Xe điện hiện đại khiến ngành khách sạn lao đao?
Trào lưu lưu trú trên xe tại Trung Quốc nay được tiếp sức bởi xe điện.
Năm 2023, hai cựu giáo viên tỉnh Hà Bắc Junya Zhen và Ji Kui nghỉ việc rồi bắt đầu rong ruổi khắp đất nước. Họ dành nhiều tháng di chuyển lẫn nghỉ ngơi trên chiếc SUV hybrid Ngụy Lam Sơn của hãng Great Wall Motor. Những chuyến đi đường dài cùng buổi cắm trại được chia sẻ khắp mạng xã hội.
Ban ngày, cặp đôi liên tục di chuyển, phát trực tiếp cảnh tự lái xe, nấu ăn trên đường hoặc ngủ trưa bằng cách gập phẳng hàng ghế sau xe thành chiếc giường thoải mái. Hai người khởi hành từ tỉnh Vân Nam phía tây nam Trung Quốc, đến tận nhiều vùng xa xôi ở phía bắc.
Mọi người yêu thích lối sống của họ. Cặp đôi thu hút hơn 570.000 người theo dõi trên các nền tảng Xiaohongshu và Douyin.
Cắm trại trên ô tô (car-camping) không phải trào lưu mới đây mà đã xuất hiện tại Trung Quốc từ lâu, tạo nên “nền kinh tế cắm trại” tỉ đô cho Trung Quốc. Tuy nhiên vài năm qua hình thức du lịch này còn được tiếp sức bởi xe điện ngày càng hiện đại.
Nền kinh tế tỉ đô
Nhận thấy cơ hội lớn, các hãng xe như BYD, Li Auto, Nio, Xpeng lập tức trang bị tính năng V2L (Vehicle-to-Load) cho xe của mình, biến khối pin dung lượng lớn trên phương tiện thành sạc dự phòng khổng lồ cấp điện cho bếp từ, máy pha cà phê, tủ lạnh mini, máy chiếu, bếp nướng điện.
Với chế độ “cắm trại” chuyên dụng trên xe điện và sự hỗ trợ từ khối pin dung lượng lớn, sử dụng điều hòa hay máy sưởi suốt đêm mà không cần nổ máy trở nên khả thi.
Thậm chí Xpeng còn tích hợp tính năng phát tiếng sóng biển, tiếng mưa hay tiếng lửa trại giúp người dùng dễ đi vào giấc ngủ hơn. Rox Motor Tech phát triển SUV trang bị bếp từ cùng vòi nước đặt phía sau xe như căn bếp di động.
Giờ đây ô tô không chỉ được bán dựa trên quãng đường di chuyển hay tốc độ, mà còn dựa trên mức độ hữu ích của chúng với trải nghiệm du lịch. Các hãng xe không quên nhắc đến “car-camping” khi quảng cáo sản phẩm.
Trào lưu cũng tạo ra một hệ sinh thái hoàn toàn mới. Nệm chuyên dụng cho ô tô, lều gắn phía sau xe, rèm che cửa kính, bàn gắn vô lăng, máy chiếu phim ngoài trời, bộ dụng cụ nấu ăn gấp gọn chứng kiến doanh số trên loạt nền tảng thương mại điện tử như Taobao, JD.com tăng vọt.
Trên Douyin, từ khóa về cắm trại trên ô tô thu hút hàng tỉ lượt xem. Video hướng dẫn sử dụng SUV lúc đi du lịch, chia sẻ địa điểm nghỉ qua đêm, giới thiệu phụ kiện liên tục xuất hiện và rất được yêu thích.
Theo đơn vị khảo sát thị trường iiMedia Research, giá trị thị trường cắm trại Trung Quốc sẽ đạt khoảng 72 tỉ USD vào năm 2030, gần gấp đôi quy mô năm 2024.
Trợ lực từ phương tiện, hạ tầng và bối cảnh kinh tế
Sau thời gian dài phát triển mạnh mẽ, xe điện Trung Quốc ngày nay được chăm chút kĩ lưỡng về ngoại thất lẫn nội thất đem lại trải nghiệm thoải mái khi sử dụng. Hơn nữa chúng còn sở hữu hàng loạt công nghệ tiên tiến như hệ thống hỗ trợ lái thông minh, tính năng điều khiển bằng giọng nói, màn hình giải trí lớn… Công nghệ pin cũng không ngừng được nâng cấp để tăng dung lượng lẫn độ an toàn. Phương tiện như vậy là “người bạn đồng hành” lí tưởng trong không chỉ cuộc sống thường nhật mà cả chuyến đi dài, xóa tan suy nghĩ ngủ trên xe bất tiện và là giải pháp bất đắc dĩ.
