Trực thăng Marine One chở ông Trump bị điều tra sau sự cố an toàn hàng không

Dù giới chức khẳng định không có nguy cơ va chạm trực tiếp và tổng thống không gặp nguy hiểm, vụ việc một lần nữa làm dấy lên những lo ngại về công tác điều phối không lưu quanh sân bay Ronald Reagan National, nơi vừa trải qua hàng loạt thay đổi quy định sau thảm kịch hàng không đầu năm 2025.

Sự cố liên quan trực thăng Marine One xảy ra giữa lúc quy định an toàn vừa được siết chặt

Theo thông tin từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), cơ quan này đã mở cuộc điều tra đối với một "sự cố an toàn" liên quan đến trực thăng Marine One xảy ra vào chiều 5/8 (giờ địa phương).

Sự việc diễn ra khi Marine One cất cánh từ khu vực Ellipse gần Nhà Trắng để đưa Tổng thống Donald Trump tới căn cứ Joint Base Andrews trước khi ông tiếp tục hành trình đến Los Angeles bằng chuyên cơ.

Gần như cùng thời điểm đó, chuyến bay số hiệu 3742 của hãng Envoy Air, công ty con thuộc American Airlines, cũng vừa cất cánh từ sân bay Ronald Reagan National để đến thành phố Pensacola, bang Florida.

Theo các nguồn tin am hiểu vụ việc, giữa hai máy bay đã xảy ra tình huống được gọi là "loss of separation" (thuật ngữ chỉ việc khoảng cách giữa các phương tiện bay nhỏ hơn mức tối thiểu theo quy định an toàn). Tuy nhiên, các nguồn tin cũng nhấn mạnh hai máy bay không ở trên quỹ đạo có khả năng va chạm trực tiếp.

Trong thông báo chính thức, FAA cho biết đang điều tra toàn diện sự cố nhưng đánh giá đây không phải là một tình huống "suýt va chạm" nguy hiểm vì hai phương tiện không bay hội tụ về cùng một điểm.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai cũng khẳng định Marine One được điều khiển bởi những phi công giàu kinh nghiệm nhất của quân đội Mỹ và Tổng thống Donald Trump chưa từng rơi vào tình huống nguy hiểm.

Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay, chiếc Embraer E170 của Envoy Air rời cổng sân bay lúc 14 giờ 18 phút, chậm hơn lịch trình khoảng 34 phút, và cất cánh lúc 14 giờ 34 phút. Trong khi đó, Marine One rời khu vực Nhà Trắng lúc 14 giờ 33 phút. Hai phương tiện sau đó tiếp tục hành trình bình thường. Máy bay của Envoy Air hạ cánh an toàn xuống Pensacola sau hơn hai giờ bay.

Trong quá trình xử lí tình huống, một máy bay khác của hãng Republic Airways đang trên đường đến Washington cũng được kiểm soát không lưu yêu cầu bay vòng trước khi được phép hạ cánh nhằm bảo đảm khoảng cách an toàn.

Các nguồn tin cho biết FAA sẽ thành lập một nhóm đánh giá an toàn chuyên trách để xác định nguyên nhân vụ việc, trong đó tập trung làm rõ liệu kiểm soát viên không lưu có chậm dừng hoạt động cất cánh của các chuyến bay thương mại khi Marine One khởi hành hay không.

Áp lực bảo đảm an toàn sau thảm kịch khiến FAA thận trọng hơn

Sự cố lần này thu hút sự quan tâm đặc biệt bởi nó xảy ra chỉ hơn một năm sau vụ va chạm thảm khốc giữa một máy bay chở khách và trực thăng quân sự Black Hawk ngay trên không phận Washington DC.

Thảm kịch xảy ra vào tháng 1/2025 đã khiến 67 người thiệt mạng, trở thành vụ tai nạn hàng không nghiêm trọng nhất trên lãnh thổ Mỹ trong hơn hai thập niên. Sau quá trình điều tra kéo dài, Chính phủ Mỹ thừa nhận những sai sót trong công tác quản lí không lưu đã góp phần dẫn đến tai nạn.

Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) sau đó kết luận hàng loạt thiếu sót mang tính hệ thống của FAA là nguyên nhân khiến trực thăng quân sự và máy bay dân dụng hoạt động quá gần nhau mà không có các biện pháp phân tách hiệu quả.

Sau kết luận này, FAA đã áp dụng nhiều quy định nghiêm ngặt hơn đối với vùng trời quanh sân bay Ronald Reagan National. Theo quy định mới, máy bay phải duy trì khoảng cách tối thiểu 1,5 dặm theo phương ngang và 500 feet theo phương thẳng đứng khi hoạt động gần sân bay.

Cơ quan này cũng hạn chế đáng kể các chuyến bay trực thăng quanh khu vực và trong nhiều trường hợp sẽ tạm dừng hoạt động cất, hạ cánh của máy bay thương mại khi Marine One thực hiện nhiệm vụ.

Chính vì vậy, việc khoảng cách an toàn được cho là không được duy trì trong sự cố mới nhất đã khiến FAA lập tức mở cuộc điều tra, dù chưa có dấu hiệu cho thấy hai máy bay đối mặt nguy cơ va chạm.

Các chuyên gia hàng không nhận định những sự cố kiểu "loss of separation" không đồng nghĩa với tai nạn sẽ xảy ra, bởi hệ thống kiểm soát không lưu hiện đại được thiết kế với nhiều lớp bảo vệ khác nhau. Tuy nhiên, mỗi trường hợp đều được xem là tín hiệu cảnh báo quan trọng để cơ quan quản lí rà soát quy trình vận hành và ngăn ngừa rủi ro trong tương lai.

Đối với FAA, vụ việc lần này cũng là phép thử đối với những cải cách được triển khai sau thảm kịch năm 2025. Kết quả điều tra không chỉ giúp làm rõ nguyên nhân cụ thể mà còn cho thấy liệu các quy trình điều phối mới đã thực sự phát huy hiệu quả hay vẫn còn tồn tại những khoảng trống cần tiếp tục khắc phục nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho cả các chuyến bay quân sự lẫn hàng không dân dụng tại một trong những không phận bận rộn và nhạy cảm nhất nước Mỹ.

Bùi Tú