Meta tung Muse Code và Muse Spark 1.2, đấu OpenAI và Anthropic ở mảng AI lập trình
Meta đang triển khai tác tử AI lập trình đầu tiên mang tên Muse Code, trong nỗ lực cạnh tranh với hai công ty AI hàng đầu là OpenAI và Anthropic.
Muse Code là sản phẩm lớn mới nhất từ Alexandr Wang, người đứng đầu đơn vị Meta Superintelligence Labs và phụ trách phát triển các mô hình AI nền tảng của Meta.
Alexandr Wang gia nhập Meta vào tháng 6/2025, trở thành nhân vật chủ chốt trong nỗ lực của Giám đốc điều hành Mark Zuckerberg nhằm cải tổ chiến lược AI đang gặp nhiều khó khăn tại công ty.
“Bạn có thể cài đặt Muse Code chỉ bằng một lệnh, sau đó sử dụng để thực hiện trọn vẹn các công việc kỹ thuật phần mềm trong nhiều tình huống khác nhau, từ lập kế hoạch thay đổi, viết mã cho đến kiểm tra kết quả”, Alexandr Wang nói trong cuộc phỏng vấn hôm 5/8.
Muse Code là một trong những cách Mark Zuckerberg muốn tạo doanh thu từ AI, trong bối cảnh Meta tiếp tục đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện toán liên quan.
Cổ phiếu Meta đã giảm mạnh tuần trước, sau khi công ty đưa ra dự báo doanh thu hơn kì vọng và cho biết dòng tiền tự do trong quý vừa qua suy giảm.
Tương tự Claude Code của Anthropic và Codex của OpenAI, Muse Code giúp người dùng dễ dàng xây dựng ứng dụng trên một giao diện duy nhất, đồng thời quản lý đội tác tử AI có thể hỗ trợ nhiều công đoạn trong quy trình phát triển phần mềm.
Muse Code hiện được cung cấp dưới dạng bản xem trước và hoạt động cùng mô hình AI mới nhất của Meta là Muse Spark 1.2.
Alexandr Wang từ chối công bố số liệu người dùng liên quan đến các mô hình Muse Spark, nhưng cho biết mức độ tiếp nhận của người dùng “rất tích cực và mạnh mẽ”.
Meta huấn luyện song song Muse Code và Muse Spark 1.2
Muse Spark 1.2 được phát triển và huấn luyện song song với Muse Code. Theo Alexandr Wang, cách tiếp cận này giúp cải thiện hiệu suất lập trình tổng thể của mô hình AI.
Các nhà phát triển có thể sử dụng Muse Code theo hình thức trả tiền theo mức sử dụng. Alexandr Wang thông báo Muse Code có gói Contributor dành cho cộng tác viên, giúp người dùng tiếp cận với chi phí thấp hơn đáng kể, “thậm chí rẻ hơn 10 lần gói trả tiền theo mức sử dụng”.
Song với gói rẻ nhất, nhà phát triển phải đồng ý chia sẻ dữ liệu để giúp cải thiện mô hình AI, tức cho phép Meta sử dụng dữ liệu của bên thứ ba nhằm củng cố công nghệ nền tảng.
Theo Alexandr Wang, Meta đang tạo sự khác biệt cho tác tử AI lập trình đầu tiên của mình và dòng mô hình Muse Spark chủ yếu bằng mức giá, thay vì khác biệt về năng lực, khi so sánh với sản phẩm phổ biến của Anthropic và OpenAI.
Đứng phía sau Muse Code là thành phần có tên harness, đóng vai trò như lớp điều phối giúp nhà phát triển quản lí và kết nối các mô hình AI với công cụ lập trình.
Alexandr Wang nói người dùng sẽ có thể truy cập Muse Code và thanh toán ngay trên trang dành cho nhà phát triển của Meta, nơi hiện cung cấp API (giao diện lập trình ứng dụng) cho các mô hình Muse Spark.
Muse Spark 1.2 cũng sẽ xuất hiện trên OpenRouter, nền tảng tập hợp nhiều mô hình AI phổ biến, trong đó có AI có trọng số mở do những công ty Trung Quốc như DeepSeek và Z.ai phát triển.
