Gần 60 năm dưới lòng đất, những kỷ vật lần lượt trở về

Những di vật đầu tiên được phát hiện ngay từ giai đoạn thăm dò tại Công viên Lê Thị Riêng. Ngày 3/7, lực lượng chức năng cho biết đã tìm thấy tấm tăng, võng bộ đội cùng một số mẫu xương vụn tại khu vực rãnh mộ được xác định ban đầu dài khoảng 25m, rộng khoảng 3m.

Đến ngày 6/7, khi việc tìm kiếm được triển khai trên diện rộng, một trong những di vật đặc biệt được phát hiện là chiếc ví da khắc rõ dòng chữ in hoa “MẶT TRẬN DÂN TỘC GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM”. Hình lá cờ của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam còn nhận diện được. Các mảng màu xanh, đỏ và ngôi sao vàng vẫn hiện rõ dù di vật đã nằm dưới lòng đất nhiều thập niên.

Trong số những di vật được tìm thấy, chiếc ví còn giấy tờ bên trong đã mở ra một cuộc tìm kiếm khác – tìm lại tên người đã nằm dưới lòng đất gần 60 năm. Trên tờ quyết định điều động đã cũ vẫn còn đọc được tên Huỳnh Văn Quên và thông tin đơn vị 962. Từ vài dòng chữ còn sót lại, cơ quan chức năng lần theo hồ sơ, phiên hiệu đơn vị và kết nối với thân nhân tại Tây Ninh. Cuối tháng 7, danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên được xác nhận. Một mảnh giấy nhỏ được giữ lại qua gần sáu thập kỷ đã trở thành manh mối đưa người lính trở về với tên tuổi và gia đình của mình.

Cùng nhóm di vật này còn có cây bút bi, chiếc lược, chiếc ví và chai dầu gió. Những vật dụng sau đó được làm sạch, bảo quản.

Lòng đất tiếp tục trả lại nhiều vật dụng khác: Từ nhẫn vàng, cây bút đến đôi dép cao su

Ngày 10/7 là một trong những thời điểm phát hiện nhiều di vật đáng chú ý. Theo Bộ Tư lệnh TP.HCM, trong ngày này lực lượng tìm kiếm phát hiện 13 bộ hài cốt cùng 8 bộ di vật tại khu vực hố chôn rộng khoảng 20 m².

Trong số những vật dụng được công bố có một cặp nhẫn vàng, cây bút và một số đồ dùng cá nhân. Hình ảnh được ghi nhận tại hiện trường cho thấy nhiều món đồ đã hoen màu, bám đất nhưng vẫn giữ được hình dáng sau gần 60 năm.

Một ngày sau, 11/7, những vật dụng quen thuộc tiếp tục xuất hiện. Đó là dép cao su, mặt dây nịt và một chiếc răng bọc vàng. Một chiếc lược được tìm thấy vẫn gần như nguyên vẹn.

Những món đồ rất nhỏ khiến quá trình tìm kiếm không thể chỉ dựa vào máy móc. Khi tiếp cận khu vực nghi có di vật, từng lớp đất phải được xử lý cẩn trọng để tránh làm hư hỏng hoặc bỏ sót những vật dụng còn nằm bên dưới.

Qua các đợt tìm kiếm, danh sách di vật ngày càng dài thêm: những tấm tăng, võng, túi quân trang, dép cao su, dây thắt lưng, bút viết, lược và nhiều vật dụng cá nhân khác.

Mỗi món đồ có tình trạng khác nhau. Có vật chỉ còn hình dáng. Có vật vẫn nhận ra khá rõ sau khi lớp đất được làm sạch. Cá biệt, một số đồ vật còn giữ được chữ viết hoặc những dấu hiệu riêng.

Chính những chi tiết nhỏ ấy khiến mỗi lần phát hiện di vật, công việc không kết thúc ở việc đưa chúng lên khỏi mặt đất. Các vật dụng còn phải được làm sạch, phân loại và bảo quản để tiếp tục đối chiếu thông tin.

9 chiếc khăn quàng cổ và những dấu vết còn nguyên giá trị

Chiều 12/8, Bộ Tư lệnh TP.HCM cho biết trong quá trình tìm kiếm, lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện 9 chiếc khăn quàng cổ đi cùng các vị trí hài cốt. Các chiếc khăn được xử lý, bảo quản riêng.

Đáng chú ý, 9 chiếc khăn này không phải được tìm thấy cùng lúc mà xuất hiện trong quá trình tìm kiếm kéo dài nhiều ngày.

Sau gần sáu thập kỷ dưới lòng đất, màu sắc và chất liệu đã thay đổi, nhưng hình dáng của những chiếc khăn vẫn đủ để nhận biết. Các cơ quan chức năng coi đây là một nguồn thông tin cần tiếp tục nghiên cứu, đối chiếu với tư liệu lịch sử.

Ngày 13/8, quá trình tìm kiếm tại Khu B tiếp tục phát hiện thêm 12 bộ di vật đi kèm. Đây là số di vật được ghi nhận trong ngày, nhưng cơ quan chức năng chưa công bố chi tiết từng món đồ.

Mỗi bộ có thể đi kèm một hoặc nhiều vật dụng khác nhau. Đến nay, cơ quan chức năng chưa công bố đầy đủ số lượng và danh mục toàn bộ di vật.

Một chiếc lược từng dùng để chải tóc. Một cây bút từng nằm trong túi áo. Một đôi dép cao su, chiếc nhẫn hay chai dầu gió từng theo chủ nhân trong những ngày chiến đấu...

Thời gian khiến nhiều món đồ hoen gỉ, mục nát hoặc không còn nguyên vẹn. Nhưng khi chúng lần lượt xuất hiện dưới từng lớp đất ở Công viên Lê Thị Riêng, những đồ vật nhỏ bé ấy không còn đơn thuần là vật dụng.

Sau gần sáu thập kỷ nằm sâu dưới lòng đất, những món đồ nhỏ bé ấy đang lần lượt được đưa trở lại trở lại, mang theo dấu vết của một thời chiến tranh và những câu chuyện còn dang dở phía sau.

Nguyễn Tuyết