Thú vị Hội An: Vịt ‘chạy deadline’, trâu ‘cày tour’

Vịt "chạy deadline"

Đàn vịt mà vợ chồng Lucy đi chăn là điểm tham quan Duck Stop Hoi An. Nằm trên cánh đồng Thanh Tây thuộc phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng; đây như một nông trại thu nhỏ được vận hành bởi nhóm các bạn trẻ Hội An có chuyên môn về du lịch và tiếng Anh.

Bạn Nguyễn Trường Tín – Quản lý vận hành Duck Stop Hoi An – chia sẻ: Bên em có tour Duck Leader, dịch nôm na ra tiếng Việt là chăn vịt. Khách sẽ được đội nón, thay giày, thay dép, cầm xô bột trải nghiệm làm người chăn vịt, dắt vịt từ trong chuồng ra một khu riêng. Ở bên em cho chơi riêng tư, mỗi nhóm chơi riêng chứ không chơi chung. Khi khách dắt vịt ra thì có một bạn có tiếng Anh hỗ trợ giới thiệu về vịt, tập tính của con vật, giải đáp thắc mắc cho khách. Xong rồi khách cho ăn, chụp ảnh, massage chân, massage body bởi đàn vịt, rồi vào chơi với những khu vịt con. Sắp tới khi vịt đẻ thì cho khách đi nhặt trứng. Bên em dùng vịt đẻ thôi bởi vì vịt thịt tuổi thọ nó thấp và không linh hoạt bằng vịt đẻ.

Hiện tại, Duck Stop Hoi An có 8 nhân viên với khoảng 2.000 con vịt. Số vịt đó sẽ được chia ra nhiều khu với mỗi chuồng khoảng 100 con. Chuồng vịt được đảm bảo có khoảng cách với khu vui chơi để tạo sự riêng tư, khách chơi tự nhiên hơn.

“Cơ bản tour của bọn em gần như 99% là khách nước ngoài, vì họ thích chơi với động vật, đặc biệt là mấy con vịt tạo hiệu ứng như thế này. Có thể bên kia họ không có nông nghiệp chăn nuôi thuần tuý như thế này nên họ khá thích thú. Khách châu Á và Việt Nam thì ít vì hình ảnh này quá quen thuộc và gần gũi rồi”, Tín cho biết.

Trong một buổi chiều cuối tuần, rất đông khách du lịch phương Tây tìm tới cánh đồng để chăn vịt. Có gia đình đi taxi đến, cũng có những vị khách đi xe máy, nhiều người thì đạp xe lang thang để trải nghiệm nhiều hơn. Với 100 ngàn đồng, mỗi khách tham quan có thể trải nghiệm đủ hoạt động.

Cả nông trại huyên náo tiếng vịt kêu, xen lẫn là những tiếng cười thích thú hay tiếng la của một vị khách khi được cả đàn vịt mổ lên người. “Thật tuyệt, chúng mổ khắp người chồng tôi trong khi anh ấy co rúm kiểu vừa sợ vừa thích thú. Tôi còn có thể điều khiển cả đàn vịt theo nhịp tay của mình chỉ vì chúng đang chờ thức ăn từ tay tôi”, Lucy cười tươi kể lại trải nghiệm.

Theo Tín, tour bắt đầu làm từ đợt Tết Âm lịch năm nay. “Nói chung may mắn gặp được thời điểm, đồng thời bọn em cũng có chút kỹ năng về self marketing nên cũng tạm được. Bọn em triển khai bán trên website và một số nền tảng chuyên về bán khách lẻ, khách tự tìm tới; còn khách đoàn thì cũng có nhưng không nhiều. Đánh vào khách lẻ để tập trung nâng cao chất lượng hơn số lượng; 1 khách tới cũng phục vụ đầy đủ. Khách vào không thể trải nghiệm được thì vẫn có thể đi tham quan, ngắm cảnh, xem vịt đầy đủ, không thu tiền”.

