Thể thao

FIFA đối mặt sức ép từ UEFA trong kế hoạch bán cổ phần thương mại World Cup

Đặng Hoàng 01/08/2026 6:00

Kế hoạch thành lập FIFA Forward Enterprise (FFE) của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đang vấp phải phản ứng mạnh từ UEFA, mở ra cuộc đối đầu hiếm thấy về cách khai thác giá trị thương mại của World Cup.

FIFA vẫn giữ quyền kiểm soát World Cup, nhưng kế hoạch bán tối đa 20% cổ phần công ty quản lý thương mại các giải đấu đã vấp phải phản ứng mạnh từ UEFA. Khi toàn bộ 55 liên đoàn châu Âu tuyên bố sẽ tẩy chay các giải FIFA nếu đề án được triển khai, Chủ tịch Gianni Infantino đối mặt bài toán mới: Có thể thắng trong cuộc bỏ phiếu nhưng làm giảm giá trị chính tài sản muốn bán.

fifa.png
Minh họa cuộc đối đầu giữa FIFA và UEFA liên quan kế hoạch thành lập FIFA Forward Enterprise (FFE). UEFA phản đối việc mở đường cho nhà đầu tư tư nhân tham gia khai thác quyền thương mại các giải đấu của FIFA, trong khi FIFA cho rằng mô hình mới sẽ tạo thêm nguồn lực để phát triển bóng đá toàn cầu. Ảnh minh họa bằng AI.

Bài toán của Infantino

Theo đề án, FIFA sẽ thành lập FIFA Forward Enterprise (FFE), tập hợp doanh thu từ bản quyền truyền hình, tài trợ, bán vé, cấp phép thương mại và hoạt động tổ chức các giải đấu. Công ty được định giá khoảng 20 tỉ USD, trong đó FIFA dự kiến bán tối đa 20% cổ phần để huy động khoảng 4,2 tỉ USD.

FIFA khẳng định vẫn nắm toàn bộ quyền quyết định về luật lệ, lịch thi đấu, thể thức và chuyên môn. Tuy nhiên, nhà đầu tư sẽ sở hữu một phần quyền hưởng lợi từ doanh thu của các giải đấu trong tương lai.

Infantino coi đây là nguồn tài chính để tăng hỗ trợ cho 211 liên đoàn thành viên. Theo kế hoạch, mỗi liên đoàn có thể nhận thêm hàng chục triệu USD cho các dự án phát triển trong giai đoạn tới. Với nhiều nền bóng đá nhỏ, đây là nguồn lực đáng kể để xây dựng cơ sở vật chất và đào tạo trẻ.

UEFA thay đổi cán cân

Trước cuộc họp cuối tháng 7, FIFA được đánh giá có lợi thế nhờ số lượng thành viên ngoài châu Âu.

Tuy nhiên, UEFA đã thống nhất phản đối kế hoạch, đồng thời tuyên bố các liên đoàn thành viên sẽ không tham dự các giải FIFA nếu đề án không bị hủy. CONCACAF cũng bác bỏ phương án hiện tại, khiến 96 trong tổng số 211 liên đoàn không còn ủng hộ đề xuất. Nếu không giành đủ số phiếu cần thiết, FIFA sẽ buộc phải điều chỉnh hoặc rút kế hoạch.

Quan trọng hơn, UEFA không chỉ sở hữu 55 lá phiếu mà còn nắm phần lớn giá trị thương mại của World Cup. Các đội tuyển hàng đầu, phần lớn ngôi sao nổi tiếng cùng những thị trường truyền hình lớn nhất đều thuộc châu Âu.

Một kỳ World Cup vẫn có thể diễn ra nếu thiếu UEFA, nhưng sức hút với khán giả, nhà tài trợ và nhà đầu tư sẽ giảm đáng kể. Chính yếu tố này khiến lời đe dọa tẩy chay tạo sức ép lớn hơn nhiều so với số phiếu tại Đại hội FIFA.

Cuộc tẩy chay có thể không cần xảy ra

Khả năng các đội tuyển châu Âu thực sự rút khỏi World Cup được đánh giá không cao, bởi điều đó sẽ gây thiệt hại cho chính các liên đoàn, cầu thủ, nhà tài trợ và người hâm mộ.

Mục tiêu của UEFA là tạo ra sự bất định đối với các nhà đầu tư và buộc FIFA điều chỉnh đề án trước thời điểm biểu quyết. Càng nhiều nghi ngờ về giá trị thương mại của FFE, khả năng FIFA phải nhượng bộ càng lớn.

FIFA nhiều khả năng phải điều chỉnh

Sau phản ứng từ UEFA và CONCACAF, kịch bản được đánh giá khả thi nhất không phải là đối đầu đến cùng, mà là FIFA sửa đổi kế hoạch.

Các phương án có thể được cân nhắc gồm giảm tỉ lệ cổ phần bán ra, tách quyền thương mại khỏi hoạt động tổ chức giải đấu hoặc bổ sung các điều khoản bảo đảm nhà đầu tư không có bất kỳ quyền sở hữu nào đối với World Cup.

Cuộc tranh luận lần này cho thấy quyền lực trong bóng đá quốc tế không chỉ được quyết định bằng số lượng lá phiếu. FIFA có thể sở hữu đa số thành viên, nhưng giá trị thương mại của World Cup vẫn phụ thuộc rất lớn vào những đội tuyển, cầu thủ và thị trường mà châu Âu mang lại.

Đặng Hoàng