Lê Viết Quốc rời Google lập Discovery Loop, Lương Minh Thắng hé lộ chuyện chưa từng công bố

Lê Viết Quốc, Jeff Dean, Sanjay Ghemawat và Oriol Vinyals - 4 nhà nghiên cứu AI hàng đầu Google - rời đi để thành lập startup Discovery Loop là sự kiện đáng chú ý của ngành AI.

Cộng đồng công nghệ Việt Nam cũng rất quan tâm đến thông tin này vì Tiến sĩ Lê Viết Quốc là nhà khoa học máy tính người Mỹ gốc Việt (sinh năm 1982 tại Huế) nổi tiếng với các nghiên cứu về AI và học máy. Lê Viết Quốc là một trong những thành viên sáng lập Google Brain và sau đó làm việc tại Google DeepMind.

Lương Minh Thắng hé lộ sáng kiến AI nội bộ Google sau khi Lê Viết Quốc rời đi

Sau khi biết thông tin trên, Tiến sĩ Lương Minh Thắng, Giám đốc nhóm nghiên cứu Superhuman Reasoning tại Google DeepMind, có chia sẻ đáng chú ý trên mạng xã hội X.

Lương Minh Thắng không chỉ gửi lời chúc mừng tới những người đồng nghiệp lâu năm, mà còn hé lộ về một sáng kiến nghiên cứu AI nội bộ tại Google chưa từng được công bố. Bên cạnh đó, Lương Minh Thắng cho thấy mối quan hệ gắn bó giữa ông với Lê Viết Quốc, Jeff Dean và Oriol Vinyals trong hơn một thập kỉ làm việc cùng nhau.

"Tôi đã mất một lúc mới có thể tiếp nhận thông tin này, bởi Lê Viết Quốc không chỉ là người bạn thân nhất của tôi tại Google, mà còn là người ủng hộ mạnh mẽ cho nỗ lực 'Discovery strike' mà tôi khởi xướng cách đây hai tháng. Chúng tôi đã quy tụ hơn 100 người trên khắp Google, vừa huấn luyện thành công một mô hình suy luận mạnh thì tin này xuất hiện...", Lương Minh Thắng chia sẻ.

Bài đăng của Lương Minh Thắng hé lộ nhiều điều mà trước đó công chúng gần như không biết.

Điều đầu tiên là mối quan hệ đặc biệt giữa Lương Minh Thắng và Lê Viết Quốc. Trong nhiều năm, cả hai đều là những nhà nghiên cứu có ảnh hưởng lớn tại Google Brain rồi Google DeepMind. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên Lương Minh Thắng công khai gọi Lê Viết Quốc là "người bạn thân nhất tại Google".

Điều thứ hai còn đáng chú ý hơn. Lương Minh Thắng tiết lộ ông vừa khởi xướng một sáng kiến nội bộ mang tên Discovery, quy tụ hơn 100 nhà nghiên cứu AI trên khắp Google nhằm xây dựng một mô hình suy luận mạnh. Việc Lê Viết Quốc rời công ty xảy ra đúng thời điểm nhóm này vừa đạt một cột mốc quan trọng.

Thông tin này khiến nhiều người bất ngờ bởi trước đó Google chưa từng công bố về sáng kiến nói trên.

Dù bày tỏ sự tiếc nuối, Lương Minh Thắng không hề thể hiện tâm lí bi quan. Trái lại, phần còn lại của bài đăng mang đậm tính tri ân: "Tôi rất vui khi thấy Quốc lại hạnh phúc. Tôi vô cùng tự hào về tất cả những gì chúng tôi đã cùng nhau xây dựng trong hơn một thập kỉ tại Google Brain và Google DeepMind".

Đó là một câu nói ngắn nhưng chứa đựng cả hành trình kéo dài hơn 10 năm của hai nhà khoa học xuất thân từ Việt Nam tại Google.

Ngoài ra, Lương Minh Thắng cũng dành những lời trân trọng cho Jeff Dean - cựu giám đốc khoa học Google. Theo ông, Jeff Dean không chỉ là một trong những kỹ sư xuất sắc nhất lịch sử Google mà còn là người rất gần gũi.

"Tôi không chỉ kính trọng những đóng góp của Jeff cho Google, mà còn ngưỡng mộ sự khiêm nhường của anh ấy", Lương Minh Thắng viết.

Ông nhắc lại chuyến Jeff Dean sang Việt Nam năm 2024 và cho biết Jeff Dean luôn nhiệt tình ủng hộ các hoạt động giáo dục AI tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Với Oriol Vinyals, Lương Minh Thắng nhớ lại quãng thời gian từ năm 2014. Thời điểm đó, ông là thực tập sinh chung dưới sự hướng dẫn của Oriol Vinyals, Lê Viết Quốc và Ilya Sutskever (cựu giám đốc khoa học OpenAI và giám đốc điều hành Safe Superintelligence) tại Google Brain.

Đó cũng là lần đầu tiên Lương Minh Thắng tiếp xúc trực tiếp với nhóm nghiên cứu đã góp phần định hình cuộc cách mạng AI tạo sinh sau này.