Để có một điểm du lịch hấp dẫn như hiện tại, là một quá trình vất vả của Tín và cộng sự. “Từ đợt dịch COVID, anh em bắt đầu lên ý tưởng nghiên cứu làm. Thời gian trước bọn em chỉ làm thử trên miếng đất 420m2 ở trong kia, làm ra rồi bỏ công khảo sát thấy khách thích nên gần đây anh em bắt đầu thuê đất lại của nông dân trong làng. Đất này họ cũng bỏ không thôi, nhưng mình thuê lại họ cũng có thêm chi phí. Với lại, bọn em cũng suy nghĩ muốn mở cái gì đó mới mới để quảng bá kiểu chăn nuôi nông nghiệp như thế này”.

Theo Tín, chi phí đầu tư cũng gọi là kha khá, nhưng chủ yếu vẫn là công sức. “Công ty mở ra gồm 3 bạn nhưng không được như người khác nên bọn em chuyên tái đầu tư, làm ra bao nhiêu bỏ vào tiếp tục tái đầu tư, chứ tính số tiền vịt không là nhiều rồi. Anh em toàn là làm du lịch hết, mỗi bạn cũng được kinh nghiệm vài ba năm rồi, riêng em 7 năm rồi”.

Để có một khu rộng lớn như thế này, mấy anh em phải góp nhiều công sức lắm. Những ngày đầu mấy cả nhóm phải ăn ở từ 4 giờ sáng đến 11 giờ đêm ở đây để làm mặt bằng, dựng chuồng trại; phải tự đi mua tre về đóng chuồng trại sơ sơ, đóng rào, đào đất trồng cây...

Bù lại, khu vực này ở giữa đồng, không ô nhiễm tiếng ồn với bà con xung quanh; đồng thời có được khung cảnh quê, có đồng lúa đẹp; đến mùa lúa chín vàng đẹp lắm.

Hiện tại cũng được, có khách. Tuy nhiên bọn em cũng giới hạn số lần đi vì vịt cho ăn nhiều quá thì không đảm bảo sức khoẻ, và làm việc nhiều thì vịt mệt vì mỗi tour vào chúng em sẽ cho khách trải nghiệm đầy đủ các hoạt động. Vì vậy, để đảm bảo con vịt làm được những điều mình muốn thì bọn em giới hạn lại khung phục vụ của vịt, chứ không phải ai vào cũng nhận.

“Bên em có khung giờ nghỉ trưa của vịt; nó làm từ 8g sáng tới 17 giờ chiều, từ 12 giờ đến 13 giờ là vịt nghỉ trưa bên em không nhận khách, khách có thể vào tham quan vô tư nhưng phải đến 13 giờ chiều mới hoạt động lại vì vịt chạy cả ngày sẽ đuối”, Tín kể.

Để có được đàn vịt số lượng lớn, khoẻ mạnh, nhanh nhạy; việc huấn luyện và phân công công việc khoa học cũng là yếu tố quan trọng. Tín kể, vịt nhỏ tới giai đoạn cứng cáp sẽ đem ra chuồng cho ăn, làm quen với môi trường trước. Khi nó gặp số lượng người lớn mà không sợ thì sau đó tách ra để đảm bảo chuồng nào cũng được ăn, con nào cũng được ăn. Cứ đều đặn phân ra một chuồng khoảng 100 con, được các bạn quản lý sắp xếp; mỗi lần có khách vào sẽ theo thứ tự đi theo thứ tựu chuồng để đảm bảo được tất cả các vịt đều được ăn và nghỉ.

