AI tạo những câu chuyện bi lụy hút triệu view, nhiều người dùng X kiếm bộn tiền
Những câu chuyện lan truyền về việc cái thiện chiến thắng cái ác đang thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội X. Thế nhưng, gần như tất cả đều là nội dung câu view do AI tạo ra.
“Suốt 6 tháng, chồng tôi khiến mọi người, kể cả con gái, tin rằng tôi đã biển thủ hàng triệu USD từ công ty do chính mình gây dựng. Khi tôi ngồi trong phòng xử án liên bang và nghĩ rằng sắp mất tự do thì cánh cửa phòng xử đột nhiên mở ra. Cậu con trai 9 tuổi của tôi bước vào, trên vai đeo một chiếc ba lô màu xanh cũ kỹ, nhìn thẳng vào thẩm phán và nói: 'Thưa quý tòa. Cháu biết ai đã gài bẫy mẹ. Người đó đang ngồi trong căn phòng này'...”. Steven Levy, biên tập viên cấp cao của tạp chí WIRED, cho biết đó là một chuỗi bài đăng trên X xuất hiện trong dòng thời gian của ông vào một ngày nọ.
Steven Levy biết người kể chuyện ở ngôi thứ nhất này có lẽ không tồn tại. Nếu tiếp tục theo dõi, Steven Levy nghĩ ông sẽ bị cuốn vào một câu chuyện sướt mướt, nơi cái thiện cuối cùng chiến thắng cái ác.
Quả thực, tác giả không phải bà mẹ đang hầu tòa vì tội trộm cắp, mà là người tự nhận mình năm nay 21 tuổi, sống tại Nigeria. Người này sử dụng AI (trí tuệ nhân tạo) để tạo ra các câu chuyện và được X trả tiền cho việc đó.
Steven Levy phát hiện ra điều này khi bắt đầu tự hỏi tại sao những câu chuyện ngắn đầy kịch tính về sự cứu chuộc và công lí như vậy lại xuất hiện ngày càng nhiều trên dòng nội dung của mình. Steven Levy thừa nhận có lẽ chính ông cũng có lỗi. Thỉnh thoảng, Steven Levy vẫn vô thức nhấp vào những câu chuyện này chỉ để xem rốt cuộc chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo và thuật toán đã nhận ra điều đó.
Trong trường hợp này, tác giả là một trong vô số người hưởng lợi từ chương trình Creative Revenue Sharing (Chia sẻ Doanh thu Sáng tạo) của X, vốn trả tiền cho những bài đăng giúp tăng mức độ tương tác trên nền tảng. Để tham gia, nhà sáng tạo phải trở thành người dùng X Premium, có ít nhất 500 người theo dõi đã được xác minh và đạt tối thiểu 5 triệu lượt hiển thị trong ba tháng gần nhất.
Mục tiêu được công bố của chương trình là khuyến khích “nội dung chân thực, chất lượng cao”, và chắc chắn một phần số tiền đã đến tay những nhà sáng tạo thực sự làm được điều này.
AI tạo ra những câu chuyện hút triệu lượt xem trên X
Tuy nhiên, việc trả tiền cho những bài đăng lan truyền khiến chương trình này rất dễ bị lợi dụng. Một số nhà sáng tạo tham gia chương trình sử dụng hình thức cố tình đăng nội dung gây phẫn nộ hoặc sốc để thu hút bình luận và lượt xem.
Tháng 5/2025, X đã kiện 8 người ở Hà Nội cùng 25 bị đơn chưa xác định danh tính, cáo buộc họ gian lận tiền từ chương trình bằng cách đăng nội dung giả mạo do AI tạo, sau đó sử dụng bình luận do bot điều khiển để đẩy tương tác lên.
Tháng 4, X bắt đầu cắt giảm khoản thanh toán cho các tài khoản chủ yếu đăng lại tin tức từ các nguồn khác, đồng thời cảnh báo sẽ xử phạt những người lạm dụng thẻ BREAKING (TIN NÓNG) để thu hút sự chú ý.
Ngày 16/7, X cho biết đã xóa hàng triệu bài đăng sao chép và đăng lại nội dung đã được người khác xuất bản trước đó.
Không rõ X nhìn nhận thế nào về những câu chuyện do AI tạo ra đang tràn ngập dòng nội dung của Steven Levy. Mạng xã hội của Elon Musk không trả lời các câu hỏi về vấn đề này.
Phần lớn câu chuyện này được kể như những chuyện có thật dưới góc nhìn của chính nhân vật trong cuộc, dù chỉ cần đọc qua cũng dễ nhận ra chúng là sản phẩm hư cấu.
Nhiều người tạo nội dung thậm chí tự giới thiệu trong hồ sơ là “người kể chuyện”. Rất khó chứng minh AI thực sự là tác giả của những câu chuyện này, nhưng phần lớn đều có những dấu hiệu cho thấy chúng được tạo ra bằng AI. Nội dung thường mang tính thao túng cảm xúc, đơn giản, thiếu chiều sâu và hoàn toàn không chân thực.
X trả tiền cho bài đăng viral, mở đường kiếm hàng nghìn USD từ nội dung AI
Ông Rob Cover, giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu Dân tộc học Kỹ thuật số thuộc Đại học RMIT (Úc), chuyên nghiên cứu nội dung do AI tạo ra, đã phân tích cấu trúc của những câu chuyện này trong một email gửi cho tạp chí WIRED. Theo Rob Cover, chúng được xây dựng theo công thức khá chặt chẽ, gần giống như cách một bài thơ sonnet được sáng tác.
