Điểm chuẩn đại học 2026 và tín hiệu mới từ thị trường lao động

Bùng nổ ngành công nghệ chiến lược AI

Hơn 100 trường đại học trên cả nước vừa chính thức công bố điểm chuẩn 2026. Tâm điểm của mùa tuyển sinh năm nay thuộc về Trường Đại học Công nghệ Thông tin (UIT) - Đại học Quốc gia TP.HCM, khi ngành Trí tuệ Nhân tạo (AI) chạm mốc 100/100 điểm (tương đương mức 30/30 điểm khi quy đổi về thang điểm 30 truyền thống). Đây là lần đầu tiên trong tuyển sinh đại học Việt Nam xuất hiện mức điểm chuẩn tuyệt đối ở một ngành công nghệ đỉnh cao.

Ở nhóm chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, ngành Khoa học máy tính dẫn đầu với 85 điểm, tiếp theo là Thiết kế vi mạch (80 điểm), Công nghệ thông tin Việt - Nhật (80 điểm), An toàn thông tin (77,5 điểm) và Kĩ thuật phần mềm (76 điểm).

Đánh giá về kết quả ấn tượng này, PGS.TS Nguyễn Tấn Trần Minh Khang - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Thông tin (Đại học Quốc gia TP.HCM) cho biết, năm 2026 nhà trường áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, trong đó tất cả các thành tố hồ sơ của thí sinh (kết quả học tập, điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi Đánh giá năng lực và chứng chỉ quốc tế) được quy đổi chuẩn hóa về thang điểm chung 100.

Việc sử dụng thang điểm 100 giúp Hội đồng tuyển sinh có thêm không gian để phân loại chính xác năng lực thí sinh so với việc chỉ quan sát trên thang 30 điểm truyền thống. Dù tổng số lượng thí sinh đăng ký có giảm nhẹ so với một số năm trước, nhưng chất lượng nguồn tuyển lại tăng vọt.

Điểm trung bình của thí sinh đăng kí xét tuyển vào UIT năm 2026 đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm qua. Sự phân hóa này phản ánh đúng xu hướng lựa chọn nghề nghiệp gắn liền với các lĩnh vực công nghệ chiến lược quốc gia như AI, Bán dẫn và An ninh mạng.

Không chỉ UIT, sức hút của ngành công nghệ thông tin còn rất hot tại các trường đại học hàng đầu khác. Theo GS Vũ Văn Yêm, Phó giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, điểm trúng tuyển vào các chương trình đào tạo của Đại học Bách khoa Hà Nội nhìn chung đều tăng so với năm 2025, đặc biệt là khối ngành đào tạo về STEM do hiệu ứng từ chính sách học bổng của Chính phủ cũng như nhu cầu về thị trường lao động.

Có 3/68 chương trình có mức điểm chuẩn trên 29 điểm; 14/68 chương trình có mức điểm chuẩn trên 28 điểm; 30/68 chương trình có mức điểm chuẩn trên 27 điểm và 53/68 chương trình có mức điểm chuẩn trên 24 điểm.

Chương trình tiên tiến khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (IT-E10) tiếp tục có mức điểm chuẩn cao nhất năm nay là 29,54 điểm theo điểm thi tốt nghiệp THPT. Tiếp theo là chương trình khoa học máy tính (IT1) có điểm chuẩn là 29,27 điểm.

Các ngành được dự báo tiếp tục có độ cạnh tranh lớn đều có điểm chuẩn rất cao như kĩ thuật điều khiển - tự động hóa (EE2) 28,98 điểm; kĩ thuật vi điện tử và công nghệ nano (MS2) 28,64; kĩ thuật điện tử - viễn thông (ET1) 28,57 điểm; kĩ thuật cơ điện tử (ME1) 28,47 điểm.

Trường Nhân văn hạ nhiệt điểm chuẩn

Trái ngược hoàn toàn với sự tăng nhiệt mạnh mẽ ở các ngành kĩ thuật - công nghệ, điểm chuẩn trúng tuyển vào các trường thuộc khối Khoa học Xã hội và Nhân văn năm nay lại ghi nhận đà giảm rõ rệt. Nhiều ngành từng có điểm chuẩn "kịch trần" (29 - 30 điểm) ở các mùa tuyển sinh trước thì năm nay đã hạ nhiệt đáng kể.

