AI tái hiện cuộc phỏng vấn thất lạc hơn 50 năm của nam ca sĩ Billy Joel
Một cuộc phỏng vấn thất lạc hơn 50 năm của Billy Joel được đưa trở lại trong một bộ phim tài liệu ngắn do AI tạo ra. Tuy nhiên, nhân vật chính lại không tham gia dự án.
Năm 1971, khi mới 22 tuổi, chưa nổi tiếng, và cũng chưa trở thành Piano Man, Billy Joel có một cuộc phỏng vấn kéo dài khoảng một giờ tại đài phát thanh của trường C.W. Post ở Long Island. Cuộc trò chuyện sau đó biến mất khỏi công chúng trong hơn nửa thế kỷ.
Giờ đây, đoạn ghi âm ấy được đưa trở lại trong một bộ phim tài liệu ngắn có tên 1971: Billy Joel’s Lost Interview. Điều khác thường là thay vì chỉ sử dụng âm thanh lưu trữ, ảnh cũ hoặc hoạt hình, nhà làm phim Adam Ripp dùng AI để tái hiện Billy Joel thời trẻ và không gian phòng phát thanh nơi cuộc phỏng vấn diễn ra.
Bộ phim dài 20 phút, dự kiến ra mắt ngày 25/9 tại Long Island Music and Entertainment Hall of Fame trong khuôn khổ Music Documentary Film Festival và đang tìm cơ hội phát hành rộng hơn.
Từ một cuộn băng thất lạc
Câu chuyện bắt đầu khi Adam Ripp nhận được cuộc gọi từ Irwin Mazur, người từng là quản lý đầu tiên của Billy Joel. Mazur nói với Ripp về bản ghi âm cuộc phỏng vấn mà Ed Mann, một người họ hàng của ông, thực hiện tại đài phát thanh của C.W. Post năm 1971. Mann là sinh viên dẫn chương trình và cũng là người trực tiếp ghi âm cuộc trò chuyện.
Theo thông tin Ripp nhận được, Mann sở hữu bản gốc của đoạn ghi âm. Sau khi nhận được sự đồng ý từ Mann và Mazur, Ripp quyết định biến tư liệu này thành một bộ phim.
Bản ghi âm đặc biệt ở chỗ nó ghi lại Billy Joel trước thời kỳ nổi tiếng. Khi ấy, album đầu tay Cold Spring Harbor mới ra mắt và Piano Man vẫn chưa xuất hiện.
Trong cuộc trò chuyện, Joel nói về những khó khăn trước khi nổi tiếng, tình trạng tài chính, kế hoạch chuyển đến Los Angeles, thành công khá khiêm tốn của album đầu tay và những dự định nếu sự nghiệp âm nhạc không tiến triển. Ông thậm chí từng nghĩ đến việc mua một chiếc thuyền và trở thành ngư dân.
Những chi tiết này khiến bản ghi âm có giá trị như một lát cắt về một nghệ sĩ đang ở giai đoạn chưa biết mình sẽ trở thành ai trong tương lai.
Không dùng diễn viên, Ripp dùng AI
Ripp có nhiều lựa chọn để đưa cuộc phỏng vấn lên màn ảnh: Hoạt hình, ảnh tư liệu hoặc dựng những nhân vật nói theo phần âm thanh có sẵn. Nhưng ông chọn AI.
Theo Ripp, êkíp sử dụng những bức ảnh Billy Joel thời trẻ do Mazur và những người trong nhóm của ông sở hữu để huấn luyện một công ty AI của Canada. Mục tiêu là tạo ra hình ảnh Billy Joel khi còn trẻ, đồng thời tái dựng không gian phòng phát thanh năm 1971. Điều này khiến bộ phim khác với một phim tài liệu âm nhạc thông thường. Người xem không chỉ nghe giọng nói của Billy Joel từ hơn 50 năm trước mà còn nhìn thấy một phiên bản kỹ thuật số của ông ở tuổi 22.
Vấn đề nằm ở chỗ hình ảnh ấy không phải tư liệu quay thực tế về Billy Joel năm 1971. Đó là hình ảnh được AI dựng lại dựa trên các bức ảnh có sẵn. Hồ sơ sản xuất hiện mô tả bộ phim là một phim tài liệu ngắn dài 20 phút, kết hợp âm thanh lưu trữ với phần hình ảnh được tái tạo.
Billy Joel không tham gia
Billy Joel không được tham vấn trong quá trình thực hiện bộ phim. Ngay trước phim có dòng thông báo khẳng định đây là một tác phẩm lịch sử độc lập, không được Billy Joel xác nhận, liên kết hoặc tài trợ. Ripp cho biết ông đã cố gắng tuân thủ các yêu cầu pháp lý, trong đó có việc kiểm soát nguồn ảnh dùng để huấn luyện AI.