Sonnet là thể thơ nổi tiếng có nguồn gốc từ Ý, bao gồm đúng 14 dòng. Thể thơ này tuân theo luật gieo vần nghiêm ngặt và cấu trúc chia đoạn cố định, thường được sử dụng để thể hiện những cảm xúc sâu sắc hoặc những bước ngoặt trong tư tưởng của tác giả.
Đầu tiên là tình huống được cố tình xây dựng để khiến người đọc phẫn nộ. Nhân vật chính thường là một người vô tội bị đối xử bất công, chẳng hạn bị sa thải oan, đuổi khỏi nhà, lừa tiền, chiếm mất chỗ đáng lẽ thuộc về mình trên phương tiện giao thông công cộng hoặc trở thành nạn nhân của quyết định tư pháp bất công.
Sau đó là bước ngoặt: Nhân vật yếu thế được minh oan, trong khi kẻ đối đầu bị đánh bại, làm nhục và phải chịu hậu quả, đôi khi giống như một màn bêu riếu công khai.
Với nhiều câu chuyện, nhân vật kể chuyện bất ngờ có trong tay những tài liệu bí mật hoặc bằng chứng quan trọng, đủ sức đảo ngược tình thế và khiến kẻ hành hạ mình phải trả giá. Bối cảnh thường là các vụ tranh chấp li hôn hoặc phân chia tài sản sau khi một người thân qua đời.
Đôi khi, câu chuyện còn đơn giản hơn. Chẳng hạn, một hành khách kiên quyết giữ chiếc ghế đã được chỉ định trên máy bay dù những người khác thô lỗ tìm cách chiếm chỗ. Cuối cùng, kẻ gây chuyện phải xấu hổ đi xuống phía cuối máy bay.
Những câu chuyện nêu trên phổ biến đến mức đáng kinh ngạc, thường xuyên đạt hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu lượt xem, cùng hàng trăm lượt thích và hàng trăm lượt đăng lại. Một phần trong số đó có thể là lưu lượng truy cập do bot tạo ra.
Những con số này cũng phần nào cho thấy tâm lí của chính chúng ta: Con người luôn khao khát sự công bằng và thích chứng kiến những kẻ làm điều sai trái phải trả giá. Khi đọc những câu chuyện này và chứng kiến công lí cuối cùng được thực thi, chúng ta có cảm giác thỏa mãn. AI hiểu rất rõ điều đó và có thể liên tục tạo ra những câu chuyện đánh trúng tâm lí này, mà nhiều người rất khó cưỡng lại việc đọc và chia sẻ.
Nhờ Grok hoặc ChatGPT bịa chuyện để kiếm tiền
Jenna Russell, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Maryland (Mỹ), cho rằng việc tạo ra những câu chuyện bi kịch ngắn như vậy dễ đến mức đáng kinh ngạc.
“Tôi nghĩ những người chuyên đăng nội dung spam chỉ đơn giản là tối ưu hóa theo hướng tốn ít công sức nhất nhưng thu hút được nhiều tương tác nhất. Họ sử dụng những mô-típ quen thuộc, dễ áp dụng rồi yêu cầu AI viết một câu chuyện theo đúng công thức đó”, bà nói.
Trường hợp này chắc chắn đúng với tài khoản X có tên BIGBEN, đã đăng bài viết về diễn biến cao trào trong phòng xử án nêu trên.
Trong số nhiều tài khoản X kể chuyện mà Steven Levy liên hệ, BIGBEN là người duy nhất trả lời tin nhắn trực tiếp và đồng ý chia sẻ cách anh làm việc.
BIGBEN tự nhận là một nhà giao dịch 21 tuổi sống tại Nigeria. BIGBEN cho biết một số câu chuyện bắt nguồn từ những trải nghiệm mà người khác kể cho anh ta, nhưng cũng thừa nhận sử dụng AI để viết nội dung.
Khi cần tạo một câu chuyện mới, BIGBEN nói chỉ cần một câu lệnh cho Grok hoặc ChatGPT.
Một chuỗi câu chuyện BIGBEN đăng hồi đầu tuần này, được kể dưới góc nhìn của người vợ bị gia đình chồng ngược đãi, đã thu hút 1,5 triệu lượt xem chỉ trong 2 ngày.
Thông qua chương trình Creative Revenue Sharing, X trả tiền cho BIGBEN hai tuần một lần. Anh cho biết mỗi lần nhận được khoảng 500 - 700 USD. Một số nhà sáng tạo khác nói có thể kiếm hàng nghìn USD trong mỗi kì thanh toán.
So với những nội dung trên X liên quan đến kích động phẫn nộ, thông tin sai lệch, nội dung khiêu dâm hay đánh cắp nội dung của người khác, những câu chuyện kiểu “người tốt được minh oan, kẻ xấu bị trừng phạt” này tương đối vô hại.
"Nếu bạn tò mò muốn biết chuyện gì xảy ra với người phụ nữ trong câu chuyện phiên tòa của BIGBEN, tôi có thể tiết lộ luôn để bạn khỏi phải nhấp vào bài đăng: Âm mưu của người chồng nhằm vu oan cho cô đã bị phá vỡ nhờ cậu con trai 9 tuổi. Cậu bé bí mật đặt một máy ghi âm kỹ thuật số trong văn phòng của bố, ghi lại bằng chứng giúp minh oan cho mẹ và khiến người cha phải vào tù", Steven Levy cho hay.
Một cái kết rất gọn gàng và đúng kiểu công lý được thực thi, nhưng lại trống rỗng khi xét đến việc đây là câu chuyện bịa đặt được đăng tải chỉ để câu view.
Cảm giác trống rỗng đó có thể sẽ ngày càng quen thuộc khi nội dung do AI tạo tiếp tục lan rộng và xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội.