 triệu USD với mức định giá 1 tỉ USD, chính thức gia nhập nhóm "kì lân". Rheinmetall nằm trong số các nhà đầu tư tham gia.
Theo trang FT, lãnh đạo của một tập đoàn quốc phòng hàng đầu châu Âu cùng cố vấn trong ngành hàng không vũ trụ cho biết phần lớn nhà đầu tư đều tập trung đặt câu hỏi về công nghệ quốc phòng và tương lai của chiến tranh, dựa trên những bài học từ cuộc chiến Nga - Ukraine cũng như cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, nơi drone trên không và trên biển cùng các biện pháp đối phó đã đóng vai trò ngày càng quan trọng.
Lockheed Martin, Airbus mở rộng hệ sinh thái startup quốc phòng
Các tập đoàn quốc phòng cũng gia tăng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, đồng thời rót vốn vào các quỹ đầu tư mạo hiểm để tiếp cận sớm các công nghệ có tiềm năng thương mại lớn.
Theo phân tích của hãng nghiên cứu cổ phiếu độc lập Vertical Research Partners, 13 nhà sản xuất vũ khí lớn nhất thế giới (không tính Airbus và Boeing do hai tập đoàn này có mảng hàng không dân dụng quy mô lớn) được ước tính sẽ tăng chi tiêu R&D nội bộ hơn 25%, từ năm 2021 đến 2026, lên 11,6 tỉ USD.
BAE Systems gần đây cam kết đầu tư 50 triệu euro vào hai quỹ do Lakestar và Expeditions quản lý. Đây đều là những quỹ đầu tư nổi tiếng ở châu Âu chuyên hỗ trợ các startup quốc phòng.
Tương tự, Lockheed Martin (nhà sản xuất vũ khí lớn nhất thế giới xét theo doanh thu) tuần trước thông báo sẽ đầu tư ít nhất 100 triệu USD vào các startup công nghệ quốc phòng tại Anh và châu Âu. Động thái này được đưa ra sau khi Lockheed Martin quyết định nâng quy mô quỹ đầu tư dành cho startup từ 400 triệu USD lên 1 tỉ USD.
Frank St. John, Giám đốc vận hành Lockheed Martin, nói với trang FT rằng công ty nhận thấy châu Âu vẫn còn "năng lực chưa được khai thác" trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng. Ông ví chiến lược đầu tư của Lockheed Martin như việc "tưới khu vườn rồi chờ xem điều gì sẽ nảy mầm".
Thông qua quỹ đầu tư này, Lockheed Martin sẽ kết nối các startup với đội ngũ kỹ sư đang phát triển những dự án mới của mình. Mục tiêu là tích hợp công nghệ của startup vào các sản phẩm và hệ thống mà Lockheed Martin đang phát triển.
Tuần trước, Airbus Defence and Space tại Đức cho biết đã trở thành nhà đầu tư nền tảng của một quỹ mới chuyên rót vốn vào các công nghệ có thể ứng dụng cho cả dân sự và quân sự. Quỹ E2D có quy mô mục tiêu 500 triệu euro và sẽ tập trung đầu tư vào các công nghệ trong lĩnh vực hàng không, hàng hải, không gian.
Airbus Defence and Space là bộ phận phụ trách quốc phòng và không gian của Airbus, tập đoàn hàng không vũ trụ lớn nhất châu Âu. Đơn vị này được thành lập năm 2014 sau khi Airbus tái cơ cấu các mảng kinh doanh quân sự và không gian.
Airbus cũng đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều startup công nghệ quốc phòng, trong đó có SkyFall (Ukraine) và Frankenburg Technologies (Estonia).
Andreas Reinecke, Giám đốc kinh doanh mảng quốc phòng số và an ninh mạng của Airbus Defence and Space, cho biết các cuộc xung đột gần đây, đặc biệt là chiến tranh ở Ukraine, đã cho thấy tốc độ thay đổi công nghệ trong chiến tranh hiện đại diễn ra nhanh đến mức nào.
Vì vậy, Airbus coi việc xây dựng một "hệ sinh thái đối tác hiệu quả" với những doanh nghiệp nhỏ, linh hoạt hơn là điều thiết yếu để có thể theo kịp tốc độ đổi mới của chiến trường hiện đại, theo ông.