Mark Zuckerberg vẽ tương lai AI qua bài viết 6.500 từ: Mỗi người một siêu trí tuệ cá nhân

Trong một bài viết dài hơn 6.500 từ được công bố hôm 10/8, Mark Zuckerberg (Giám đốc điều hành Meta) trình bày quan điểm về siêu trí tuệ cá nhân, tập trung vào việc đưa AI tiên tiến đến với từng cá nhân thay vì để một nhóm nhỏ công ty, chính phủ hoặc tổ chức kiểm soát công nghệ này.

Bài viết có tựa đề Tương lai dành cho mọi người là nỗ lực mới nhất của Mark Zuckerberg nhằm đưa ra góc nhìn tích cực về AI trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về nguy cơ mất việc làm, an toàn AI và quyền lực tập trung.

Gần đây, Giám đốc điều hành Meta liên tục xuất hiện trên truyền thông để nói về chủ đề này, trong đó có bài bình luận đăng trên tờ WSJ hồi tháng 7 mang tựa đề Tương lai AI dành cho mọi người.

Cũng trong ngày 10/8, Meta ra mắt Muse Glimmer, mô hình AI trọng số mở 30 tỉ tham số được thiết kế để chạy các tác tử AI cục bộ trên máy tính cá nhân, chỉ với một GPU (bộ xử lí đồ họa) dành cho người tiêu dùng.

Dưới đây là những điểm đáng chú ý về tầm nhìn của Mark Zuckerberg với tương lai AI:

Siêu trí tuệ cá nhân làm việc 24/7

Mark Zuckerberg hình dung mỗi người sẽ có một “trợ lí cá nhân có năng lực đặc biệt”, hiểu mục tiêu, sở thích và thông tin cá nhân của họ.

Theo ông, trợ lí này có thể hỗ trợ quản lí các mối quan hệ, sức khỏe, lựa chọn nghề nghiệp, tài chính, công việc gia đình và sở thích cá nhân. Siêu trí tuệ cá nhân giúp người dùng tiết kiệm thời gian, hoàn thành nhiều việc hơn và có thể được truy cập thông qua các thiết bị như kính thông minh - lĩnh vực Meta đang kinh doanh.

Tỉ phú 42 tuổi người Mỹ cho biết trợ lý AI của chính ông có thể đánh dấu những thông tin hữu ích, hỗ trợ xây dựng nguyên mẫu ý tưởng, theo dõi giấc ngủ và quá trình tập luyện, đồng thời lên kế hoạch cho các dự án làm bánh cùng con gái, gồm cả việc đặt mua nguyên liệu.

Khoảng thời gian này năm ngoái, Mark Zuckerberg từng đưa ra quan điểm tương tự về siêu trí tuệ cá nhân.

Có thể sẽ ít việc làm truyền thống hơn, nhưng nhiều doanh nghiệp nhỏ hơn

Mark Zuckerberg không bác bỏ những lo ngại rằng AI có thể làm đảo lộn thị trường lao động.

Ông dự đoán quy mô các công ty sẽ thu hẹp, khi những nhóm nhỏ được trang bị các trợ lý AI mạnh mẽ có thể vận hành doanh nghiệp ở quy mô đáng kể. Điều này có thể khiến từng công ty nhỏ hơn, nhưng đồng thời có thể tạo ra nhiều doanh nghiệp hơn.

Tuy nhiên, Mark Zuckerberg cho rằng AI không nhất thiết dẫn đến tổng số việc làm giảm xuống, bởi con người sẽ sử dụng công nghệ này để tạo ra các doanh nghiệp và dịch vụ mới.

“Nhiều ý tưởng trước đây quá khó hoặc quá tốn kém để thử nghiệm thì giờ đây sẽ trở nên khả thi”, Giám đốc điều hành Meta nhận xét.

Ông thừa nhận một kịch bản kém lạc quan hơn có thể xảy ra nếu tốc độ tự động hóa nhanh hơn khả năng con người phát triển các kĩ năng mới.

Giải pháp mà Mark Zuckerberg đề xuất là cung cấp cho mỗi người một trợ lý AI cá nhân có thể giúp họ học hỏi và thích nghi.

Ông dẫn ra những công việc mới xuất hiện trong vài thập niên qua, từ nhà phát triển ứng dụng đến kĩ thuật viên xe điện, đồng thời dự đoán sẽ có thêm những vai trò mới như studio sản phẩm do một cá nhân vận hành hay những "người kiến ​​tạo thế giới" chuyên xây dựng các trò chơi và trải nghiệm.

Trở thành doanh nhân có thể dễ dàng hơn rất nhiều

Dự đoán rõ ràng nhất của Mark Zuckerberg về kinh tế là AI sẽ hạ thấp rào cản để khởi nghiệp.

Theo ông, ngày càng có nhiều người bắt đầu biến ý tưởng thành sản phẩm mà không cần huy động vốn hoặc xây dựng đội ngũ lớn. AI có thể đảm nhận những công việc từng cần nhân sự chuyên môn hoặc thuê các nhà thầu bên ngoài, qua đó biến nhiều ý tưởng hơn thành những hoạt động kinh doanh khả thi.

