Startup Discovery Loop của Lê Viết Quốc và Jeff Dean có gì đặc biệt?
Jeff Dean thành lập startup Discovery Loop cùng Lê Viết Quốc, Sanjay Ghemawat và Oriol Vinyals sau khi rời Google.
Hôm 5/8, Jeff Dean, giám đốc khoa học của Google, thông báo ông cùng ba đồng nghiệp là Lê Viết Quốc, Sanjay Ghemawat và Oriol Vinyals sẽ rời công ty để thành lập Discovery Loop, startup tập trung phát triển các ứng dụng AI trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật.
Dưới đây là những điều cần biết về dự án mới.
Discovery Loop có gì đặc biệt?
Discovery Loop là công ty vì lợi ích cộng đồng với sứ mệnh tự động hóa học máy, khoa học và kỹ thuật nhằm thúc đẩy các khám phá và tiến bộ, theo chia sẻ của Jeff Dean trên mạng xã hội X.
Phần Loop (vòng lặp) trong tên công ty xuất phát từ mục tiêu tự động hóa toàn bộ quy trình nghiên cứu khoa học và kỹ thuật, từ đề xuất một thí nghiệm, triển khai và vận hành thí nghiệm, cho đến đánh giá kết quả.
Discovery Loop kì vọng việc tự động hóa quy trình này sẽ giúp giải quyết những bài toán khó nhất trong khoa học và kỹ thuật bằng cách cho phép thực hiện song song hàng nghìn thí nghiệm.
Trong bài đăng giới thiệu, Discovery Loop viết: "Chúng tôi đang xây dựng AI có thể thực hiện các thí nghiệm ở quy mô chưa từng có nhằm giải quyết những nút thắt lớn nhất trong khoa học và kỹ thuật".
Bốn nhà sáng lập Discovery Loop đều từng góp phần xây dựng hạ tầng AI và các mô hình tại Google.
Cụ thể hơn, Discovery Loop muốn phát triển các hệ thống AI có khả năng giải quyết một phần trong 14 thách thức lớn của nhân loại do những nhà khoa học và kỹ sư hàng đầu thế giới đề xuất nhằm cải thiện cuộc sống con người.
Danh sách này trước đây được gọi là 14 Grand Challenges của Học viện Kỹ thuật Quốc gia Mỹ, bao gồm cả chủ đề như giải mã hoạt động của não người, ngăn chặn khủng bố hạt nhân.
Điều thú vị là Larry Page, đồng sáng lập Google, cũng là thành viên của hội đồng đã xây dựng danh sách 14 thách thức này vào năm 2008.
Discovery Loop hướng đến việc tự động hóa toàn bộ vòng lặp nghiên cứu, cho phép AI tự đề xuất giả thuyết, thiết kế thí nghiệm, thực hiện, đánh giá kết quả rồi tiếp tục lặp lại quy trình này với hàng nghìn thí nghiệm song song. Đây chính là ý nghĩa của tên gọi Discovery Loop.
Ai đang tài trợ cho Discovery Loop?
Theo Jeff Dean, vòng gọi vốn đầu tiên của Discovery Loop do hai quỹ đầu tư nổi tiếng tại Thung lũng Silicon là Radical Ventures và Khosla Ventures dẫn đầu.
Ngoài ra, Lightspeed Venture Partners, Kleiner Perkins và Doerr Capital cũng tham gia đầu tư.
Jeff Dean cho biết nhóm sáng lập đã chuẩn bị một bộ hồ sơ gọi vốn để giới thiệu với một số quỹ đầu tư mạo hiểm về công ty và định hướng phát triển. Ông chia sẻ rằng việc tổng hợp danh sách những nhà nghiên cứu và kỹ sư từng làm việc cùng mình trong nhiều năm là một trải nghiệm rất thú vị.