Tuy nhiên, việc có sử dụng những hình ảnh do êkíp sở hữu hay không chỉ giải quyết một phần vấn đề. Quyền đối với hình ảnh và chân dung của một người nổi tiếng vẫn có thể liên quan đến các quy định khác, đặc biệt khi nhân vật còn sống.
Ngay trong bài giới thiệu dự án, vấn đề pháp lý này vẫn được xem là chưa có câu trả lời rõ ràng. Các tòa án Mỹ hiện chưa thống nhất hoàn toàn về những trường hợp sử dụng AI để tái tạo hình ảnh người nổi tiếng khi người đó không cho phép. Hiện đại diện Billy Joel từ chối bình luận về bộ phim.
Không chỉ là câu chuyện về AI
Tranh cãi của bộ phim tài liệu này còn liên quan đến mối quan hệ phức tạp giữa gia đình Ripp, Irwin Mazur và Billy Joel.
Adam Ripp là con của Artie Ripp, nhà sản xuất và điều hành hãng đĩa từng ký hợp đồng với Billy Joel và sản xuất album Cold Spring Harbor. Adam Ripp cũng tham gia dự án Billy & Me, một bộ phim tiểu sử không được Billy Joel cho phép thực hiện. Chính Billy Joel từng chỉ trích dự án này là sai lầm về mặt pháp lý và nghề nghiệp.
Ripp thừa nhận một phần mục tiêu của bộ phim mới là khôi phục vai trò của Mazur và gia đình mình trong câu chuyện những năm đầu sự nghiệp của Billy Joel.
Điều này khiến câu chuyện không hoàn toàn đơn giản là “AI giúp khôi phục một tư liệu thất lạc”. Đằng sau nó còn có tranh chấp về việc ai có quyền kể lại lịch sử của một nghệ sĩ và ai được quyết định cách hình ảnh của nghệ sĩ đó xuất hiện trước công chúng.
AI - công cụ phục dựng ký ức
AI tái tạo người nổi tiếng không còn là ý tưởng hoàn toàn mới. Năm 2024, Billy Joel từng xuất hiện trong MV Turn the Lights Back On với hình ảnh được làm trẻ hóa bằng công nghệ. Điểm khác biệt là dự án đó có sự tham gia và đồng ý của chính nam ca sĩ.
Hai trường hợp cho thấy cùng một công nghệ có thể dẫn đến hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau: Người nghệ sĩ chủ động sử dụng AI để tái hiện hình ảnh của mình, hoặc một bên thứ ba dùng công nghệ để dựng lại hình ảnh ấy mà không có sự tham gia của nhân vật.
Với 1971, Billy Joel’s Lost Interview, giá trị của phần âm thanh gần như không phải tranh cãi. Đây là một cuộc trò chuyện hiếm hoi của Billy Joel trước khi ông trở thành ngôi sao lớn. Nhưng khi AI tạo ra khuôn mặt, chuyển động và không gian xung quanh giọng nói thật, ranh giới giữa tư liệu lịch sử và hình ảnh tái tạo bắt đầu trở nên khó phân biệt.
Một số liên hoan phim đã từ chối tác phẩm vì yếu tố AI. Trong khi đó, Long Island Music and Entertainment Hall of Fame vẫn quyết định trình chiếu, bởi họ cho rằng bộ phim mở ra một cách tiếp cận mới với tư liệu âm nhạc lịch sử.
Billy Joel là ai?
Billy Joel (sinh năm 1949) là ca sĩ, nhạc sĩ và nghệ sĩ piano người Mỹ, một trong những tên tuổi nổi bật của âm nhạc đại chúng Mỹ. Ông bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp từ cuối thập niên 1960 và nổi tiếng toàn cầu với những ca khúc như: Piano Man, Uptown Girl, We Didn’t Start the Fire, Just the Way You Are và New York State of Mind.
Album Piano Man (1973) đưa Billy Joel trở thành một ngôi sao lớn, trong khi The Stranger (1977) giúp ông củng cố vị trí trong làng nhạc Mỹ với các ca khúc như Just the Way You Are và Scenes from an Italian Restaurant.
Trong sự nghiệp kéo dài nhiều thập niên, Billy Joel giành 6 giải Grammy, trong đó có giải Album của năm cho 52nd Street. Ông được đưa vào Rock & Roll Hall of Fame năm 1999.
Billy Joel cũng là một trong những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lâu dài tại Mỹ. Ông từng tổ chức chuỗi buổi diễn kéo dài tại Madison Square Garden ở New York từ năm 2014 đến 2024, với hơn 100 đêm diễn.