4 Big Tech chi 1.100 tỉ USD cho AI, dòng tiền tự do chạm đáy 10 năm
Alphabet, Amazon, Microsoft và Meta đã đẩy mạnh đầu tư kể từ khi làn sóng AI bùng nổ vào năm 2023.
4 tập đoàn Mỹ vận hành các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đã rót 1.100 tỉ USD vào đầu tư vốn kể từ khi cuộc đua thống trị lĩnh vực AI bắt đầu cách đây khoảng 3 năm rưỡi. 4 gã khổng lồ công nghệ (Big Tech) này đang đặt cược tương lai của mình vào AI.
Theo báo cáo kết quả kinh doanh của 4 Big Tech trong hai tuần qua, tổng chi tiêu vốn của Alphabet (công ty mẹ Google), Amazon, Microsoft và Meta từ đầu năm 2023 đến hết tháng 6/2026 đã đạt 1.100 tỉ USD.
Khoản chi khổng lồ này cho thấy tham vọng AI rất lớn của 4 Big Tech, đồng thời phản ánh tốc độ chuyển mình từ những doanh nghiệp ít cần rót tiền vào tài sản vật chất thành nhà đầu tư lớn cho cơ sở hạ tầng như trung tâm dữ liệu, máy chủ và hệ thống điện.
Rishi Jaluria, chuyên gia phân tích tại ngân hàng đầu tư RBC Capital Markets, nhận định chi tiêu vốn của các Big Tech sẽ còn tiếp tục tăng và chưa có dấu hiệu dừng lại. Theo ông, các nhà đầu tư muốn những công ty này tìm được sự cân bằng giữa việc mạnh tay đầu tư vào AI và duy trì những yếu tố cốt lõi vốn giúp họ đạt được thành công như hiện nay.
4 Big Tech dự kiến chi 745 tỉ USD cho đầu tư vốn trong năm 2026, chủ yếu dành cho trung tâm dữ liệu, chip tiên tiến và nguồn điện cần thiết để vận hành chúng. Con số này được nâng lên sau khi Alphabet và Amazon đều tăng dự báo chi tiêu trong quý vừa qua.
Canh bạc này thành công đến đâu vẫn phụ thuộc một phần vào khả năng OpenAI và Anthropic tiếp tục huy động vốn để đáp ứng các cam kết mua năng lực tính toán trị giá hàng chục tỉ USD trong nhiều năm, khi cả hai startup AI hàng đầu thế giới đang chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết.
Làn sóng đầu tư ồ ạt vào AI đã gây sức ép lên chuỗi cung ứng và đẩy chi phí tăng cao, dẫn đến tình trạng thiếu chip nhớ. Điều này cũng gây ảnh hưởng đến cả Apple, ngay cả khi công ty này đứng ngoài cuộc đua đầu tư AI quy mô lớn. Cảnh báo của Apple về doanh thu và biên lợi nhuận thấp hơn trong quý hiện tại do chi phí tăng, khiến cổ phiếu hãng giảm 6,33% trong phiên giao dịch ngoài giờ hôm 30/7.
Tuy nhiên, kết quả kinh doanh của 4 Big Tech cho thấy những khoản đầu tư vào AI bắt đầu chuyển thành tăng trưởng doanh thu nhanh hơn, đặc biệt trong lĩnh vực điện toán đám mây.
Aphabet, Amazon và Microsoft đều ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao hơn ở mảng đám mây, khi bán năng lực tính toán cho nhiều đối tượng, từ OpenAI và Anthropic đến các doanh nghiệp đang triển khai AI. Những kết quả này giúp cổ phiếu Amazon và Microsoft tăng giá.
Meta tìm cách kiếm tiền từ năng lực tính toán
Meta không kinh doanh dịch vụ điện toán đám mây, nhưng cho biết AI đang giúp công ty nhắm mục tiêu quảng cáo hiệu quả hơn. Tổng doanh thu quý vừa qua của Meta tăng 28% so với cùng kì năm trước, lên 61 tỉ USD.
Giám đốc điều hành Mark Zuckerberg hé lộ khả năng Meta sẽ tiến thêm một bước bằng cách cho thuê không gian trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán. Ông tiết lộ Meta đang nhận được rất nhiều đề nghị thuê năng lực tính toán với mức giá “cao hơn đáng kể” so với chi phí công ty đã bỏ ra.
Tuy nhiên, Mark Zuckerberg nói rằng biên lợi nhuận từ việc bán các dịch vụ AI thông minh vẫn sẽ cao hơn đáng kể so với việc bán trực tiếp năng lực tính toán.
Dec Mullarkey, Giám đốc điều hành tại công ty quản lý tài sản SLC Management, cho rằng việc Meta chưa đưa ra kế hoạch rõ ràng về cách cho thuê năng lực tính toán là một phần nguyên nhân khiến cổ phiếu công ty giảm 8% trong phiên 30/7, sau khi công bố kết quả kinh doanh quý.
