Nhà sản xuất chip CXMT vừa lên sàn, lập tức được định giá gần 500 tỉ USD

Mức tăng này đưa giá trị vốn hóa doanh nghiệp lên khoảng 489 tỉ USD, biến CXMT trở thành một trong những công ty bán dẫn giá trị nhất thế giới. Thành công của đợt IPO không chỉ phản ánh niềm tin của giới đầu tư vào ngành bán dẫn Trung Quốc mà còn đánh dấu bước tiến mới trong tham vọng tự chủ chip nhớ của Bắc Kinh giữa cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Nhà sản xuất chip CXMT tạo "cơn sốt" IPO lớn nhất ngành bán dẫn Trung Quốc trong nhiều năm

Phiên chào sàn của ChangXin Memory Technologies (CXMT) đã trở thành tâm điểm của thị trường chứng khoán Trung Quốc. Doanh nghiệp có trụ sở tại thành phố Hợp Phì mở cửa ở mức 49,5 nhân dân tệ/cổ phiếu, cao gấp hơn 5 lần giá IPO là 8,66 nhân dân tệ. Đến cuối phiên, cổ phiếu tăng khoảng 472%, đưa vốn hóa công ty lên khoảng 3.310 tỉ nhân dân tệ (489 tỉ USD).

Đây cũng là một trong những đợt huy động vốn lớn nhất lịch sử ngành bán dẫn Trung Quốc. Quy mô phát hành lên tới 66,6 tỉ nhân dân tệ, vượt xa thương vụ 53,2 tỉ nhân dân tệ của Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC) vào năm 2020.

Ngay trước thời điểm CXMT lên sàn, thị trường từng xuất hiện nhiều lo ngại rằng quy mô IPO quá lớn sẽ hút dòng tiền khỏi các cổ phiếu công nghệ khác. Mối quan tâm này khiến Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) phải tổ chức nhiều cuộc họp với đại diện doanh nghiệp niêm yết, các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và giới học thuật nhằm trấn an thị trường.

CSRC cam kết tiếp tục hoàn thiện cơ chế ổn định thị trường, tăng cường định hướng kì vọng của nhà đầu tư và nâng cao tính ổn định nội tại của thị trường vốn. Trong khi đó, nhiều tờ báo tài chính nhà nước cũng liên tục đăng bài nhận định rằng IPO của CXMT sẽ không tạo ra hiệu ứng "hút máu" thanh khoản như một số dự báo.

Dẫu vậy, một số tổ chức phân tích như HSBC Qianhai Securities vẫn cho rằng quy mô vốn hóa của CXMT sau niêm yết có thể tạo áp lực ngắn hạn lên dòng tiền của các cổ phiếu công nghệ khác. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ đợt niêm yết của SMIC năm 2020 cho thấy ảnh hưởng này thường chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn trước khi thị trường hồi phục.

Sức hút của CXMT còn thể hiện qua nhu cầu đăng kí mua cổ phiếu cực lớn. Đợt phân phối trực tuyến được đăng kí vượt mức tới 244 lần, khiến tỉ lệ phân bổ cho nhà đầu tư cá nhân chỉ còn 0,4714%, tương đương xác suất trúng chưa đến 1/200.

Đợt IPO còn thu hút hàng loạt nhà đầu tư chiến lược tên tuổi như các công ty liên kết của Alibaba Cloud và hãng xe điện Nio. Mỗi đơn vị được phân bổ khoảng 158 triệu nhân dân tệ cổ phiếu. Trước IPO, Alibaba Cloud cùng Alibaba (China) Network Technology đã sở hữu gần 5% cổ phần CXMT.

Tham vọng phá thế độc quyền của Samsung, SK Hynix và Micron

Được thành lập năm 2016, CXMT là niềm hy vọng lớn nhất của Trung Quốc trong lĩnh vực chip nhớ DRAM - một trong những phân khúc bán dẫn khó sản xuất nhất thế giới và từ lâu bị thống trị bởi ba tập đoàn Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology.

Theo hãng nghiên cứu Omdia, đến quý IV/2025, CXMT đã chiếm khoảng 7,67% doanh thu thị trường DRAM toàn cầu, đứng thứ tư thế giới sau ba "ông lớn" kể trên.

Ban đầu, công ty tập trung vào dòng DRAM tiêu thụ điện năng thấp dành cho smartphone và các thiết bị điện tử tiêu dùng. Tuy nhiên, những năm gần đây CXMT đã mở rộng mạnh sang dòng DDR5 dành cho máy tính cá nhân, máy chủ và trung tâm dữ liệu - những lĩnh vực đang hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đến năm 2025, doanh thu từ các sản phẩm DDR đã chiếm gần 32% tổng doanh thu của công ty, tăng mạnh so với mức hơn 13% một năm trước đó sau khi DDR5 bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt cuối năm 2024.

Kết quả kinh doanh của CXMT cũng phản ánh rõ xu hướng tăng trưởng này. Trong quý I năm nay, doanh thu đạt 50,8 tỉ nhân dân tệ, tăng tới 719% so với cùng kì năm trước. Lợi nhuận thuộc về cổ đông đạt gần 24,8 tỉ nhân dân tệ, mức tăng hiếm thấy trong ngành bán dẫn.

Một yếu tố quan trọng hỗ trợ CXMT là sự thay đổi của thị trường DRAM toàn cầu. Khi Samsung, SK Hynix và Micron chuyển ngày càng nhiều công suất sang sản xuất bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ AI và các máy chủ hiệu năng cao, nguồn cung DRAM truyền thống cho máy tính và điện thoại trở nên khan hiếm.

Theo TrendForce, giá hợp đồng DRAM thông thường trong ba tháng đầu năm 2026 đã tăng từ 93% đến 98% so với quý trước. Nhờ đó, doanh thu toàn ngành DRAM toàn cầu tăng 81%, đạt khoảng 97 tỉ USD chỉ trong quý đầu năm.

Khoản vốn khổng lồ thu được từ IPO sẽ giúp CXMT tiếp tục mở rộng công suất, đầu tư nghiên cứu công nghệ tiên tiến và tăng tốc phát triển các dòng sản phẩm phục vụ AI cũng như điện toán đám mây.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định con đường để CXMT gia nhập nhóm "Big Three" vẫn còn khá dài. Theo Counterpoint Research, khoảng cách về quy mô sản xuất, công nghệ chế tạo, năng lực nghiên cứu cũng như mạng lưới khách hàng giữa CXMT và ba nhà sản xuất dẫn đầu vẫn còn rất lớn.

Ông MS Hwang, Giám đốc nghiên cứu của Counterpoint Research, cho rằng dòng vốn mới sẽ tạo động lực mạnh cho CXMT, song câu hỏi quan trọng nhất hiện nay là công ty có thể thu hẹp khoảng cách với Samsung, SK Hynix và Micron nhanh đến mức nào trong những năm tới.

Dẫu vậy, việc một doanh nghiệp Trung Quốc có thể đạt mức vốn hóa gần 500 tỉ USD ngay trong ngày đầu giao dịch cho thấy tham vọng xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn tự chủ của Bắc Kinh đang bước sang giai đoạn mới. Nếu tận dụng hiệu quả nguồn vốn khổng lồ này, CXMT hoàn toàn có cơ hội trở thành đối thủ đáng gờm hơn trên thị trường chip nhớ toàn cầu, đặc biệt trong lúc nhu cầu DRAM cho AI, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu tiếp tục tăng mạnh.

Bùi Tú