Các Big Tech Trung Quốc có tạo ra lợi nhuận bền vững khi chi tiêu cho AI tăng vọt?
Các tập đoàn công nghệ lớn và phòng thí nghiệm AI tiên phong Trung Quốc không ngừng tăng chi tiêu vốn để bắt kịp cả đối thủ trong nước và Mỹ.
Các hãng công nghệ lớn Mỹ ngày càng chịu sự giám sát của thị trường về ngân sách khổng lồ dành cho trí tuệ nhân tạo (AI). Những hãng công nghệ hàng đầu Trung Quốc cũng đang đối mặt với bài toán tương tự: Làm thế nào để chứng minh rằng hàng tỉ USD đầu tư vào hạ tầng AI cuối cùng sẽ mang lại lợi nhuận bền vững.
Dưới đây là cách các ông lớn công nghệ Trung Quốc giải bài toán kiếm tiền từ AI.
Vì sao nhà đầu tư toàn cầu lo ngại về khoản chi khổng lồ của các hãng công nghệ lớn cho AI?
Nỗi lo của thị trường gia tăng sau khi cổ phiếu của Meta giảm khoảng 8% trong phiên giao dịch ngoài giờ hôm 29/7 sau khi công ty mẹ Facebook công bố kết quả kinh doanh quý II/2026. Dù doanh thu đạt 60,8 tỉ USD, vượt kì vọng của giới phân tích, nhưng việc Meta tiếp tục gia tăng chi tiêu cho AI cùng với dòng tiền tự do giảm tới 91% khiến các nhà đầu tư lo ngại.
Đà giảm cổ phiếu Meta diễn ra một tuần sau khi Alphabet báo cáo tài chính quý II/2026. Công ty mẹ Google lần đầu tiên ghi nhận dòng tiền tự do âm trong một quý do chi tiêu khổng lồ cho AI tăng nhanh hơn tốc độ tạo doanh thu, làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ hình thành "bong bóng AI".
Dòng tiền tự do là lượng tiền mặt thực tế còn lại mà doanh nghiệp giữ được sau khi đã trừ đi toàn bộ chi phí hoạt động và các khoản chi cho tài sản cố định. Đây là nguồn tiền linh hoạt dùng để trả nợ, chia cổ tức hoặc tái đầu tư.
Các công ty Trung Quốc có đang chịu áp lực tương tự trong việc chứng minh hiệu quả đầu tư AI?
Có. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu cùng những phòng thí nghiệm AI tiên phong của Trung Quốc cũng đang lao vào một cuộc chạy đua tương tự, liên tục tăng chi tiêu vốn để cạnh tranh với đối thủ trong nước lẫn Mỹ. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh đang nhanh chóng dịch chuyển từ năng lực của mô hình AI sang hiệu quả sử dụng vốn và tỉ suất sinh lời trên khoản đầu tư.
Những dấu hiệu đầu tiên của xu hướng này đã xuất hiện trong báo cáo tài chính quý gần nhất của Alibaba và Tencent, khi các sản phẩm AI bắt đầu tạo được sức hút trên thị trường.
Doanh thu của Alibaba Cloud, mảng điện toán đám mây thuộc Alibaba, tăng 38% so với cùng kì năm trước trong quý I/2026. Mảng điện toán đám mây là động lực chính thúc đẩy chiến lược AI của tập đoàn thương mại điện tử Trung Quốc.
Các sản phẩm AI của Alibaba mang về gần 9 tỉ nhân dân tệ (1,3 tỉ USD) trong quý I/2026. Đáng chú ý, doanh thu của mảng này đã tăng trên 100% trong 11 quý liên tiếp so với cùng kì năm ngoái.
Alibaba Cloud kì vọng doanh thu định kì hằng năm từ các mô hình AI và dịch vụ ứng dụng sẽ vượt 10 tỉ nhân dân tệ trong quý II/2026 và đạt 30 tỉ nhân dân tệ vào cuối năm 2026, cho thấy nhu cầu sử dụng AI đang tăng mạnh.
Trong khi đó, Tencent không công bố doanh thu cụ thể của từng sản phẩm AI. Tuy nhiên, các nhà phân tích của công ty chứng khoán Sealand Securities nhận định trong một báo cáo hồi tháng 5 rằng các hệ thống AI phục vụ đề xuất nội dung và nhắm mục tiêu quảng cáo đang giúp nâng cao hiệu quả quảng cáo cũng như cải thiện khả năng định giá trên toàn bộ hệ sinh thái của Tencent.
Nhà đầu tư nhìn nhận làn sóng chi tiêu cho AI tại Trung Quốc như thế nào?
Dù vẫn còn nhiều hoài nghi về quy mô chi tiêu vốn khổng lồ, một số chuyên gia trong ngành cho rằng quy mô thị trường rất lớn của Trung Quốc sẽ tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Trong báo cáo gửi khách hàng hôm 30/7, các nhà phân tích của tập đoàn dịch vụ tài chính HSBC thừa nhận thị trường đang có quan điểm khá thận trọng với các khoản đầu tư vào hạ tầng AI quy mô siêu lớn. Tuy nhiên, họ vẫn tin rằng những tập đoàn công nghệ Trung Quốc như Alibaba có đủ tiềm năng để chứng minh giá trị của các khoản đầu tư này theo thời gian.
Theo nhóm phân tích do Charlene Liu dẫn đầu, tổng quy mô thị trường AI doanh nghiệp có thể khai thác được ước tính đạt 1.400 tỉ USD trên toàn cầu, trong đó riêng Trung Quốc chiếm khoảng 178 tỉ USD. Charlene Liu là Trưởng bộ phận nghiên cứu Internet và trò chơi khu vực châu Á - Thái Bình Dương của HSBC.
Ở phạm vi toàn cầu, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley vẫn lạc quan về triển vọng của các nhà cung cấp hạ tầng điện toán siêu quy mô. Morgan Stanley ước tính rằng hoạt động cho thuê hạ tầng AI, cung cấp quyền truy cập mô hình AI và các dịch vụ tích hợp AI cuối cùng có thể mang lại tỉ suất sinh lời hấp dẫn trong khoảng 25 - 50%.
Trong một báo cáo gần đây, nhóm phân tích do Brian Nowak dẫn đầu cho rằng nhu cầu ngày càng tăng với công suất của các trung tâm dữ liệu sẽ tiếp tục mang lại lợi thế cho các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Amazon, Google, Microsoft và Meta.
Brian Nowak là Giám đốc điều hành và Trưởng nhóm nghiên cứu lĩnh vực Internet tại Mỹ của Morgan Stanley. Ông là một trong những nhà phân tích Phố Wall có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực Internet và công nghệ, thường xuyên đưa ra đánh giá về các công ty như Amazon, Alphabet, Meta, Airbnb, DoorDash, Reddit và Instacart.