“Meta đang có vẻ khá thiếu định hướng. Với các nhà đầu tư, thời kì ‘tăng trưởng bằng mọi giá’ đã qua. Họ muốn thấy tiền đầu tư thực sự chuyển hóa thành kết quả kinh doanh, giống như những gì đang diễn ra tại Big Three”, Dec Mullarkey nhận định, nhắc đến Alphabet, Microsoft và Amazon.
Doanh thu mảng điện toán đám mây Google Cloud tăng thêm 11 tỉ USD so với cùng kì năm trước, nhưng nhà đầu tư vẫn bán tháo cổ phiếu sau khi Alphabet ghi nhận dòng tiền tự do âm khoảng 6 tỉ USD trong quý vừa qua. Đây là lần đầu tiên Alphabet rơi vào tình trạng dòng tiền tự do âm kể từ khi niêm yết hơn hai thập niên trước.
Cam kết tài chính của Big Tech cho AI tăng vọt
Giống các đối thủ, Alphabet cũng công bố mức tăng rất lớn trong các cam kết tài chính tương lai liên quan đến đầu tư AI, tăng khoảng 500 tỉ USD chỉ trong ba tháng.
Phần lớn các hợp đồng mới là những cam kết mua dài hạn với hạ tầng công nghệ, cùng với năng lượng cần thiết để vận hành các trung tâm dữ liệu.
Meta phát sinh thêm 233 tỉ USD cam kết tài chính trong quý vừa qua. Trong số này, có 96 tỉ USD tiền thuê trung tâm dữ liệu và hạ tầng mạng. Các khoản đó sẽ được ghi nhận vào bảng cân đối kế toán khi cơ sở hạ tầng được đưa vào sử dụng.
Meta cũng cam kết chi 112 tỉ USD để mua sắm, chủ yếu là máy chủ và năng lực điện toán đám mây từ các nhà cung cấp bên thứ ba, cùng nhiều hạ tầng khác. Ngoài ra, công ty huy động thêm 25 tỉ USD nợ mới. Đến tháng 7, Meta tiếp tục kí thêm các hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu trị giá 68 tỉ USD.
Trong khi đó, Microsoft kí hơn 130 tỉ USD hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu mới trong quý vừa qua, mở rộng đáng kể các cam kết tài chính liên quan đến AI.
Tính chung, Alphabet, Meta và Microsoft đã phát sinh gần 900 tỉ USD nghĩa vụ tài chính mới liên quan đến AI chỉ trong một quý, qua đó gắn chặt bảng cân đối kế toán của 3 Big Tech với cuộc đua AI trong nhiều năm tới. Amazon hiện chưa công bố thông tin chi tiết tương tự.
Dòng tiền tự do xuống mức thấp nhất 10 năm
Lãnh đạo cấp cao của các Big Tech thừa nhận với nhà phân tích rằng chi phí đầu tư AI sẽ tiếp tục gây sức ép lên dòng tiền tự do trong những quý tới.
Dòng tiền tự do là chỉ số được theo dõi sát vì cho biết lượng tiền mặt doanh nghiệp còn lại để trả nợ hoặc hoàn vốn cho cổ đông sau khi đã thanh toán chi phí hoạt động và đầu tư vốn.
Trong quý vừa qua, tổng dòng tiền tự do của 4 Big Tech giảm xuống chỉ còn 7 tỉ USD, mức thấp nhất trong một thập niên. Chỉ Microsoft và Meta có dòng tiền tự do dương trong quý.
Andy Jassy, Giám đốc điều hành Amazon, nói với các nhà đầu tư rằng công ty sẽ phải chịu áp lực lên dòng tiền tự do trong một thời gian khi chạy đua xây dựng “nhiều trung tâm dữ liệu cùng lúc”.
Theo ông, có thể mất khoảng hai năm từ khi một trung tâm dữ liệu được đưa vào vận hành đến khi hoàn tất lắp đặt máy chủ và bắt đầu tạo doanh thu.
“Trong ngắn hạn, chúng tôi sẽ phải chi rất nhiều cho đầu tư vốn và chịu sức ép lên dòng tiền tự do cho đến khi các trung tâm dữ liệu này đi vào hoạt động”, Andy Jassy nói.
Khoảng thời gian từ lúc Big Tech bỏ ra những khoản tiền khổng lồ để xây dựng trung tâm dữ liệu đến khi các khoản đầu tư này bắt đầu tạo doanh thu là khá dài. Vì vậy, các nhà đầu tư, vốn đang trở nên thận trọng và dễ thay đổi quan điểm giữa làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ liên quan đến AI những tuần gần đây, có thể phải chờ nhiều năm mới thu được lợi nhuận đáng kể từ những khoản chi này.
“Các nhà đầu tư đang buộc phải điều chỉnh lại kì vọng về thời điểm những khoản đầu tư AI này bắt đầu mang lại hiệu quả”, Rishi Jaluria nói.