Pauline Nuez - nữ diễn viên Pháp tìm mẹ đẻ ở Việt Nam
Năm 2023, diễn viên nổi tiếng Phạm Linh Đan mang phim ngắn “Nos Urgences” do cô làm đạo diễn tới giới thiệu tại Liên hoan phim Cannes. Trong “Nos Urgences” (tạm dịch: Chuyện cấp bách của chúng ta), Linh Đan giao cho Pauline Nuez đảm nhận vai nữ chính Thu - cô gái gốc Việt lâm vào tình huống hoảng loạn vì sợ bà của mình không vượt qua được cơn nguy kịch khi cấp cứu ở bệnh viện.
Đối với Thu, việc mất bà cũng có nghĩa là mất kết nối với cội nguồn. Với vai diễn này, lần đầu tiên Pauline được chạm tới một thế giới rất gần nơi mình sinh ra. Câu chuyện trên phim khép lại nhưng là điểm khởi đầu cho hành trình ngoài đời thực của nữ diễn viên người Pháp này: Tìm mẹ đẻ ở Việt Nam.
Chuyện của gần 30 năm sau
Pauline sớm biết mình là con nuôi ở Pháp và câu chuyện về người mẹ đẻ vẫn chỉ là một khoảng trống cho đến khi xảy ra một bước ngoặt đặc biệt. Vừa tốt nghiệp chuyên ngành Truyền thông tiếp thị (Marketing Communications) thì đại dịch COVID-19 bùng ra, Pauline cũng như bao người trẻ tuổi ở châu Âu khác phải học cách sống trong giãn cách xã hội, nhưng cũng là thời điểm để cô tìm về những kết nối nội tâm với chính mình. Cô quyết định tham gia khóa học diễn xuất tại Paris từ 2020. Việc dấn thân vào các dự án phim ảnh khiến cho nhu cầu lấp dần khoảng trống về người mẹ đẻ của Pauline ngày càng rõ nét.
Cô tâm sự: “Tôi đã có cơ hội hóa thân vào nhiều nhân vật khác nhau. Để hiểu được tính cách và xuất thân của họ, tôi nghĩ điều quan trọng là phải hiểu chính mình trước. Nhận được vai diễn trong phim Nos Urgences của Linh Đan, tôi coi đây là niềm vinh dự lớn. Cô ấy là một diễn viên tuyệt vời và cũng là người tôi thực sự ngưỡng mộ. Thoạt đầu tôi áy náy vì mình không biết nói tiếng Việt. Đây cũng là cảm giác khá chung của những người được nhận làm con nuôi ở nước ngoài như tôi: mang trong mình dòng máu Việt nhưng lại không thể nói ngôn ngữ mẹ đẻ. Nhưng Linh Đan vẫn chọn tôi vào vai Thu. Đó là sự khích lệ lớn để tôi học tiếng Việt và cảm thấy nguồn gốc Việt trở thành một phần ý nghĩa trong cả con đường nghệ thuật của mình”.
Một năm sau Nos Urgences ra mắt, ở tuổi 28 Pauline quyết định lần đầu trở về thăm quê hương. “Lúc tôi lên 10, bố mẹ nuôi từng hỏi tôi có muốn về Việt Nam cùng họ không. Tôi đã từ chối vì chưa cảm thấy cần phải khám phá điều gì ở đó. Nhưng bố mẹ nuôi luôn nhắc rằng sẽ đến một ngày tôi muốn quay về. Tôi cũng không biết vì sao mình lại mất nhiều thời gian để quyết định đến như vậy. Đôi khi tôi ước mình đã trở về sớm hơn. Ở lần đầu về thăm Việt Nam năm 2024, tôi đã có một cảm giác rất đặc biệt: Đó là nhận ra mình được ở một nơi mà không còn cảm thấy lạc lõng. Trước đây tôi chưa từng nhận ra việc được nhìn thấy những người giống mình lại có ý nghĩa lớn đến vậy. Nơi tôi sống tại Pháp không có nhiều người Việt hay người châu Á. Bởi vậy khi về Việt Nam, lần đầu tiên trong đời tôi thấy mình không còn là người khác biệt nữa. Tôi yêu mọi thứ ở đây: Con người, ẩm thực, lịch sử. Có thể nghe hơi lạ, nhưng tôi thực sự cảm thấy như được trở về nhà”.