Bài đăng kết thúc bằng lời chúc mừng gửi tới Lê Viết Quốc, Jeff Dean và Oriol Vinyals cùng Discovery Loop, kèm theo những bức ảnh kỉ niệm từ nhiều giai đoạn khác nhau: Tại trung tâm chỉ huy của IMO 2024 (Kì thi Olympic Toán học Quốc tế 2024), văn phòng Google năm 2017, chuyến đi của Jeff Dean tới Việt Nam năm 2024 và bức ảnh chụp cùng Oriol Vinyals hôm 5/8.

Những bức ảnh ấy giống như cuốn nhật kí thu nhỏ về hơn một thập kỉ làm việc của Lương Minh Thắng tại Google cùng các đồng nghiệp.

Việc Lương Minh Thắng công khai chia sẻ như vậy càng thu hút sự chú ý bởi ông hiện là một trong những lãnh đạo nghiên cứu AI quan trọng còn ở lại Google DeepMind.

Lương Minh Thắng hiện là nhà khoa học chính kiêm Giám đốc nghiên cứu tại Google DeepMind, lãnh đạo nhóm Superhuman Reasoning. Ông từng đồng dẫn dắt nhiều dự án quan trọng như Meena, Bard (nay là Gemini), AlphaGeometry, Gemini Deep Think và Aletheia.

Bài đăng của Lương Minh Thắng xuất hiện đúng thời điểm Google tiến hành cuộc cải tổ lớn nhất trong bộ máy AI nhiều năm qua.

Hôm 5/8, Sundar Pichai (giám đốc điều hành Alphabet và Google) cho biết Demis Hassabis sẽ rời vị trí giám đốc điều hành để đảm nhận vai trò chủ tịch Google DeepMind kiêm giám đốc khoa học của Alphabet, tập trung vào nghiên cứu AGI.

AGI là cấp độ AI có thể thực hiện hầu hết các nhiệm vụ trí tuệ ở mức tương đương hoặc vượt con người.

Koray Kavukcuoglu, Giám đốc công nghệ Google DeepMind, sẽ tiếp quản việc điều hành hoạt động hằng ngày của Google DeepMind. Ông sẽ giữ chức phó chủ tịch cấp cao thay vì giám đốc điều hành Google DeepMind, đồng thời tiếp tục đảm nhiệm vai trò kiến trúc sư AI trưởng của Alphabet.

Trong khi đó, Lê Viết Quốc, Jeff Dean, Sanjay Ghemawat, Oriol Vinyals đã rời đi để thành lập startup Discovery Loop.

Theo một số nhà phân tích, đây là một trong những đợt thay đổi nhân sự quan trọng nhất của Google kể từ khi Brain và DeepMind sáp nhập thành Google DeepMind vào tháng 4/2023.

Discovery Loop muốn dùng AI để tự động hóa nghiên cứu khoa học

Discovery Loop không phải startup AI thông thường. Theo tuyên bố của nhóm sáng lập, mục tiêu của Discovery Loop là xây dựng các hệ thống AI có khả năng tự động hóa nghiên cứu khoa học, kỹ thuật và học máy, giúp AI không chỉ hỗ trợ con người trả lời câu hỏi mà còn có thể tự đề xuất giả thuyết, thiết kế thí nghiệm, đánh giá kết quả và lặp lại toàn bộ chu trình khám phá tri thức.

Ban đầu, Discovery Loop sẽ tập trung vào việc tự động hóa các thí nghiệm quy mô lớn trong nghiên cứu học máy, đồng thời chính công ty sẽ là "khách hàng đầu tiên" của các công cụ do họ phát triển để rút ngắn vòng phản hồi và tăng tốc đổi mới.

Điều thú vị là định hướng này có nhiều điểm tương đồng với hướng nghiên cứu mà Lương Minh Thắng đang theo đuổi tại Google DeepMind.

Chỉ vài tuần trước, Lương Minh Thắng công bố bài viết về chính sách AI, trong đó giới thiệu khái niệm Validation Bottleneck (nút thắt xác minh), tức AI tạo giả thuyết nhanh hơn khả năng kiểm chứng của con người. Theo ông, AI đang ngày càng giỏi tạo ra các giả thuyết khoa học, nhưng khả năng kiểm chứng chúng trong thế giới thực vẫn là điểm nghẽn lớn nhất. Lương Minh Thắng mô tả hệ thống AI thế hệ mới như những "cỗ máy tạo giả thuyết", có thể đề xuất ý tưởng khoa học ở quy mô chưa từng có.

Vì vậy, nếu đặt cạnh tầm nhìn của Discovery Loop, có thể thấy hai hướng nghiên cứu đang hội tụ ở cùng một mục tiêu lớn: Sử dụng AI để tăng tốc quá trình khám phá khoa học.

Song cần nhấn mạnh rằng hiện chưa có bằng chứng công khai nào cho thấy sáng kiến nội bộ Discovery do Lương Minh Thắng khởi xướng tại Google có liên hệ trực tiếp với Discovery Loop.

Đáng chú ý, Discovery Loop nhận được vốn đầu tư từ Google và một số quỹ đầu tư mạo hiểm, đồng thời kí thỏa thuận hợp tác dài hạn với Google Cloud để sử dụng hạ tầng điện toán.