Theo Mark Zuckerberg, điều này sẽ tạo ra một nền kinh tế giàu tinh thần khởi nghiệp, nơi các doanh nghiệp nhỏ có thể tạo ra tác động lớn hơn nhiều.

Tầm nhìn của ông phụ thuộc vào khả năng tiếp cận AI. Meta cho biết sẽ cung cấp các mô hình AI trọng số mở miễn phí cho hàng tỉ người, đồng thời cung cấp quyền truy cập trả phí để sử dụng năng lực tính toán mạnh mẽ hơn.

Mark Zuckerberg cũng cho biết Meta có kế hoạch phát hành thêm nhiều mô hình trọng số mở trong thời gian tới sau Muse Glimmer.

“Để mọi người đều có thể trở thành một phần của tương lai, ai cũng cần có khả năng sử dụng siêu trí tuệ nhằm cải thiện cuộc sống và định hình thế giới”, ông nhấn mạnh.

Thuyết phục công chúng về các trung tâm dữ liệu

Mark Zuckerberg cho rằng “phát triển hạ tầng bền vững có nghĩa là cộng đồng phải được hưởng lợi đáng kể từ mỗi dự án”.

Ông đề cập đến cách Meta dự định giải quyết cuộc khủng hoảng quan hệ công chúng đang diễn ra xung quanh các dự án trung tâm dữ liệu AI.

Kế hoạch bao gồm cam kết xây dựng hạ tầng phát điện “ở bất cứ nơi nào chúng tôi đầu tư”, qua đó có khả năng cung cấp nguồn điện giá rẻ hơn cho cộng đồng địa phương.

Meta cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ bổ sung lượng nước cho các lưu vực nơi công ty hoạt động nhiều hơn lượng nước sử dụng.

Ngoài ra, Meta trình làng Future Is For Everyone (Quỹ Tương lai cho Mọi người) để hỗ trợ các cộng đồng địa phương. Mark Zuckerberg cho biết công ty sẽ cung cấp đào tạo miễn phí và “việc làm được đảm bảo với mức lương cao” cho những lao động có tay nghề tại các khu vực Meta xây dựng trung tâm dữ liệu.

Ít sự giám sát của chính phủ hơn

Mark Zuckerberg nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Mỹ dẫn đầu hệ sinh thái AI nguồn mở, đồng thời lo ngại mô hình do các công ty nước ngoài phát hành “có một số lợi thế” vì phải đối mặt với ít hạn chế hơn về dữ liệu huấn luyện.

Ông cho rằng Mỹ cần xem xét lại các chính sách liên quan đến chưng cất mô hình AI và việc sử dụng dữ liệu.

Theo Mark Zuckerberg, mặc dù “một số người cố gắng mô tả chưng cất là có hại”, Mỹ sẽ không thể theo kịp nếu tiếp tục hạn chế các mô hình AI học hỏi từ những mô hình khác.

“Tôi không tin rằng hạn chế quyền truy cập vào các mô hình trọng số mở của nước ngoài là giải pháp hiệu quả”, giám đốc điều hành Meta nhận định.

Những lập luận này dường như liên quan đến sự phát triển nhanh của mô hình trọng số mở từ các công ty AI Trung Quốc như Alibaba và Moonshot AI.

Tuy nhiên, mô hình AI trọng số mở không đồng nghĩa với việc mở mã nguồn hoàn toàn. Những mô hình AI mà Meta đã phát hành cho đến nay cũng chưa thực sự là mã nguồn mở theo nghĩa đầy đủ.

Cần phân biệt “trọng số mở” với “mã nguồn mở”: Việc công khai trọng số không đồng nghĩa toàn bộ mã nguồn, dữ liệu huấn luyện và quy trình phát triển mô hình đều được công khai.

Mark Zuckerberg cho rằng việc tiếp cận siêu trí tuệ cá nhân là yếu tố thiết yếu để mỗi người duy trì tự do và quyền này chỉ nên bị hạn chế “khi thực sự cần thiết”.

Nhưng cũng cần tăng sự giám sát của chính phủ

Trong các trường hợp liên quan đến an ninh mạng, Mark Zuckerberg đề xuất các phòng thí nghiệm phát triển AI tiên phong nên hợp tác với chính phủ Mỹ để tăng cường bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Ông cũng tin rằng các mô hình AI mở sẽ giúp cải thiện an ninh hệ thống theo thời gian, đặc biệt “khi siêu trí tuệ cho phép phần lớn mã nguồn trên thế giới đạt được độ an toàn có thể kiểm chứng”.

Kế hoạch này gồm việc thúc đẩy các nhà phát triển AI chia sẻ thông tin về việc huấn luyện các mô hình AI mới “để chính phủ sử dụng và đánh giá” ngay trong quá trình phát triển, thay vì chờ đến khi hoàn tất.

Cách tiếp cận này tương đồng với khuôn khổ kiểm thử AI của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Mark Zuckerberg nói: “Bằng cách này, chính phủ Mỹ sẽ được tiếp cận sớm với những mô hình AI mạnh nhất và có một đội ngũ kĩ sư có năng lực để xác định cũng như vá các lỗ hổng bảo mật”.

Ông cho rằng các phòng thí nghiệm AI nên phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật để giúp xác định những đối tượng xấu đang tìm cách lạm dụng mô hình của họ.

Sơn Vân