Ngoài ra, mỗi con vịt đều đảm bảo được tiêm vắc xin đầy đủ. “Hiện bọn em tiếp tục làm hạ tầng cho hoàn thiện như mặt bằng, xử lý thu gom phân vịt. Vì vùng này dễ bị ngập lụt nên phải tạo mặt bằng cho nước thoát xuống ruộng. Còn các hồ bơi của vịt sẽ được thay mỗi ngày để tránh hôi ở khu chuồng trại, số phân sẽ lắng xuống ủ và dùng để bón cây cối ở trong khu. Qua đợt mưa bão năm nay sẽ triển khai setup và trồng thêm cây cối, rau củ quả tại chỗ để khách có thêm trải nghiệm”.

“Nói chung cũng được bên chính quyền đồng hành, ủng hộ, khuyến khích phát triển. Hiện bọn em đang làm giấy phép để khai thác trải nghiệm nông nghiệp, có thể là bắt cá dưới ruộng, trải nghiệm vịt, cưỡi trâu. Em mới mua 2 con trâu đỏ để đây cho khách tham quan, sắp tới đây mua thêm đà điểu, dê để khách cho ăn, chơi. Nói chung là thiên về con giống, vật nuôi của Việt Nam. Sau này em còn muốn mở ra làm các hoạt động trải nghiệm như làm bánh xèo, có thể là một làng gốm mini…”, Tín nói về dự định sắp tới đầy háo hức.

Trâu "cày tour"

Cánh đồng Thanh Tây bên dòng sông Đế Võng nhiều năm nay không chỉ làm lúa mà còn làm du lịch. Sáng hay chiều, từng nhóm nhỏ khách du lịch phương Tây đạp xe thong dong trên cánh đồng; có nhiều người ở homstay trong xóm thì chiều chiều chạy bộ rất chill.

Rải rác xung quanh đồng, nhiều nhà hàng, quán cà phê với phong cách dân dã, view ruộng lúa luôn đông nghịt thực khách từ tây đến ta thưởng thức, trải nghiệm. Ngay cả những con trâu đang thong dong gặm cỏ quanh đó cũng làm du lịch; khác hẳn cảnh thuần nông nghiệp “gõ sừng mục tử lại cô thôn” như xa xưa.

Ở đầu con đường bê tông đi vào Duck Stop Hoi An, cả hơn chục năm nay ông Lê Nhiên đã đều đặn dắt đàn trâu ra cánh đồng ăn cỏ, làm việc. Năm nay 60 tuổi, ông Nhiên đã có 20 năm làm dịch vụ du lịch trên lưng trâu.

Ông kể: “20 năm trước tôi làm hồ tôm và nghề cày ruộng thuê; sau đó ruộng ít đi, máy móc cơ giới dần thay thế thành ra thất nghiệp. Có một ngày, đang buộc trâu bên cống nước thì Khoa Trần chạy ngang qua dừng lại hỏi trâu cưỡi được không. Tôi nói được, và bắt đầu làm du lịch từ đó”.

Khoa Trần (Trần Văn Khoa, giám đốc Công ty Jack Trần Tours Hội An) là cách quen gọi của những nông dân làm du lịch ở Hội An. Anh là một trong những người đầu tiên sáng tạo loại hình du lịch nông nghiệp ở địa phương, từ cưỡi trâu, làm lúa… Đàn trâu của ông Nhiên gắn với tour của Khoa từ những ngày đầu đến nay.

“Con trâu Lũ đã 26 tuổi rồi, đẻ được 20 đứa con rồi. Còn con đực tên Xe nay cũng 16 tuổi, vạm vỡ, nhưng không to bằng cha của nó, là con trâu đầu tiên tôi chuyển từ cày ruộng sang làm du lịch, giờ nó già nghỉ lâu rồi”, chỉ vào đàn 4 con trâu lớn bé, ông Nhiên kể.

Câu chuyện đang dở thì điện thoại reo, bên tour kêu ông chuẩn bị dắt trâu ra bãi cỏ để khách trải nghiệm. Đoàn khách khoảng 60 người là thầy trò đến từ trường trung học Oakhill College, thuộc Sydney, bang New South Wales, Úc.

