Telegram biến mất khỏi App Store toàn cầu, người dùng chờ lời giải thích

Động thái Telegram biến mất làm dấy lên nhiều câu hỏi về nguyên nhân, trong bối cảnh nhà sáng lập Pavel Durov đang đối mặt với hàng loạt rắc rối pháp lí và Apple vẫn giữ im lặng.

App nhắn tin phổ biến Telegram biến mất khỏi App Store toàn cầu

Người dùng iPhone trên khắp thế giới vừa chứng kiến một diễn biến bất thường khi Telegram không còn xuất hiện trên App Store của Apple. Ứng dụng hiện không thể tìm kiếm hoặc tải xuống tại bất kì quốc gia nào, đánh dấu một trong những vụ gỡ bỏ quy mô lớn hiếm hoi đối với một nền tảng có hơn 1 tỉ người dùng hoạt động hằng tháng.

Điều đáng chú ý là Apple chưa đưa ra lời giải thích nào về quyết định này. Telegram cũng chưa phát hành tuyên bố chính thức, khiến nguyên nhân thực sự vẫn là một dấu hỏi lớn.

Theo ghi nhận từ nhiều người dùng, những ai đã cài đặt Telegram trên iPhone vẫn có thể sử dụng ứng dụng bình thường. Tin nhắn vẫn được gửi và nhận, thông báo đẩy vẫn hoạt động ổn định. Tuy nhiên, người dùng sẽ không thể tải lại ứng dụng nếu vô tình xóa khỏi thiết bị, đồng thời cũng không thể cập nhật lên các phiên bản mới.

Đây không phải lần đầu Telegram gặp rắc rối với App Store. Năm 2018, Apple từng tạm thời gỡ ứng dụng sau khi cảnh báo nhà sáng lập Pavel Durov về việc xuất hiện các nội dung bị cho là không phù hợp trên nền tảng. Khi đó, Telegram đã bổ sung các công cụ kiểm duyệt và nhanh chóng được đưa trở lại cửa hàng ứng dụng.

Theo quy định dành cho các ứng dụng có nội dung do người dùng tạo, Apple yêu cầu các nhà phát triển phải triển khai cơ chế lọc nội dung phản cảm, công cụ báo cáo vi phạm, tính năng chặn tài khoản lạm dụng cũng như cung cấp thông tin liên hệ để hỗ trợ người dùng. Những ứng dụng không đáp ứng các tiêu chí này có thể bị loại khỏi App Store.

Tháng 4/2024, Apple cũng từng gỡ Telegram cùng WhatsApp, Signal và Threads khỏi App Store tại Trung Quốc theo yêu cầu của cơ quan quản lí nước này với lí do liên quan đến an ninh quốc gia. Khi đó, Apple công khai xác nhận họ buộc phải tuân thủ luật pháp tại các quốc gia nơi công ty hoạt động, dù có thể không đồng tình với các yêu cầu của chính phủ sở tại.

Tuy nhiên, sự việc lần này có quy mô hoàn toàn khác. Thay vì chỉ giới hạn tại một thị trường cụ thể, Telegram biến mất khỏi App Store trên toàn thế giới mà không đi kèm thông báo nào từ Apple. Chính sự im lặng này đang khiến cộng đồng công nghệ đặt ra nhiều giả thuyết khác nhau.

Ông chủ Telegram liên minh Elon Musk khai chiến với Meta

Telegram thách thức Nga, CEO Pavel Durov đối mặt án hình sự

Rắc rối pháp lí của Pavel Durov và những hệ lụy tiềm tàng

Thời điểm Telegram bị gỡ khỏi App Store cũng trùng với lúc nhà sáng lập Pavel Durov tiếp tục đối mặt với sức ép pháp lí từ nhiều phía.

Chỉ vài ngày trước, Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) đã cáo buộc Durov "tiếp tay cho khủng bố" và đưa ông vào danh sách truy nã quốc tế. Theo phía Nga, Telegram không thực hiện đầy đủ việc xóa bỏ các kênh bị cho là được lực lượng tình báo Ukraine và các tổ chức cực đoan sử dụng để điều phối các cuộc tấn công trong lãnh thổ Nga. Sau đó, cơ quan giám sát tài chính của Nga cũng bổ sung tên Durov vào danh sách "khủng bố và cực đoan".

Durov, người mang quốc tịch Pháp và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), hiện sinh sống tại Dubai và chưa bị bắt giữ liên quan đến các cáo buộc mới từ Nga. Trên mạng xã hội X, ông chỉ phản ứng bằng cách đăng tải một bức ảnh thể hiện thái độ thách thức.

Bên cạnh đó, Durov vẫn đang vướng vụ việc tại Pháp sau khi bị bắt vào tháng 8/2024 với các cáo buộc liên quan đến việc Telegram chưa kiểm soát hiệu quả các nội dung vi phạm pháp luật trên nền tảng. Hiện ông vẫn chịu sự giám sát của cơ quan tư pháp Pháp và chưa được phép rời khỏi nước này.

Đến nay, chưa có bằng chứng nào cho thấy các rắc rối pháp lí của Durov có liên quan trực tiếp đến quyết định gỡ Telegram khỏi App Store. Apple cũng chưa đề cập đến áp lực từ chính phủ hay bất kì vấn đề pháp lí nào là nguyên nhân dẫn đến động thái này.

Trong khi đó, Telegram vẫn tiếp tục hoạt động trên các nền tảng khác. Ứng dụng vẫn có mặt trên Google Play dành cho Android, phiên bản máy tính vẫn hoạt động bình thường và người dùng Android còn có thể cài đặt trực tiếp thông qua tệp APK từ trang chính thức của Telegram.

Tuy nhiên, đối với người dùng iPhone, việc ứng dụng không còn xuất hiện trên App Store sẽ gây ra nhiều bất tiện. Nếu Telegram phát hành các bản vá bảo mật hoặc cập nhật quan trọng trong thời gian tới, người dùng iOS sẽ không thể tiếp cận thông qua kênh phân phối chính thức của Apple. Điều này có thể làm gia tăng rủi ro nếu xuất hiện các lỗ hổng bảo mật cần được khắc phục khẩn cấp.

Trong nhiều năm qua, Apple từng không ít lần gỡ các ứng dụng khỏi App Store vì vi phạm quy định về nội dung, yêu cầu từ chính phủ hoặc không đáp ứng các tiêu chuẩn của nền tảng. Tuy nhiên, việc một ứng dụng có quy mô toàn cầu như Telegram bị loại bỏ đồng loạt mà không có lời giải thích nào được xem là trường hợp rất hiếm.

Cho đến khi Apple hoặc Telegram chính thức lên tiếng, nguyên nhân thực sự vẫn sẽ là chủ đề gây nhiều tranh luận trong giới công nghệ. Sự im lặng của Apple hiện không chỉ làm dấy lên những suy đoán về vấn đề kiểm duyệt hay pháp lí, mà còn đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong việc quản lí các ứng dụng có ảnh hưởng lớn đến hàng tỉ người dùng trên toàn thế giới.

Bùi Tú