Anthropic bị chỉ trích vì không ủng hộ AI trọng số mở như OpenAI, Google, Nvidia

Hôm 24/7, Nvidia, Meta, Microsoft cùng 22 doanh nghiệp, tổ chức và nền tảng công nghệ đã công bố một bức thư chung, kêu gọi các nhà hoạch định chính sách tránh áp đặt những hạn chế quá sớm với mô hình AI trọng số mở. Theo họ, các biện pháp như vậy có thể kìm hãm cạnh tranh và đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo ra nước ngoài.

25 doanh nghiệp, tổ chức và nền tảng công nghệ đã kí tên vào bức thư, gồm: American Innovators Network, Andreessen Horowitz (a16z), Arcee AI, Arena, Black Forest Labs, Box, CrowdStrike, Dell Technologies, Emergence Capital, Hugging Face, IBM, The Linux Foundation, Mariana Minerals, Meta, Microsoft, Mistral, Mozilla, Nvidia, Palantir, Perplexity, Reflection, Replit, ServiceNow, Telnyx và Y Combinator.

Đến cuối tuần qua, nhiều tên tuổi lớn khác trong lĩnh vực AI cũng tham gia kí vào bức thư, gồm OpenAI, Google và SpaceX.

Điều đó có nghĩa là tính đến ngày 27/7, Anthropic là công ty AI tiên phong lớn duy nhất chưa công khai ủng hộ lập trường chung của ngành với AI trọng số mở, dẫn đến phải hứng chịu nhiều chỉ trích.

David Sacks, nhà đầu tư mạo hiểm và cựu cố vấn AI của chính quyền Trump, viết trên mạng xã hội X: "Toàn bộ ngành công nghệ (ngoại trừ Anthropic) đều đã lên tiếng ủng hộ AI mã nguồn mở. Anthropic sẽ không dừng lại cho đến khi làm suy yếu AI mã nguồn mở. Phần còn lại của ngành công nghiệp cần phải theo dõi những người này sát sao".

Trong bài đăng này, David Sacks sử dụng cụm AI mã nguồn mở, nhưng bức thư thực tế đề cập đến AI trọng số mở. Đây là hai khái niệm không hoàn toàn giống nhau.

Peter Steinberger, nhà sáng lập nền tảng tác tử AI OpenClaw và là nhân viên OpenAI, viết trên X: "Tự hào vì OpenAI đã kí bức thư, còn Anthropic thì vẫn im lặng".

Bill Gurley, đối tác của quỹ đầu tư mạo hiểm Benchmark, cũng chỉ trích Anthropic vì không kí tên vào thư. Ông cho rằng Anthropic đang tìm cách bảo vệ lợi thế cạnh tranh của mình trong cuộc đua AI.

Đáp lại bài đăng của nhân viên Anthropic trên X, Bill Gurley viết: "Thật thú vị khi thấy Anthropic thừa nhận rằng vấn đề thực sự với AI trọng số mở là nó cạnh tranh trực tiếp với chiến lược kinh doanh của họ. Sự thừa nhận này rất đáng chú ý".

Lý Khai Phục, cựu Chủ tịch Google Trung Quốc và Microsoft Research Asia, bình luận: "Điều thú vị hơn cả không phải là ai đã kí vào bức thư về AI trọng số mở, mà là ai không kí". Nhà sáng lập startup 01.AI (Trung Quốc) thậm chí còn gắn thẻ Claude AI của Anthropic trong bài đăng trên X.

Anthropic hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận từ báo chí.

Trước đó, Dario Amodei (Giám đốc điều hành Anthropic) nhiều lần cảnh báo rằng khi trọng số của các mô hình AI tiên tiến được công khai, nhà phát triển sẽ không còn khả năng kiểm soát cách chúng được sử dụng.

