Yak-130M - kỳ vọng là sản phẩm xuất khẩu tiềm năng của nước Nga
Mới đây, trong chuyến thăm của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Nhà máy Hàng không Irkutsk (IAZ), Giám đốc sản xuất Vitaly Elagin cho biết việc thử nghiệm máy bay huấn luyện kiêm tiêm kích Yak-130M sẽ hoàn thành vào năm 2028.
Nhà máy kỳ vọng Yak-130M sẽ trở thành sản phẩm xuất khẩu hấp dẫn, nhất là trong bối cảnh nhu cầu chống phương tiện không người lái...
Từ máy bay huấn luyện đến "2 trong 1"
Chuyến bay đầu tiên của Yak-130M diễn ra ngày 25/6. Tính tới thời điểm hiện tại, Yak-130M đã thực hiện 9 chuyến bay thử.
Phi công thử nghiệm Alexander Guskov trực tiếp giới thiệu chiếc Yak-130M với ông Putin, cho biết máy bay được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) BRLS-130R, hệ thống ngắm bắn quang-điện tử SOLT-130K phục vụ dẫn đường vũ khí chính xác, bộ tác chiến điện tử President-S130, và hệ thống liên lạc chiến thuật KSS-130.
Theo lời phi công, đây thực chất là một tiêm kích hạng nhẹ, vượt xa khả năng của phiên bản tiền nhiệm vốn chỉ là máy bay huấn luyện nâng cao.
Phiên bản Yak-130 có vai trò chính là giúp phi công làm quen với những thao tác, đặc tính bay của tiêm kích thế hệ 4 và 5. Nó không có điện tử hàng không đầy đủ để thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu. Điều này thay đổi hoàn toàn với Yak-130M, khi có thể vừa làm nhiệm vụ huấn luyện, vừa chiến đấu khi cần.
Nhắm tới mục tiêu khó chịu nhất: Phương tiện không người lái
Tốc độ tối đa của Yak-130M đạt 960 km/h, tầm hoạt động tối đa 1.610 km. Hơn 50% trang thiết bị được đổi mới, bao gồm hệ thống ngắm bắn và radar hiện đại. Kết quả là máy bay có thể mang một dải rộng các vũ khí dẫn đường không - đối - không và không - đối - đất. Máy bay mang được tới 9 giá treo với tổng tải trọng vũ khí khoảng 3 tấn.
Máy bay được tối ưu hóa cho dải tốc độ thấp, với mục đích chống phương tiện không người lái. Thực tế chiến đấu cho thấy các loại máy bay cỡ lớn, tốc độ cao lại kém hiệu quả trong việc đánh chặn các phương tiện bay quá chậm và thấp, do thời gian mục tiêu trong tầm ngắm không nhiều.
Máy bay có thể bay chậm và cơ động cao là lí tưởng để đối phó với các mục tiêu khó chịu này. Xu thế trên thị trường thế giới cũng đang đặt ra nhu cầu về những tính năng bay nói trên, nhưng chưa có nhiều nhà sản xuất thực sự tích hợp đủ các thiết bị điện tử hàng không để nâng tầm máy bay huấn luyện giá rẻ lên tiêm kích hạng nhẹ.
Thiết kế mặc định có hai chỗ ngồi cùng hệ thống thông tin - liên lạc cho phép liên kết dữ liệu với nhiều khí tài trên không, trên mặt đất khác cũng đem lại tiềm năng nâng cấp lâu dài. Vị trí hướng dẫn bay sau phi công hoàn toàn có thể thay bằng sĩ quan điều khiển phương tiện không người lái, một xu thế nhiều mẫu tiêm kích hai chỗ ngồi đang theo đuổi.
Nói cách khác, bằng cách định vị những vai trò mới, Yak-130M có dư địa phát triển lâu dài và nhiều khách hàng tiềm năng.
Sau khi việc thử nghiệm hoàn thành, quá trình sản xuất phục vụ xuất khẩu Yak-130M có thể tiến hành ngay sau đó. Phía IAZ tiết lộ đã có nhiều khách hàng nước ngoài bày tỏ quan tâm, thậm chí đặt hàng phiên bản riêng.