Những đứa trẻ cao lớn đến từ Châu Đại Dương háo hức lần đầu được thấy con trâu nước ở Việt Nam. Lần lượt, 2 bạn trẻ một được ông Nhiên khuỵu chân dùng đùi thay ghế để làm bàn đạp leo lên lưng trâu. Con trâu Lũ mới sinh nên ông cho cõng những bạn nhỏ. Những bạn trẻ cao lớn được cho cưỡi lên con Xe to khoẻ.

Thế là, ông Nhiên đi trước dắt đàn trâu đi một vòng quanh bãi đất. Trên lưng trâu, 4 bạn nhỏ tranh thủ dùng điện thoại chụp đủ tư thế cưỡi trâu đầy hào hứng. Sau đuôi con Lũ, chú nghé con cứ rúc theo mẹ đòi bú sữa làm hàng chục bạn nhỏ đang đứng chờ cưỡi thích thú ồ lên.

Thông qua thầy cô và hướng dẫn viên, chúng hỏi đủ thứ. Càng nghe càng thích, ai cũng nhóng để được cưỡi lên con vật là đầu cơ nghiệp ở xứ lúa nước này.

Khoảng 1 tiếng đồng hồ để đoàn du khách này trải nghiệm dịch vụ cưỡi trâu, chụp hình lưu niệm và tiếp tục các khám phá rất thiên nhiên ở Hội An như đi thuyền thúng trong rừng dừa, tham quan trải nghiệm tại làng gốm, làng rau… Những trải nghiệm không hề nhàm chán nếu quay trở lại.

“Phần lớn khách Tây họ thích cưỡi trâu lắm. Một năm khoảng 5-6 lần có đoàn đông thế này, thường rơi vào dịp cuối năm sang đầu năm, còn lại là khách lẻ. Nếu khách đoàn công ty dẫn tới họ sẽ tính toán chi cho mình khoảng 20-25 ngàn/khách, nếu khách lẻ thì 50 ngàn đồng một người”, cho đàn trâu ăn thêm cỏ sau đợt làm việc, ông Nhiên chia sẻ.

Nhà ông Nhiên có 3 người con, hai chị em đầu đã lập gia đình, con gái út 13 tuổi đang đi học, cuộc sống trên lưng trâu hiện tại với ông rất thong dong.

“Mấy năm trước trung bình kiếm ngày 200-300 ngàn không được, năm nay khách đông gấp mấy năm trước, ngày kiếm vài trăm ngàn. Nói chung kinh tế ổn định, con cái ổn định”, ông Nhiên vui vẻ kể.

Dịch vụ du lịch cưỡi trâu chủ yếu ở địa bàn phường Hội An Đông do địa hình đồng ruộng nhiều, với hàng chục hộ liên kết với các công ty hoặc tự phát. Đây là hoạt động trải nghiệm rất được du khách thích thú và là nét riêng độc đáo ở Hội An.

Anh Trần Văn Khoa - Giám đốc Công ty Jack Trần Tours Hội An – cho biết, sản phẩm du lịch từ con trâu này công ty bắt đầu xây dựng từ trước năm 2010 và ngày càng thịnh hành. Hoạt động trải nghiệm cho du khách bao gồm cưỡi trâu, cày ruộng, cấy lúa đã mang đến những trải nghiệm thú vị cho du khách đến từ châu Âu, Mỹ, Úc và cả châu Á.

Hiện nay, có rất nhiều doanh nghiệp du lịch đã có sản phẩm này trong tour du lịch, liên kết với hàng chục hộ có trâu. Nhờ cách làm du lịch hay, sáng tạo mà nông dân có thu nhập cao từ con trâu, mảnh ruộng của họ.

Không những tạo sinh kế bền vững, những người nông dân này như một đại sứ du lịch thân thiện, đem đến những trải nghiệm đáng đáng nhớ về nông thôn Việt Nam đến du khách năm châu.

Lê Đình Dũng