Theo một số nguồn tin, Jeff Dean giữ vai trò Giám đốc điều hành Discovery Loop, phụ trách định hướng chiến lược, xây dựng công ty và dẫn dắt tầm nhìn phát triển AI phục vụ khám phá khoa học.

Lê Viết Quốc là Giám đốc AI của Discovery Loop, phụ trách nghiên cứu các mô hình nền tảng và hệ thống AI phục vụ tự động hóa nghiên cứu khoa học.

Sanjay Ghemawat là Giám đốc công nghệ Discovery Loop, chịu trách nhiệm kiến trúc hạ tầng tính toán, hệ thống phân tán và nền tảng kỹ thuật. Đây cũng là lĩnh vực ông có nhiều đóng góp tại Google với các công nghệ như MapReduce, Google File System và Bigtable.

Oriol Vinyals là Giám đốc khoa học Discovery Loop, dẫn dắt định hướng nghiên cứu khoa học, đặc biệt về các mô hình AI tiên tiến và agentic AI (AI có tính tự chủ).

Lương Minh Thắng từ nam sinh chuyên Toán đến giám đốc nghiên cứu tại Google DeepMind

Lương Minh Thắng sinh năm 1987 tại Đồng Nai, là một trong những nhà khoa học AI người Việt có ảnh hưởng nhất trên thế giới hiện nay. Từ nhỏ, ông bộc lộ năng khiếu về toán học và theo học lớp chuyên Toán của Trường Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP.HCM).

Khi còn là học sinh, Lương Minh Thắng từng đạt nhiều giải thưởng học sinh giỏi cấp tỉnh và quốc gia, đồng thời nuôi ước mơ trở thành thành viên đội tuyển Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế (IMO). Tuy nhiên, Lương Minh Thắng không vượt qua vòng tuyển chọn cuối cùng. Chính điều này đã trở thành bước ngoặt, đưa ông rẽ sang lĩnh vực khoa học máy tính và AI.

Năm 2006, Lương Minh Thắng nhận học bổng theo học ngành Khoa học máy tính tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS). Ngay từ năm thứ hai, ông được tuyển vào chương trình nghiên cứu dành cho sinh viên xuất sắc và bắt đầu theo đuổi các lĩnh vực học máy, xử lí ngôn ngữ tự nhiên và truy xuất thông tin.

Sau khi tốt nghiệp năm 2010, Lương Minh Thắng ở lại NUS làm trợ lý nghiên cứu. Có thời điểm ông trải qua hai năm liên tiếp mà không công bố được bài báo khoa học nào và từng nghĩ đến việc từ bỏ giấc mơ học tiến sĩ. Tuy nhiên chỉ một năm sau, 4 công trình nghiên cứu của Lương Minh Thắng được chấp nhận công bố, giúp ông giành suất theo học chương trình tiến sĩ Khoa học máy tính tại Đại học Stanford (Mỹ), một trong những trường đại học hàng đầu thế giới về AI.

Tại đây, Lương Minh Thắng nghiên cứu về dịch máy bằng mạng nơ-ron và phát triển cơ chế Luong Attention, một trong những kỹ thuật nổi tiếng trong lĩnh vực xử lí ngôn ngữ tự nhiên, góp phần giúp Google Translate chuyển từ phương pháp dịch dựa trên quy tắc sang dịch bằng mạng nơ-ron với chất lượng tự nhiên hơn.

Năm 2014, ông thực tập tại Google Brain dưới sự hướng dẫn của Lê Viết Quốc, Oriol Vinyals và Ilya Sutskever trước khi chính thức gia nhập Google năm 2016. Từ đó đến nay, ông đã tham gia hoặc dẫn dắt nhiều dự án AI quan trọng như Meena, Bard (nay là Gemini), AlphaGeometry, AlphaProof, Gemini Deep Think và Aletheia.

Hiện ông là giám đốc nghiên cứu tại Google DeepMind, phụ trách nhóm Superhuman Reasoning, tập trung phát triển các hệ thống AI có khả năng suy luận vượt trình độ con người để phục vụ khám phá khoa học.

Trong một bài giảng tại Viện AI thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS) vào tháng 7/2026, Lương Minh Thắng mô tả hành trình nghiên cứu của nhóm này là quá trình từng bước nâng cao năng lực suy luận của AI. Ban đầu, nhóm phát triển các hệ thống kết hợp giữa mạng nơ-ron và suy luận logic như AlphaGeometry và AlphaProof. Tiếp đó là các mô hình AI có khả năng tư duy và suy luận nhiều bước như Gemini Deep Think. Mới đây nhất là Aletheia - tác tử AI có thể tự nghiên cứu toán học bằng cách đề xuất giả thuyết, kiểm chứng và tự điều chỉnh lời giải.

Theo Lương Minh Thắng, mục tiêu cuối cùng của nhóm là xây dựng các hệ thống AI có khả năng suy luận vượt trình độ con người, qua đó hỗ trợ và tăng tốc quá trình khám phá tri thức mới trong toán học và khoa học.

Sơn Vân