Thay vì phát hành trọng số mở, Anthropic lựa chọn phương thức cấp quyền truy cập có kiểm soát với các mô hình AI mạnh nhất của mình. Đầu năm nay, Anthropic đã ra mắt Project Glasswing, chương trình cho phép một số doanh nghiệp đã được thẩm định tiếp cận sớm các mô hình AI chuyên về an ninh mạng của mình nhằm phát hiện và khắc phục lỗ hổng bảo mật.

Hàng loạt CEO nổi tiếng chia sẻ bức thư ủng hộ AI trọng số mở

Trong bức thư công bố hôm 24/7, 25 doanh nghiệp, tổ chức và nền tảng công nghệ cảnh báo chính quyền Trump không nên đưa ra những quyết định vội vàng. Họ cho rằng các mô hình AI trọng số mở giúp tăng cường cạnh tranh và bảo đảm lợi ích của AI được chia sẻ rộng rãi, thay vì tập trung vào một số ít doanh nghiệp.

"Việc chỉ dựa vào các mô hình AI đóng không đồng nghĩa với an toàn hơn. Chúng vẫn có thể bị tấn công, bị lạm dụng hoặc gặp lỗi mà người bên ngoài không thể phát hiện. Việc tập trung các năng lực AI tiên tiến vào một số ít mô hình đóng còn khiến rủi ro gia tăng", bức thư nêu rõ.

Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) và Satya Nadella (Giám đốc điều hành Microsoft) đều chia sẻ bức thư này trên tài khoản mạng xã hội X.

Jensen Huang viết trên X: "Trong bài đăng đầu tiên của mình, tôi muốn chia sẻ bức thư mà Nvidia đã kí về lý do các mô hình AI mở lại quan trọng. AI sẽ chuyển đổi mọi ngành công nghiệp, thúc đẩy mọi doanh nghiệp và sẽ được phát triển ở mọi quốc gia. Các mô hình AI mở giúp tăng cường an toàn và an ninh mạng, thúc đẩy đổi mới và phổ cập AI nhanh hơn, đồng thời củng cố chủ quyền công nghệ. Thế giới cần cả các mô hình AI tiên tiến dạng đóng lẫn các mô hình AI tiên tiến dạng mở".

Trong khi đó, Satya Nadella bình luận: “Các mô hình AI trọng số mở đóng vai trò thiết yếu với một hệ sinh thái AI phát triển lành mạnh. Cùng với các doanh nghiệp khác trong ngành, chúng tôi đang thúc đẩy một lộ trình để AI trọng số mở giúp củng cố năng lực cạnh tranh của Mỹ, tạo thêm cơ hội tăng trưởng kinh tế và vẫn bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia”.

Sau đó, Elon Musk (Giám đốc điều hành SpaceX), Mark Zuckerberg (Giám đốc điều hành Meta), Sundar Pichai (Giám đốc điều hành Google), Demis Hassabis (Giám đốc điều hành Google DeepMind) và Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) cũng chia lại bức thư trên X.

Sundar Pichai tuyên bố: "Google rất vui được ủng hộ sáng kiến này. Chúng tôi từ lâu đã hưởng lợi từ phần mềm mã nguồn mở và cũng là một trong những đơn vị đóng góp lớn cho cộng đồng mã nguồn mở. Google DeepMind, dưới sự dẫn dắt của Demis Hassabis, cũng liên tục phát hành các mô hình AI trọng số mở thuộc dòng Gemma. Hãy tiếp tục tiến lên!".

"Tôi muốn Mỹ chiến thắng trong cuộc đua AI, cả với các mô hình mã nguồn mở lẫn các mô hình độc quyền. Tôi rất vui khi thấy sáng kiến này", Sam Altman cho biết.

Mark Zuckerberg nhận xét: "Mã nguồn mở là một động lực tích cực và quan trọng, vừa giúp trao quyền cho con người, vừa ngăn quyền lực bị tập trung vào một số ít công ty. Tôi tự hào được ủng hộ điều này".

Elon Musk cũng bày tỏ sự đồng tình khi viết: "Tôi hoàn toàn ủng hộ điều này".

