Kính AI tạo nỗi lo trong gian lận thi cử tại Hàn Quốc như thế nào?
Sự xuất hiện của kính AI đang tạo ra thách thức chưa từng có đối với các kì thi. Với thiết kế ngày càng nhỏ gọn và khó nhận biết, thiết bị này có thể hỗ trợ thí sinh tra cứu, giao tiếp từ xa hoặc nhận đáp án ngay trong lúc làm bài.
Trước nguy cơ gian lận công nghệ bùng phát do kính thông minh, các trường đại học và cơ quan quản lí giáo dục đang phải khẩn trương sửa đổi quy định thi cử, đồng thời xem xét lại cách thức đánh giá người học trong thời đại AI.
Kính AI, "phao thi" thế hệ mới khiến nhà trường đau đầu
Những năm gần đây, AI tạo sinh đã làm thay đổi cách học tập của sinh viên. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích về hỗ trợ nghiên cứu và học tập, AI cũng mở ra các hình thức gian lận ngày càng tinh vi, trong đó nổi bật là việc sử dụng kính AI.
Khác với những thiết bị gian lận truyền thống như tai nghe siêu nhỏ hay điện thoại giấu kín, kính AI có hình thức gần như không khác gì một cặp kính thông thường. Nhờ tích hợp camera, micro, kết nối Internet và trợ lí AI, người đeo có thể đặt câu hỏi bằng giọng nói, nhận câu trả lời hoặc được người bên ngoài hỗ trợ mà rất khó bị phát hiện.
Mối lo này đang trở nên hiện hữu tại Hàn Quốc sau hàng loạt vụ việc bị phát giác. Theo Yonhap News Agency, Bộ Giáo dục Hàn Quốc mới đây đã yêu cầu các sở giáo dục địa phương chính thức đưa kính AI vào danh sách vật dụng bị cấm trong phòng thi. Đồng thời, giám thị được yêu cầu tăng cường theo dõi các biểu hiện bất thường của thí sinh trong quá trình làm bài.
Động thái này diễn ra sau nhiều vụ gian lận liên tiếp. Hồi tháng 5, ba thí sinh bị phát hiện đeo kính AI khi tham dự kì thi cấp chứng chỉ kỹ sư điện và phòng cháy chữa cháy. Sau đó, thêm hai người khác bị bắt quả tang sử dụng thiết bị tương tự trong một kì thi tiếng Anh. Các vụ việc làm dấy lên lo ngại trước kì thi tuyển sinh đại học quốc gia (CSAT), kì thi có ý nghĩa quyết định đối với cơ hội vào đại học của học sinh Hàn Quốc.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng điểm yếu lớn hơn lại nằm ở các kì thi do trường đại học tự tổ chức. Khác với các kì thi quốc gia vốn có quy trình giám sát nghiêm ngặt và chế tài pháp lí rõ ràng, hành vi gian lận trong các kì thi đại học chủ yếu do từng trường tự xử lí. Điều này khiến nhiều trường bị chỉ trích là chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ AI.
Thực tế, các trường đại học Hàn Quốc từng đối mặt với làn sóng phản ứng vào năm ngoái khi nhiều vụ sinh viên sử dụng AI tạo sinh để làm bài tập và thi cử bị phát hiện. Dù sau đó nhiều cơ sở giáo dục đã ban hành hướng dẫn sử dụng AI, nhưng các quy định này chủ yếu tập trung vào ChatGPT và các công cụ tạo nội dung, chưa tính đến sự xuất hiện của các thiết bị đeo thông minh.
Nhiều trường hàng đầu như Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Korea, Đại học Nữ sinh Ewha hay Đại học Sungkyunkwan cho biết vẫn chưa có quy định riêng đối với kính AI, dù đang nghiên cứu các biện pháp ứng phó.
Khi công nghệ thay đổi nhanh hơn quy chế thi cử
Một số trường đã bắt đầu cập nhật quy định, nhưng hiệu quả vẫn còn bỏ ngỏ. Đại học Chung-Ang, thông qua Trường Y, đã sửa đổi quy chế đánh giá sinh viên từ tháng 9 năm ngoái, cấm hoàn toàn việc mang kính AI vào phòng thi. Nhà trường cũng hướng dẫn giám thị chú ý những dấu hiệu như gọng kính dày bất thường hoặc thí sinh thường xuyên chạm tay vào gọng kính trong lúc làm bài.
Tuy nhiên, những tiêu chí này có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời. Cuối tháng 7 vừa qua, Samsung giới thiệu mẫu kính AI mới với thiết kế không màn hình, điều khiển hoàn toàn bằng giọng nói, gọng mỏng và trọng lượng nhẹ. Hình thức của sản phẩm gần như không khác gì kính mắt thông thường, khiến việc nhận biết bằng quan sát trực tiếp trở nên rất khó khăn.
Không chỉ kính AI, nhiều thiết bị khác cũng đang làm gia tăng áp lực đối với ngành giáo dục. Ở một số thị trường nước ngoài, máy tính cầm tay tích hợp AI tạo sinh cùng camera đã được bán ra. Trong khi đó, các công ty công nghệ cũng đang nghiên cứu kính áp tròng thông minh và nhiều thiết bị AI siêu nhỏ khác, hứa hẹn mang đến những phương thức gian lận còn khó phát hiện hơn.
Theo các chuyên gia giáo dục, nếu chỉ liên tục bổ sung danh sách thiết bị cấm thì các trường sẽ luôn ở thế bị động, bởi công nghệ phát triển nhanh hơn nhiều so với quá trình sửa đổi quy chế. Thay vì chỉ tập trung vào việc phát hiện gian lận, nhiều nhà giáo dục cho rằng đã đến lúc cần thay đổi cách đánh giá năng lực người học.
Các hình thức thi truyền thống dựa chủ yếu vào ghi nhớ kiến thức đang trở nên kém hiệu quả khi AI có thể cung cấp thông tin chỉ trong vài giây. Xu hướng mới là tăng cường các bài thi vấn đáp, bài tập theo dự án, đánh giá quá trình, yêu cầu sinh viên giải thích lập luận hoặc vận dụng kiến thức để giải quyết các tình huống thực tế, những kĩ năng mà AI chưa thể thay thế hoàn toàn.
Một số chuyên gia cũng đề xuất chuyển trọng tâm từ việc "cấm AI" sang hướng dẫn sinh viên sử dụng AI một cách minh bạch và có trách nhiệm. Trong bối cảnh AI sẽ ngày càng hiện diện trong công việc sau khi tốt nghiệp, việc biết cách hợp tác với công nghệ có thể quan trọng không kém việc tự giải bài toán.
Sự xuất hiện của kính AI vì thế không chỉ là câu chuyện về một thiết bị gian lận mới, mà còn là lời cảnh báo rằng mô hình thi cử truyền thống đang đứng trước áp lực phải thay đổi. Khi AI ngày càng nhỏ gọn, thông minh và khó phát hiện, cuộc chiến chống gian lận sẽ không thể chỉ dựa vào các quy định cấm đoán, mà cần một cách tiếp cận toàn diện hơn, trong đó đổi mới phương pháp đánh giá có thể là giải pháp căn cơ và bền vững nhất.