Tiếp nhận yêu cầu “không lưu giữ dữ liệu”
Alexandr Wang cho biết Meta cũng bắt đầu tiếp nhận yêu cầu “không lưu giữ dữ liệu”. Điều này đồng nghĩa Meta sẽ không lưu giữ dữ liệu của nhà phát triển để sử dụng cho việc cải thiện các mô hình AI. Theo ông, đây là “một tính năng doanh nghiệp quan trọng” với nhiều khách hàng.
Meta, chủ sở hữu Facebook và Instagram, hiện có 98% doanh thu đến từ quảng cáo trực tuyến, lĩnh vực mà công ty có vị thế rất lớn nhờ khả năng nhắm mục tiêu quảng cáo dựa trên dữ liệu người dùng.
Meta rơi vào thế lưỡng nan về năng lực tính toán
Trong buổi cáo cáo kết quả kinh doanh quý IV năm tài chính 2026 (giai đoạn tháng 4 - 6) hôm 29/7, Mark Zuckerberg tuyên bố Meta có thể vừa phục vụ tham vọng AI của mình, vừa cho thuê năng lực tính toán để gia tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, vấn đề là các nhà đầu tư vẫn hoài nghi về chiến lược này.
Meta đang chi hàng chục tỉ USD để xây dựng hạ tầng tính toán AI gồm chip, máy chủ, nguồn điện và trung tâm dữ liệu. Việc đầu tư mạnh tay này khiến dòng tiền tự do của Meta trong quý II/2026 chỉ còn 784 triệu USD để duy trì và mở rộng hoạt động kinh doanh.
Khi bị các nhà phân tích chất vấn về kế hoạch của Meta, Mark Zuckerberg cho rằng năng lực tính toán là tài sản chiến lược khan hiếm mà công ty nên giữ lại và tiếp tục mở rộng, thay vì bán đi chỉ để thu lợi nhuận ngắn hạn.
Tuy vậy, tỉ phú 42 tuổi người Mỹ cũng thừa nhận Meta đã nhận được nhiều đề nghị từ các doanh nghiệp muốn thuê năng lực tính toán để triển khai các kế hoạch AI của riêng họ, với mức giá "cao hơn đáng kể" so với chi phí Meta bỏ ra để xây dựng hạ tầng này.
Chính sự giằng co đó phản ánh thách thức lớn nhất của Meta trong việc đa dạng hóa nguồn doanh thu. Việc cho thuê năng lực tính toán có thể giúp giảm áp lực dòng tiền, nhưng đồng thời cũng khiến Meta phải phân bổ bớt nguồn lực vốn đang rất khan hiếm khỏi mục tiêu phát triển các mô hình và dịch vụ AI của mình.
Sau khi xây dựng đế chế quảng cáo trên Facebook và Instagram, Meta hiện muốn cạnh tranh với các đối thủ lớn như Microsoft, Alphabet và Amazon. Đó là những gã khổng lồ công nghệ có mối quan hệ sâu rộng với khách hàng doanh nghiệp, vốn là thị trường AI phát triển sớm và mang lại lợi nhuận cao.
Mark Zuckerberg cho rằng kinh doanh các sản phẩm và dịch vụ AI sẽ mang lại biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với việc chỉ cho thuê năng lực tính toán. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng Meta nhìn thấy cơ hội kinh doanh rất lớn từ việc bán hoặc cho thuê năng lực tính toán AI. Đây là định hướng mà Meta kì vọng sẽ hiện thực hóa thông qua làn sóng đầu tư mạnh tay vào AI.
Ông nói các trợ lý AI cá nhân có thể trở thành sản phẩm đại chúng phục vụ hàng tỉ người dùng, trong khi các tác tử AI dành cho doanh nghiệp cuối cùng có thể giúp các công ty xử lí dịch vụ khách hàng, bán hàng và tiếp thị.
Tuy nhiên, ngoài việc nhắc đến các nguồn doanh thu như dịch vụ thuê bao và dịch vụ dành cho doanh nghiệp, Mark Zuckerberg không đưa ra nhiều chi tiết cụ thể về cách những mảng kinh doanh này có thể tạo ra lợi nhuận đủ để biện minh cho khoản đầu tư AI khổng lồ của Meta.
Nhà phân tích Doug Anmuth thuộc ngân hàng đầu tư J.P. Morgan lưu ý Meta vừa mua thêm vừa bán năng lực tính toán. Mark Zuckerberg trả lời rằng Meta chủ động đầu tư đón đầu nhu cầu trong tương lai.