Hơn nữa xe điện tại nước này không lo thiếu chỗ sạc. Dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Năng lượng quốc gia Trung Quốc (NEA) cho thấy tính đến quý I/2026, toàn quốc có hơn 21 triệu điểm sạc - tăng khoảng 50% so với cùng kì năm trước, đủ phục vụ hơn 40 triệu xe đang lưu thông.
Đặc biệt hơn 98% trạm dừng cao tốc đã được lắp đặt trạm sạc. Do đó thay vì phải đặt trước khách sạn, người lái xe điện chỉ cần tìm điểm nạp năng lượng là có thể biến phương tiện của mình thành nơi nghỉ ngơi qua đêm mà chẳng cần lo thiếu tiện ích.
Theo giám đốc phụ trách hoạt động toàn cầu của Xpeng Daniel Wu, rất nhiều người Trung Quốc sử dụng xe như “không gian sống thứ ba”. Sau giờ làm, họ thường ngồi lại trong xe để chơi game, xem phim hoặc nghỉ ngơi rồi mới về nhà.
Đại dịch COVID-19 với biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt thúc đẩy làn sóng du lịch trong nước, cũng dẫn đến nhu cầu phương tiện có thể ngủ qua đêm gia tăng.
Đến hiện tại trào lưu còn được thúc đẩy bởi bối cảnh kinh tế. Tình hình kinh tế khó khăn cùng áp lực chi tiêu gia tăng khiến nhiều gia đình cắt giảm ngân sách du lịch. Kì nghỉ 1/5 vừa qua ghi nhận khoảng 325 triệu chuyến đi nội địa - tăng 3,6% so với cùng kì - nhưng tổng chi tiêu chỉ tăng 2,9%.
Trong khi đó Deutsche Bank cho biết doanh thu trên mỗi phòng khách sạn khả dụng tại Trung Quốc tăng nhanh hơn mức trung bình toàn cầu. Vào mùa cao điểm như Tết Nguyên đán hay nghỉ hè, giá phòng trên địa bàn nhiều điểm du lịch nổi tiếng có thể tăng gấp 3 lần. Với du khách chuộng tiết kiệm, ngủ ngay trên ô tô điện trở thành giải pháp tiết kiệm mà vẫn đầy đủ tiện nghi.
Cụ thể, nếu du lịch truyền thống với khách sạn tầm trung 3 - 4 sao thì tổng chi phí (lưu trú, di chuyển, ăn uống) ước tính khoảng 1.400 - 2.500 Nhân dân tệ. Còn nếu cắm trại trên xe điện thì chỉ tốn khoảng 300 - 700 tệ mà thôi (phí đậu xe, sạc pin, di chuyển, ăn uống).
Tác động mạnh đến ngành khách sạn
Trào lưu mới khiến ngành lưu trú truyền thống đối mặt với áp lực cạnh tranh chưa từng có.
Trang iChongqing cho biết không ít khách sạn, đặc biệt là cơ sở ở các khu vực du lịch nổi tiếng như xa lộ Tứ Xuyên - Tây Tạng có tỉ lệ phòng trống khá cao. Một số phải giảm giá mạnh hoặc kết hợp dịch vụ ở lều với dịch vụ khách sạn nhằm thu hút khách.
Cơ sở lưu trú trong vùng lõi sinh thái như Tân Cương, Tây Tạng, Vân Nam từng tính giá rất cao nhờ lợi thế vị trí. Nhưng giờ đây xe điện dễ dàng đậu sát bìa rừng hay bờ hồ để ngắm cảnh mà không cần thuê phòng chỗ đẹp.
Xe điện thành một phần của cuộc sống xê dịch
Điểm đáng chú ý nhất của trào lưu “du lịch xe điện” không phải ở việc tiết kiệm chi phí lưu trú, mà ở cách ngành ô tô mở rộng vai trò của phương tiện.
Suốt một thời gian dài các hãng xe chủ yếu tập trung tăng sức mạnh động cơ, quãng đường di chuyển nay khả năng tự lái. Nhưng giờ đây nhờ công nghệ pin ngày càng tốt và hạ tầng sạc hoàn thiện, hướng phát triển sắp tới nhiều khả năng là biến xe điện thành một phần quen thuộc của cuộc sống thường nhật. Xe điện sẽ gắn liền với trải nghiệm sống chứ không còn đơn thuần là phương tiện di chuyển nữa. Trong tương lai chúng có thể đóng vai trò “căn hộ di động” theo người lái đến mọi nơi, giống như cách ta biến điện thoại thành “máy tính bỏ túi” hiện nay.