Dòng tiền yếu, kẹp hàng cổ phiếu, nhà đầu tư cần làm gì để ‘sống sót’?

3 nút thắt lớn kìm hãm dòng tiền trên thị trường

Thanh khoản khớp lệnh trên sàn HoSE tuần qua sụt giảm mạnh, chỉ duy trì quanh mức thấp 16.000 tỉ đồng/phiên. Thực tế này cho thấy, việc kỳ vọng dòng tiền bùng nổ ngay trong vài phiên tới là bất khả. Không phải dòng tiền đã hoàn toàn rời khỏi thị trường. Đúng hơn, dòng tiền “mất hút” trên thị trường một cách chủ động – đứng ngoài để quan sát khi thị trường với VN-Index đang diễn biến lình xình, liên tục trồi sụt với biến số khó lường, khiến rất nhiều nhà đầu tư đâm ra chán nản.

Dòng tiền trên thị trường chứng khoán thường phản ánh rộng hơn thị trường tiền tệ tài chính trong nền kinh tế. Trong bối cảnh hiện nay, tăng trưởng tín dụng cao hơn tốc độ huy động vốn dẫn tới hệ thống ngân hàng gặp khó khăn về thanh khoản, dòng tiền “rẽ” sang thị trường chứng khoán bị ảnh hưởng mạnh chính là một nút thắt. Cùng với đó, nút thắt thứ hai là áp lực lãi suất, khiến lãi vay margin để đầu tư trở nên đắt đỏ. Khi thị trường gặp khó, dòng tiền vay margin sẽ chủ động co hẹp nhằm hạn chế rủi ro và lãi vay.

Cuối cùng, tâm lý bị kẹp hàng khiến nhà đầu tư cá nhân thận trọng. Phần lớn nhà đầu tư cá nhân đã giải ngân ở vùng đỉnh hoặc bắt đáy sớm đều đang chịu trạng thái âm tài khoản, dẫn đến cạn kiệt sức mua tự nhiên. Người cầm tiền mặt thì không dại gì đẩy giá lên cao khi chưa thấy tín hiệu tạo đáy rõ ràng và thị trường đang giao dịch yếu ớt. Chính vì thế, trên thị trường hiện tại, sự phổ biến nhất chính là dòng tiền cơ hội, tập trung vào mua đỏ - bán xanh chỉ trong 1 tuần giao dịch hoặc 5-7 phiên, chấp nhận “ăn non” nhằm tránh rủi ro.

Ngưỡng 1.800 điểm đang gây khó cho VN-Index như thế nào?

Có thể thấy, tuần giao dịch vừa kết thúc cho thấy rất rõ sự “thất thủ” của VN-Index trước ngưỡng kháng cự 1.800 điểm. Đây là một ngưỡng/vùng kháng cự mạnh. Cứ mỗi khi chỉ số tiệm cận vùng 1.790-1.800 điểm, áp lực bán lập tức dội ngược trở lại do tâm lý e ngại rủi ro của nhà đầu tư tăng cao, đẩy VN-Index thoái lui xuống dưới.

Mỗi lần như vậy, thành quả hồi phục ngắn hạn lại bị xói mòn, việc VN-Index không thể giữ vững và vượt hẳn vùng này đã kích hoạt đà bán tháo kỹ thuật. Riêng tuần giao dịch từ 10-14/8, thị trường thất bại trước mốc 1.800 và quay đầu giảm điểm 2,2%, lùi về mức 1.729,08 điểm.

Trên thực tế, VN-Index có một số phiên áp sát ngưỡng 1.800 nhờ một vài mã trụ lớn kéo điểm, trong khi phần lớn các nhóm ngành còn lại bị bán mạnh, khiến tâm lý chung bị ức chế và thiếu đồng thuận

Một ghi nhận nữa, tuần vừa qua khối ngoại quay lại bán ròng khoảng 2.000 tỉ đồng sau tuần mua ròng liền trước. Đặc biệt, việc bán ròng tập trung ở một vài mã cổ phiếu trụ có ảnh hưởng lớn đến sự giảm điểm của chỉ số như VIC, VHM, TCB, HPG. Với giá trị bán ròng hàng trăm tỉ đồng/mã/phiên, các mã này không chỉ trực tiếp triệt tiêu động lực tăng của chỉ số mà còn kéo giảm VN-Index trong khi không có nhóm cổ phiếu nào đủ sức tăng điểm để đối trọng.

Nhà đầu tư nên làm gì để “sống sót” qua giai đoạn tiền yếu?

Thanh khoản suy yếu trên thị trường chứng khoán cho thấy đang thiếu hụt dòng tiền lớn. Trong khi dòng tiền ngoại liên tục bị rút ròng, dòng tiền nội lại tỏ ra thận trọng khi thị trường tiến về vùng điểm cao, khiến cho VN-Index thiếu chỗ dựa để tăng bứt phá. Thanh khoản duy trì ở mức thấp khoảng 17.175 tỉ đồng/phiên trong tuần qua cũng cho thấy dòng tiền thông minh chưa sẵn sàng đẩy giá lên cao mà chủ yếu chờ đợi ở các vùng giá chiết khấu sâu hơn.

Tình trạng lình xình trên thị trường chứng khoán hiện nay có thể sẽ còn kéo dài khá lâu nữa. Để phá vỡ thế bế tắc này, thị trường đòi hỏi phải có sự tham gia bùng nổ của dòng tiền lớn để dẫn sóng và kích hoạt thanh khoản vượt mức trung bình 20 phiên một cách bền vững thay vì chỉ thỉnh thoảng.

Sự quay trở lại của khối ngoại đặc biệt ở những mã trụ lớn có ảnh hưởng mạnh đến chỉ số VN-Index sẽ rất quan trọng giúp giữ chân thị trường cầm cự trong các nhịp rung lắc và kéo VN-Index tăng thốc. Tuy nhiên, thời kỳ quay trở lại mua ròng của khối này cũng chưa có tín hiệu nào hứa hẹn sự lạc quan trong ngắn hạn sắp tới.

Hiện tại, sự trông chờ vào một động lực trong ngắn hạn chính là câu chuyện nâng hạng vào tháng 9. Khi ấy, dòng tiền từ các quỹ ngoại sẽ được kích hoạt giải ngân với quy mô được cho rằng lên tới 1 tỉ USD sẽ đóng vai trò “mồi lửa” phá vỡ trạng thái bế tắc của thị trường hiện tại.

Chiến lược hành động của nhà đầu tư trong 2-3 tuần tới được khuyến nghị tập trung ưu tiên vào quản trị rủi robằng cách hạ tỉ trọng cổ phiếu xuống còn 40-50% để có tiền mặt và sức mua khả dụng tương đối cho việc bắt đáy. Việc chọn lựa cổ phiếu cũng nên tập trung vào các mã có kết quả kinh doanh tích cực, triển vọng tăng trưởng lạc quan trong 2 quý tới, đã giảm giá sâu và đang tích lũy nền chặt. Một phương châm giao dịch tại thời điểm này: Giá giảm sâu nhưng không hẳn là đã rẻ nhất. Để tránh rủi ro, việc thực hiện mua gom dần sẽ tối ưu hơn mua gom mạnh một lúc.

Thế Lâm