Một dấu hiệu cho thấy Jeff Dean rời đi trong mối quan hệ rất tích cực là Alphabet (công ty mẹ Google) không chỉ không đối đầu với Discovery Loop, mà còn trở thành nhà đầu tư sáng lập. Google Cloud là đối tác cung cấp hạ tầng đám mây cho startup AI này, theo Sundar Pichai (giám đốc điều hành Alphabet và Google).
Trên mạng xã hội X, Sundar Pichai viết: "Tôi cũng muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Jeff Dean, người mà không ai có thể thay thế, sau hành trình đáng kinh ngạc kéo dài 27 năm tại Google".
Jeff Dean - huyền thoại của Google
Nếu từng sử dụng Google trong hơn 20 năm qua, rất có thể bạn đã và đang hưởng lợi từ những công nghệ mà Jeff Dean góp phần tạo ra.
Là nhân viên thứ 30 của Google, Jeff Dean gắn bó với công ty từ những ngày đầu. Ông chứng kiến toàn bộ quá trình Google vươn lên thống trị lĩnh vực tìm kiếm trước khi trở thành một trong những công ty AI hàng đầu thế giới.
Nhà khoa học 58 tuổi người Mỹ góp phần phát triển hàng loạt sản phẩm cốt lõi của Google như Google Search, Google News, Google Translate, Google Ads. Không chỉ vậy, Jeff Dean còn đồng sáng lập Google Brain, nhóm nghiên cứu AI nổi tiếng.
Theo Geoffrey Hinton - nhà khoa học được gọi là "cha đỡ đầu của AI" giành giải Nobel Vật lí năm 2024, Google Brain đã biến nghiên cứu cơ bản về mạng nơ-ron thành những sản phẩm làm thay đổi cả ngành công nghệ.
Một trong những đóng góp lớn nhất của Jeff Dean là tham gia phát triển TPU, dòng chip AI chuyên dụng được xem là yếu tố quan trọng giúp tăng tốc phát triển và huấn luyện mô hình AI của Google trong nhiều năm, gồm cả Gemini.
Khi giữ vai trò giám đốc khoa học Google, Jeff Dean phụ trách các hoạt động nghiên cứu AI và sau đó đồng lãnh đạo quá trình phát triển Gemini, dòng mô hình AI chủ lực của Google.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Jeff Dean từng làm việc cùng nhiều tên tuổi lớn của ngành AI như Dario Amodei (Giám đốc điều hành Anthropic), Ilya Sutskever (cựu giám đốc khoa học OpenAI và giám đốc điều hành Safe Superintelligence) cùng nhiều nhà nghiên cứu AI hàng đầu khác.
Vai trò của Lê Viết Quốc và Jeff Dean tại Discovery Loop
Theo một số nguồn tin, Jeff Dean giữ vai trò Giám đốc điều hành Discovery Loop, phụ trách định hướng chiến lược, xây dựng công ty và dẫn dắt tầm nhìn phát triển AI phục vụ khám phá khoa học.
Lê Viết Quốc là Giám đốc AI của Discovery Loop, phụ trách nghiên cứu các mô hình nền tảng và hệ thống AI phục vụ tự động hóa nghiên cứu khoa học.
Sanjay Ghemawat là Giám đốc công nghệ Discovery Loop, chịu trách nhiệm kiến trúc hạ tầng tính toán, hệ thống phân tán và nền tảng kỹ thuật. Đây cũng là lĩnh vực ông có nhiều đóng góp tại Google với các công nghệ như MapReduce, Google File System và Bigtable.
Oriol Vinyals là Giám đốc khoa học Discovery Loop, dẫn dắt định hướng nghiên cứu khoa học, đặc biệt về các mô hình AI tiên tiến và agentic AI (AI có tính tự chủ).
Sanjay Ghemawat
Sanjay Ghemawat là một trong những cộng sự lâu năm nhất của Jeff Dean. Hai người đã làm việc cùng nhau từ trước khi gia nhập Google, khi còn ở hãng máy tính Digital Equipment Corporation (DEC).
