CEO IBM dự báo điện toán lượng tử có thể tạo giá trị nghìn tỉ USD vào 2030

Với những bước tiến mới trong nghiên cứu và các khoản đầu tư quy mô lớn, IBM tin rằng điện toán lượng tử có thể tạo ra giá trị lên tới 1.000 tỉ USD vào cuối thập niên 2030.

IBM tin điện toán lượng tử sắp bước vào giai đoạn tạo doanh thu

Trong nhiều năm qua, điện toán lượng tử luôn được đánh giá là một trong những công nghệ có tiềm năng thay đổi thế giới, nhưng vẫn bị coi là quá xa vời để tạo ra giá trị thương mại. Tuy nhiên, IBM cho rằng thời điểm đó đang đến gần.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 31/7, CEO IBM Arvind Krishna cho biết các nhà đầu tư sẽ không phải chờ quá lâu để chứng kiến điện toán lượng tử trở thành một mảng kinh doanh quan trọng của tập đoàn.

"Tôi nghĩ vào năm 2028 hoặc 2029, điện toán lượng tử sẽ tạo ra tác động có thể đo lường được đối với doanh thu và lợi nhuận của IBM", ông Krishna nhận định. Xa hơn, vị CEO này tin rằng đến cuối những năm 2030, điện toán lượng tử có thể tạo ra thị trường trị giá khoảng 1.000 tỉ USD trên phạm vi toàn cầu.

Tuyên bố của IBM được đưa ra cùng thời điểm hãng công bố kết quả nghiên cứu mới với startup Algorithmiq. Theo hai công ty, họ đã chứng minh được cái gọi là "lợi thế lượng tử" (quantum advantage), tức máy tính lượng tử có thể giải quyết một số bài toán nhanh và hiệu quả hơn các siêu máy tính truyền thống, đồng thời vẫn xác minh được tính chính xác của kết quả.

Đây được xem là một cột mốc quan trọng bởi nhiều nghiên cứu trước đây chỉ chứng minh được tốc độ xử lí, trong khi khả năng kiểm chứng kết quả vẫn là thách thức lớn.

Theo ông Krishna, hệ thống lượng tử của IBM đã phát hiện những đặc tính của vật liệu mà các phương pháp tính toán truyền thống chưa từng quan sát được.

Những khám phá này có thể mở đường cho việc phát triển pin có hiệu suất cao hơn, vật liệu thế hệ mới, các lò phản ứng nhiệt hạch hiệu quả hơn cũng như các loại thuốc thông minh phục vụ điều trị bệnh. "Máy tính lượng tử có thể thực hiện nhiều việc tốt hơn, nhanh hơn và rẻ hơn theo cách mà máy tính cổ điển hiện nay chưa thể làm được", CEO IBM nhấn mạnh.

Không giống máy tính truyền thống sử dụng bit chỉ có hai trạng thái 0 hoặc 1, máy tính lượng tử hoạt động dựa trên qubit có thể tồn tại đồng thời ở nhiều trạng thái nhờ hiện tượng chồng chập lượng tử. Điều này cho phép xử lí lượng dữ liệu khổng lồ và giải quyết các bài toán tối ưu hóa, mô phỏng phân tử hay mật mã học với tốc độ vượt xa siêu máy tính hiện nay trong một số trường hợp cụ thể.

Tháo gỡ điểm nghẽn thương mại hóa công nghệ lượng tử ra sao?

AI và máy tính lượng tử: Kẻ thù hay đồng minh của nhau?

Cuộc đua lượng tử nóng lên, nhưng thách thức vẫn còn rất lớn

Dù triển vọng rất lớn, điện toán lượng tử vẫn là lĩnh vực gây nhiều tranh luận. Không ít chuyên gia cho rằng công nghệ này còn cách khá xa giai đoạn ứng dụng đại trà do phải vượt qua hàng loạt rào cản kĩ thuật như tỉ lệ lỗi của qubit còn cao, hệ thống phần cứng cực kì phức tạp và khó mở rộng quy mô.

Tuy nhiên, IBM khẳng định những tiến bộ gần đây cho thấy công nghệ đang tiến gần hơn đến các ứng dụng thực tế. Tháng 5 vừa qua, tập đoàn công bố kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất chip lượng tử chuyên dụng đầu tiên với tổng mức đầu tư 2 tỉ USD. Trong đó, Bộ Thương mại Mỹ hỗ trợ 1 tỉ USD thông qua chương trình khuyến khích sản xuất bán dẫn theo Đạo luật CHIPS, còn IBM tự đầu tư thêm 1 tỉ USD.

Khoản đầu tư này phản ánh niềm tin của cả doanh nghiệp và Chính phủ Mỹ rằng điện toán lượng tử sẽ trở thành nền tảng chiến lược trong nhiều ngành công nghiệp tương lai.

IBM cũng không phải doanh nghiệp duy nhất theo đuổi tham vọng này. Alphabet, công ty mẹ của Google, đang đẩy mạnh nghiên cứu các bộ xử lí lượng tử với mục tiêu giảm tỉ lệ lỗi và mở rộng quy mô hệ thống. Trong khi đó, Rigetti Computing cùng nhiều startup khác cũng đang chạy đua thương mại hóa công nghệ, tạo nên một cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt.

Song song với việc chia sẻ tầm nhìn về điện toán lượng tử, CEO Arvind Krishna cũng tìm cách trấn an giới đầu tư sau khi cổ phiếu IBM trải qua một trong những phiên giảm mạnh nhất lịch sử.

Sau báo cáo kết quả kinh doanh công bố giữa tháng 7, cổ phiếu IBM từng giảm tới 25% chỉ trong một phiên do lo ngại một số khách hàng trì hoãn các dự án đầu tư công nghệ. Thị trường cũng đặt câu hỏi liệu làn sóng AI có thể gây áp lực lên mảng phần mềm doanh nghiệp truyền thống của IBM hay không.

Ông Krishna cho biết các hợp đồng chỉ bị trì hoãn chứ không bị hủy bỏ. Theo CEO IBM, khoảng 40% số dự án từng bị tạm hoãn đã được kí kết trở lại chỉ sau ba đến bốn tuần. Điều này cho thấy nhu cầu của khách hàng vẫn tồn tại và doanh nghiệp chỉ đang lùi thời điểm triển khai do cân nhắc kế hoạch đầu tư.

Phát biểu của ông Krishna cũng phản ánh chiến lược dài hạn của IBM: Tiếp tục khai thác doanh thu từ phần mềm doanh nghiệp và dịch vụ AI, đồng thời đầu tư mạnh vào điện toán lượng tử như động lực tăng trưởng tiếp theo. Nếu những dự báo của IBM trở thành hiện thực, cuối thập niên này có thể đánh dấu thời điểm điện toán lượng tử chuyển mình từ một công nghệ chủ yếu phục vụ nghiên cứu sang lĩnh vực tạo doanh thu thực sự, mở ra một thị trường hoàn toàn mới với quy mô hàng nghìn tỉ USD trong nhiều năm tiếp theo.

Bùi Tú