Kể từ Nos Urgences, Pauline được chú ý nhiều hơn và hai năm gần đây cô liên tiếp xuất hiện trong loạt phim truyền hình dài tập Frotter Frotter (do Marion Vernoux đạo diễn) và phim Signalements (của đạo diễn Éric Métayer), đều phát sóng trên kênh France 2 tại Pháp. Năm nay, Pauline bắt tay vào viết kịch bản và dựng bộ phim ngắn đầu tay của mình: “Tôi đang viết về một cô gái được nhận làm con nuôi và cố gắng hòa hợp với bản sắc kép của mình: vừa là người Pháp, vừa là người Việt. Dự án hiện trong giai đoạn phát triển, do một công ty sản xuất của Pháp thực hiện và rất mừng là nhận được sự hỗ trợ từ Adami”.
Adami là một Hiệp hội dân sự của Pháp chuyên thu - phân phối tiền bản quyền cho các nghệ sĩ biểu diễn đồng thời tài trợ cho các dự án nghệ thuật thông qua nhiều hình thức. Trong đó chương trình “Adami Déclencheur” hỗ trợ trực tiếp cho các nghệ sĩ là hội viên, giúp họ xây dựng và phát triển một dự án sáng tạo, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp. Khoản hỗ trợ chia làm ba giai đoạn liên tiếp: xây dựng ý tưởng, thực hiện, phổ biến. Pauline may mắn nhận được học bổng của Adami dành cho phim ngắn đang thực hiện của mình với tổng số tiền tối đa 45 nghìn Eur cho cả ba giai đoạn. Thời điểm này, Pauline vừa tập trung cho dự án kể trên vừa chuẩn bị cho chuyến trở về Việt Nam vào tháng 9 năm nay để tiếp tục hành trình tìm mẹ đẻ.
Và chuyện xảy ra trước bốn tháng tuổi
Hiện những thông tin Pauline có được để lần tìm dấu vết mẹ đẻ còn rất ít: Ba mươi năm trước, vào ngày 16/1/1996 một bé gái chào đời tại Khoa Sản, Bệnh viện Trung ương Huế. Người mẹ lặng lẽ rời đi nên cô bé được bệnh viện đặt tên là Nguyễn Thị Minh Khai và làm giấy khai sinh tại phường Vĩnh Ninh, thành phố Huế. Sau gần bốn tháng ở bệnh viện, cô bé được ông bà Nuez - Grigioni, quốc tịch Pháp nhận làm con nuôi, lớn lên tại Pháp với tên mới là Pauline Nuez.
Theo hồ sơ lưu tại bệnh viện, mẹ đẻ của cô rời đi ngay sau khi sinh. Trước đây, gia đình nhận nuôi Pauline được kể lại rằng người mẹ lúc ấy có lẽ chỉ khoảng 13 - 14 tuổi và có thể đến từ một vùng núi hoặc nơi nào đó ngoài Huế. Tuy nhiên, gần đây Pauline liên lạc lại được với người điều dưỡng trưởng làm việc tại Khoa Sản thời điểm đó và được bà cho biết có nhiều khả năng người mẹ lớn hơn độ tuổi phỏng đoán kể trên bởi nếu có ai sinh con ở tuổi vị thành niên thì chắc chắn độ tuổi sẽ được ghi rõ trong hồ sơ. Người điều dưỡng cũng cho rằng mẹ đẻ của Pauline không phải là người dân tộc thiểu số.
Lường trước hành trình tìm kiếm có thể sẽ lâu dài và nhiều khó khăn, trong lòng Pauline đã xác định: “Có tìm được mẹ đẻ hay không thì tôi cũng đang cảm nhận mình đã được kết nối với quê hương. Ít nhất tôi đã có can đảm để bắt đầu. Tôi sẽ không bao giờ trách hay phán xét việc mẹ đã bỏ rơi mình. Chắc hẳn đó là một giai đoạn khó khăn của mẹ. Tôi chỉ muốn biết mẹ có đang sống hạnh phúc và có đang nhận được nhiều yêu thương hay không. Nếu may mắn, tôi mong được gặp mẹ một lần trong đời thôi cũng được. Hoặc ít nhất mong có được một tấm ảnh của mẹ để mỗi lần nhìn vào gương tôi không phải hỏi mình đã được bắt đầu từ đâu trong hành trình cuộc đời đầy yêu thương này”.