Tại Google, họ gắn bó đến mức theo bài viết trên tờ The New Yorker năm 2018, các con của Jeff Dean xem Sanjay Ghemawat như chú ruột.
Jeff Dean và Sanjay Ghemawat cũng là hai kỹ sư đầu tiên của Google đạt cấp bậc 11, mang danh hiệu Senior Fellow - cấp kỹ sư cao nhất tại Google.
Theo bộ tài liệu gọi vốn của Jeff Dean, ông là nhà nghiên cứu về hệ thống phân tán có số lượng trích dẫn khoa học nhiều nhất thế giới, còn Sanjay Ghemawat đứng thứ tư trong lĩnh vực này.
Oriol Vinyals
Oriol Vinyals từng là nhà khoa học chính tại Google DeepMind. Theo hồ sơ của Google, Oriol Vinyals tập trung nghiên cứu học máy và học tăng cường.
Trước đó, ông từng tham gia các dự án làm nền tảng cho những công cụ như Google Translate.
Một trong những công trình nổi tiếng nhất của Oriol Vinyals là AlphaStar, tác tử AI có thể đánh bại một tuyển thủ StarCraft II chuyên nghiệp hàng đầu thế giới.
Theo bộ hồ sơ gọi vốn của Jeff Dean, Oriol Vinyals là nhà nghiên cứu AI được trích dẫn nhiều thứ sáu trên thế giới.
Lê Viết Quốc
Lê Viết Quốc là một trong những thành viên sáng lập Google Brain.
Khi Lê Viết Quốc học tại Đại học Stanford (Mỹ), người hướng dẫn nghiên cứu của ông là chuyên gia Andrew Ng. Sau này, Andrew Ng cũng đồng sáng lập Google Brain.
Lê Viết Quốc là một trong những thành viên chủ chốt của dự án đột phá đầu tiên của Google Brain, mang tên Building High-level Features Using Large Scale Unsupervised Learning. Dự án xây dựng một mạng nơ-ron sâu với hơn 1 tỉ kết nối, chạy trên 1.000 máy tính (16.000 lõi xử lí) và được huấn luyện bằng 10 triệu hình ảnh lấy từ các video YouTube.
Theo bài viết của The New York Times năm 2012, hệ thống đã tự học cách nhận diện các vật thể mà không cần con người gắn nhãn dữ liệu. Đúng với "truyền thống của internet", điều đầu tiên mà hệ thống này tự học được chính là nhận diện... mèo.
Điều gì sẽ đến với Google tiếp theo?
Google vốn không xa lạ với những cuộc cải tổ quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực AI. Năm 2014, Google mua lại DeepMind, khi đó vẫn còn là một startup, với giá 400 triệu bảng Anh.
Sau khi về với Google, DeepMind tạo ra nhiều thành tựu có ảnh hưởng lớn, nổi bật nhất là AlphaGo - chương trình AI đánh bại kì thủ cờ vây hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, dù đặt nền móng cho nhiều bước tiến quan trọng trong AI, Google vẫn chứng kiến một số cựu nhân viên của mình, gồm cả Ilya Sutskever, đưa OpenAI vươn lên dẫn đầu cuộc đua AI tạo sinh sau khi phát hành ChatGPT vào tháng 11/2022.
Đến năm 2023, Google sáp nhập Google Brain và DeepMind thành một đơn vị nghiên cứu AI thống nhất mang tên Google DeepMind, do Demis Hassabis điều hành.
Cùng với việc Jeff Dean, Lê Viết Quốc, Sanjay Ghemawat và Oriol Vinyals rời đi, Google thông báo Demis Hassabis sẽ rời ghế giám đốc điều hành để đảm nhiệm vai trò chủ tịch Google DeepMind và giám đốc khoa học Alphabet.
Koray Kavukcuoglu, Giám đốc công nghệ Google DeepMind và cũng là kiến trúc sư AI trưởng của Google, sẽ phụ trách hoạt động điều hành hằng ngày tại Google DeepMind, đồng thời giữ chức phó chủ tịch cấp cao.