Trung Quốc khiến cuộc tranh luận về AI trọng số mở nóng lên

Cuộc tranh luận về AI trọng số mở càng trở nên gay gắt sau khi startup Moonshot AI (Trung Quốc) hôm 17/7 ra mắt mô hình AI trọng số mở Kimi K3 với 2.800 tỉ tham số.

Moonshot AI gọi Kimi K3 là mô hình AI trọng số mở lớn nhất thế giới, có hiệu năng tiệm cận Claude Fable 5 của Anthropic và GPT-5.6 Sol của OpenAI. Điều này làm dấy lên lo ngại tại Thung lũng Silicon rằng khoảng cách giữa AI Trung Quốc và Mỹ đã được rút ngắn xuống chỉ còn vài tuần thay vì vài tháng.

Tuần trước, ông Michael Kratsios - Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng - cáo buộc Moonshot AI đã sử dụng mô hình Claude Fable 5 của Anthropic để huấn luyện Kimi K3 thông qua kỹ thuật chưng cất.

Trong lĩnh vực AI, chưng cất là kỹ thuật huấn luyện các mô hình nhỏ hơn bằng cách cho chúng học cách bắt chước khả năng của các mô hình mạnh hơn.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính phủ có thể áp đặt lệnh trừng phạt với các công ty Trung Quốc chưng cất trái phép các mô hình AI của Mỹ.

Nhìn chung, Trung Quốc đang theo đuổi cách tiếp cận cởi mở hơn Mỹ trong việc phát triển và phát hành các mô hình AI.

Làn sóng ủng hộ AI trọng số mở lan rộng

Lập luận ủng hộ AI trọng số mở tiếp tục được củng cố trong tuần qua sau khi Hugging Face tiết lộ đã sử dụng GLM-5.2 để phân tích vụ xâm nhập mạng do tác tử AI từ OpenAI gây ra. GLM-5.2 là mô hình AI trọng số mở của Zhipu AI (Trung Quốc).

Hugging Face không thể sử dụng các mô hình AI nguồn đóng của Mỹ trong tình huống đó do các điều khoản hạn chế đi kèm.

Theo Nvidia, sự cố này đã phơi bày một thực tế quan trọng: "Khi các đơn vị phòng thủ không thể kiểm tra, điều chỉnh và vận hành các hệ thống AI tiên tiến trên chính hạ tầng của mình, khả năng ứng phó của họ sẽ bị hạn chế đúng vào thời điểm mà tốc độ phản ứng là yếu tố quan trọng nhất".

Nvidia cho rằng đây là minh chứng rõ ràng cho nhu cầu phát triển các mô hình AI trọng số mở dành cho an ninh mạng.

Làn sóng ủng hộ AI trọng số mở tiếp tục lan rộng hôm 27/7 khi Nvidia công bố thành lập Open Secure AI Alliance (OSAA), liên minh thúc đẩy việc sử dụng các mô hình AI mở trong lĩnh vực an ninh mạng, với sự tham gia của Microsoft, SpaceX cùng nhiều hãng công nghệ khác.

Ngoài Nvidia, OSAA còn quy tụ nhiều tên tuổi lớn trong ngành công nghệ, gồm Microsoft, SpaceX, Palantir, Adobe, Cisco, IBM, Dell Technologies, Cloudflare, Hugging Face, Salesforce, SAP, Siemens, Snowflake, Databricks, LangChain, Red Hat, HPE, NetApp, Linux Foundation, Palo Alto Networks, NAVER, cùng nhiều doanh nghiệp, tổ chức khác tại Mỹ và châu Âu.

OSAA sẽ phát triển nhiều công nghệ nền tảng như:

- Hệ thống xác thực danh tính cho tác tử AI.

- Cơ chế cô lập tác tử AI nhằm hạn chế rủi ro khi bị xâm nhập.

- Định dạng lưu trữ mô hình an toàn.

- Các công cụ quét và đánh giá nhiều mô hình AI.

- Quy trình phát triển phần mềm an toàn.

- Cơ chế phát hiện, vá và công bố lỗ hổng bảo mật.

Sơn Vân