"Có một khoảng thời gian chờ. Chúng tôi đầu tư xây dựng các trung tâm dữ liệu từ bây giờ, nhưng chúng chỉ đi vào hoạt động trong tương lai. Rõ ràng bạn sẽ chưa thể tạo ra giá trị từ các trung tâm dữ liệu cho đến khi chúng chính thức vận hành", Giám đốc điều hành Meta nói.
Meta có 32 trung tâm dữ liệu đang vận hành hoặc xây dựng trên toàn cầu, trong đó 28 cơ sở đặt tại Mỹ.
Josh Gilbert, Trưởng bộ phận phân tích khu vực châu Á - Thái Bình Dương của nền tảng đầu tư eToro, nhận xét: "Meta đang chi tiêu như một nhà cung cấp điện toán đám mây siêu quy mô (hyperscaler), nhưng lại không sở hữu mô hình kinh doanh như vậy”.
"Microsoft, Alphabet và Amazon có thể đầu tư vào các trung tâm dữ liệu rồi ngay lập tức bán năng lực tính toán thông qua mảng kinh doanh đám mây của họ. Meta thì không có đầu ra tương tự, vì vậy mọi khoản đầu tư mở rộng hạ tầng cuối cùng vẫn phải dựa vào nguồn thu từ quảng cáo", ông chia sẻ với Reuters.
Làn sóng chi tiêu khổng lồ cho AI của Meta đang khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại, bởi họ nhìn thấy sự tương đồng với cú đặt cược vào metaverse trước đây. Đó là chiến lược từng khiến công ty mẹ Facebook tiêu tốn hàng chục tỉ USD nhưng không tạo ra nguồn doanh thu đáng kể.
Mức sụt giảm dòng tiền tự do trong giai đoạn tháng 4 - 6 vừa qua là mạnh nhất kể từ cuối năm 2022, thời điểm Meta cũng chịu sức ép tương tự từ giới đầu tư vì chiến lược metaverse.
Dù vậy, Meta vẫn nâng mức dự báo chi tiêu vốn năm 2026. Theo đó, Meta hiện dự kiến chi 130-145 tỉ USD, cao hơn mức dự báo trước đó là 125-145 tỉ USD. Đầu năm nay, công ty chỉ dự kiến chi 115-135 tỉ USD.
Động thái này tương tự Alphabet. Công ty mẹ Google nâng dự báo chi tiêu vốn thêm 15 tỉ USD vào tuần trước, đồng thời ghi nhận quý đầu tiên có dòng tiền âm, khiến giá cổ phiếu giảm 7%.
Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 của Meta, Giám đốc tài chính Susan Li cho biết việc tăng chi tiêu là hợp lí vì ngành công nghệ nhiều năm qua đã đầu tư chưa đủ để đáp ứng nhu cầu AI, khiến năng lực tính toán hiện nay trở thành tài sản "cực kỳ giá trị".
Bà Susan Li cho rằng tình trạng thiếu hụt năng lực tính toán sẽ còn kéo dài trong tương lai gần, tạo cơ hội để Meta thu lợi nhuận thông qua các sản phẩm AI, dịch vụ doanh nghiệp cũng như hoạt động bán năng lực tính toán.
Tuy nhiên, trước câu hỏi liệu Meta có dự định sử dụng toàn bộ năng lực tính toán nội bộ đến năm 2027 hay không, Susan Li kết thúc cuộc họp theo đúng tinh thần mà Mark Zuckerberg đã mở đầu. Bà nói Meta có thể tạo ra lợi nhuận từ lượng năng lực tính toán bổ sung cả bằng cách phục vụ các dự án AI của chính công ty lẫn bán hoặc cho thuê ra bên ngoài. Tuy nhiên, Susan Li không tiết lộ đâu sẽ là hướng mang lại lợi nhuận cao hơn.
Mark Shmulik, nhà phân tích tại hãng nghiên cứu chứng khoán Bernstein, nhận xét: "Cuộc họp công bố kết quả kinh doanh của Meta mang cảm giác như một buổi động não theo kiểu truyền thống, với nhiều ý tưởng được đưa ra nhưng chưa có định hướng cụ thể”.