Bronco: Mẫu xe ‘kì dị’ nhưng thành công nhất của Singapore
Công nghiệp quốc phòng Singapore thường được biết đến là tiên tiến nhưng chỉ phục vụ nhu cầu trong nước. Tuy nhiên, một mẫu xe “dị” tới từ đảo quốc này đang chinh phục cả những khách hàng khó tính của châu Âu. Đó là “đoàn tàu trên cạn” Bronco.
Xe bánh xích vượt địa hình Bronco được thiết kế cách đây hơn hai thập niên để chinh phục địa hình phức tạp của khu vực Đông Nam Á. Nhưng chiếc xe ấy sau đó lại chứng minh giá trị ở những nơi hoàn toàn xa lạ với Singapore như sa mạc Afghanistan, và giờ là núi cao dãy Alps lẫn băng tuyết Bắc Cực.
Giải pháp cơ động chiến lược của một quốc đảo
Bronco do ST Kinetics (nay là ST Engineering Land Systems) phối hợp cùng Cơ quan Khoa học và Công nghệ Quốc phòng Singapore (DSTA) thiết kế. Toàn bộ xe được chế tạo ngay trong nước, tại một cơ sở sản xuất của ST Engineering.
Điểm đặc trưng nhất của Bronco là kết cấu hai module tách rời, nối với nhau bằng một khớp thủy lực xoay linh hoạt. Khoang chở người và trang thiết bị được chia giữa hai module này. Điều đó khiến Bronco giống như một đoàn tàu nhỏ với hai toa đặt trên bánh xích.
Lý do của thiết kế này là sự tối ưu hóa cho địa hình bùn lầy, nơi xe thông thường có thể bị sụt lún. Nhờ chia thành hai phần, tổng chiều dài bánh xích tiếp xúc mặt đất của Bronco dài hơn một thân xe liền khối, do đó diện tích áp lực lên bề mặt thấp hơn nhiều so với xe xích kiểu truyền thống cùng khối lượng.
Điều này giúp Bronco di chuyển dễ dàng trên bùn, cát mà không bị sa lầy. Xe cũng đổi hướng bằng cách gập khớp giữa hai module thay vì phải "vặn" cả dải xích như xe tăng - thiết giáp thông thường, nên cần ít lực bám nền hơn khi rẽ.
Ngoài ra, Bronco có khả năng lội nước và có thể được không vận bằng máy bay vận tải C-130 Hercules. Xe chở 1 lái xe và 15 hành khách (5 người ở module trước, 10 người ở module sau). Động cơ diesel Caterpillar 3126B (350 mã lực) hoặc MTU 6R106 (326 mã lực) cho tốc độ tối đa 60 km/h trên đường nhựa, khoảng 25 km/h trên địa hình và khoảng 4,5 km/h khi lội nước.
Tất cả những điều trên là những đặc tính phù hợp nhất cho địa hình Singapore và khu vực lân cận. Địa hình phổ biến nhất ở đây là đất ngập nước, rừng nhiệt đới và bãi bồi, nơi xe bánh lốp thông thường dễ sa lầy, còn xe bánh xích cỡ lớn lại quá nặng để cơ động linh hoạt.
“Kẻ đến sau” nhưng vẫn vững chân trước các đối thủ châu Âu
Ưu điểm cơ động nói trên của Bronco giúp mẫu xe nhanh chóng được chú ý. Cuối năm 2008, Bộ Quốc phòng Anh ký hợp đồng trị giá 150 triệu bảng với ST Kinetics để mua 115 xe Bronco, đổi tên thành Warthog (Lợn rừng) để triển khai ở Afghanistan.
Số xe này nhằm thay thế một phần đội xe BvS10 với thiết kế tương tự do Thụy Điển sản xuất. Trong 6 năm sau đó, đội xe Anh gốc Đông Nam Á này đã hứng chịu hơn 30 vụ đánh bom cài ven đường mà không hành khách nào trong xe thiệt mạng. Xe được đánh giá cao nhờ sự bền bỉ vỏ giáp tốt. Hơn hết, Warthog có lợi thế sức cơ động vượt trội, đi những con đường khó để vòng qua các tuyến nơi phiến quân thường cài vật liệu nổ.
Điểm đặc biệt, là Singapore không phải nước đầu tiên nghĩ ra thiết kế xe kiểu này. Thụy Điển hay Nga là những quốc gia đi đầu với thiết kế hai module nối với nhau, nhằm thích ứng với địa hình bùn lầy và băng tuyết của khu vực hàn đới. Singapore chỉ đơn giản là học theo những ưu điểm đó để thích nghi với môi trường nhiệt đới. Tuy nhiên, chất lượng sản xuất cao và định vị đúng thị trường khiến Bronco dù ra mắt sau nhưng vẫn được đặt mua với số lượng lớn.
Vươn ra thế giới
Tính đến nay, đã có hơn 1.200 xe thuộc gia đình Bronco được bàn giao. Singapore vẫn là nước sử dụng nhiều nhất với 600 xe. Hơn 20 biến thể đã được phát triển trên khung gầm Bronco, gồm xe chở quân, cứu thương, công binh, cứu kéo, tiếp tế nhiên liệu, và cả cối tự hành tự động hóa.
Ngoài xuất khẩu trực tiếp, ST Engineering còn cấp phép cho một số đối tác nước ngoài tự sản xuất biến thể Bronco. Hãng Sisu Auto của Phần Lan phát triển phiên bản nội địa mang tên Sisu GTT. Hãng Roshel của Canada, theo thỏa thuận ký năm 2025, sẽ sản xuất phiên bản mang tên ExtremV ngay tại Canada để tham gia chương trình xe chuyên dụng cho địa hình Bắc Cực của nước này.
Gần đây, ST Engineering cũng giới thiệu các biến thể Bronco 3 dành riêng cho môi trường núi cao. Một phiên bản "Alpine" phát triển cho các đơn vị sơn cước của quân đội Áo, trang bị lưỡi ủi tuyết và phanh khí xả để đổ đèo an toàn. Một phiên bản hợp tác cùng hai hãng Leonardo, ARIS của Italy, nhắm tới chương trình thay thế xe việt dã vùng núi của quân đội Italy.
Tại triển lãm Eurosatory 2026 vừa qua ở Paris, Bronco 3 còn được trình diễn khả năng kéo và điều khiển robot mặt đất không người lái Taurus, thể hiện khả năng thích nghi với thời đại phương tiện không người lái. Nhiều quốc gia khác cũng đã bày tỏ quan tâm và tổ chức thử nghiệm thực địa với Bronco trong những năm qua.
Từ một quốc đảo rộng chưa đầy 750 km vuông, không có ngành công nghiệp ô tô hay truyền thống chế tạo xe quân sự lâu đời, Singapore đã tự thiết kế, tự sản xuất và đưa Bronco ra thị trường quốc tế suốt hơn hai thập niên. Ít có sản phẩm quốc phòng nào của một nước nhỏ trong khu vực Đông Nam Á đạt được vị trí như vậy.