Trao đổi với Một Thế Giới, PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho biết phổ điểm trúng tuyển năm nay rơi vào khoảng phổ biến từ 21 đến 26 điểm. Đáng chú ý, không còn xuất hiện các mức điểm chuẩn chạm ngưỡng tuyệt đối như những năm trước. Kết quả này nằm trong đúng khung dự báo và định hướng công bố ban đầu của nhà trường.

Sự hạ nhiệt về điểm số không đồng nghĩa với việc chất lượng đầu vào của khối ngành Nhân văn giảm sút. Theo lí giải từ đại diện nhà trường, có ba nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự thay đổi diện mạo điểm chuẩn năm nay.

Trong mùa tuyển sinh 2026, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã quyết định dừng xét tuyển tổ hợp C00 (Văn - Sử - Địa) tại 14 ngành học trong tổng số 29 ngành đào tạo đại học. Tổ hợp C00 vốn là "bệ phóng" tạo ra những mức điểm kỉ lục do đặc thù phổ điểm môn học và tỉ lệ chọi cao. Việc cắt giảm tổ hợp này ở gần một nửa số ngành ngay lập tức làm điểm chuẩn tổng thể giảm nhẹ, xóa bỏ hoàn toàn hiện tượng điểm chuẩn trên 29 điểm.

Nhà trường chủ động đặt độ lệch 1,5 điểm giữa tổ hợp C00 với các tổ hợp khối A (Toán - Lý - Hóa) và D (Toán - Văn - Anh). Đây là một bước đi trong chiến lược thu hút nhóm thí sinh nằm trong top 10% kì thi tốt nghiệp THPT toàn quốc. Mục tiêu dài hạn là nâng cao chất lượng người học, phục vụ đề án đào tạo nhân lực tinh hoa theo định hướng chung của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Việc gia tăng tỉ lệ thí sinh có năng lực tiếng Anh tốt (thông qua chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEFL và các tổ hợp xét tuyển khối D) nằm trong lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai tại bậc đại học. Điều này bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm nâng cao năng lực hội nhập cho sinh viên khối ngành xã hội ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường.

Trong bối cảnh nhiều ngành truyền thống có sự chững lại, chương trình đào tạo Truyền thông đa phương tiện của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn lại vươn lên trở thành ngành có điểm chuẩn cao nhất toàn trường ngay trong năm đầu tiên mở tuyển sinh.

Thành công này đến từ việc đổi mới thiết kế chương trình: 30% thời lượng đào tạo được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh. Mô hình này lập tức thu hút lực lượng lớn thí sinh có thế mạnh về ngoại ngữ (khối D) đăng kí nguyện vọng.

Thực tế này hoàn toàn phù hợp với xu hướng thị trường lao động. Sự bùng nổ của truyền thông doanh nghiệp, thương hiệu cá nhân và các tổ chức phi chính phủ đòi hỏi nguồn nhân lực không chỉ giỏi tư duy xã hội mà phải thành thạo công cụ số và ngoại ngữ.

Đây được xem là minh chứng rõ nét cho thấy: những ngành học biết tự làm mới, tiệm cận nhu cầu thực tế vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ bất chấp sự dịch chuyển chung của thị trường.

Bức tranh tuyển sinh đại học năm 2026 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong tư duy của cả người học lẫn các cơ sở giáo dục. Thí sinh ngày nay không còn chạy theo số đông hay các ngành hot nhất thời, mà có sự tính toán kĩ lưỡng dựa trên năng lực cá nhân và nhu cầu nhân lực thực tế của nền kinh tế số.

Việc các ngành công nghệ thiết lập những đỉnh cao điểm chuẩn mới, cùng với việc khối ngành nhân văn chủ động tái cấu trúc phương thức xét tuyển, đang tạo ra một mặt bằng tuyển sinh lành mạnh hơn.

Tuyết Nhung