Thứ trưởng Bộ NN-MT Lê Công Thành: Doanh nghiệp phải biến 'giảm phát thải' thành tiền
Phát biểu khai mạc Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động” tại TP.HCM (ngày 14/8), Thứ trưởng Bộ NN- MT Lê Công Thành cho rằng, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình hình thành thị trường carbon
Không để thị trường carbon dừng ở chính sách
Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành Kết luận số 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.
.png)
Kết luận đặt ra yêu cầu Việt Nam chủ động tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế về tài chính khí hậu, chuyển giao công nghệ, phát triển thị trường carbon và thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, việc kiểm soát phát thải khí nhà kính phải được thực hiện ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án và xuyên suốt vòng đời sản phẩm, hoạt động tiêu dùng của xã hội.
Cùng với đó là yêu cầu hoàn thiện hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm phát thải khí nhà kính theo tiêu chuẩn quốc tế. Hoạt động trao đổi tín chỉ carbon phải được quản lí chặt chẽ. Tiêu chuẩn tín chỉ carbon trong nước từng bước tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế.
Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, những yêu cầu này cho thấy giảm phát thải đang chuyển từ một mục tiêu môi trường thành một yêu cầu xuyên suốt đối với quá trình phát triển kinh tế.
Trong những năm qua, Chính phủ và các Bộ, ngành đã từng bước xây dựng, hoàn thiện khung chính sách và pháp luật về ứng phó với biến đổi khí hậu.
Đến nay, hệ thống pháp lí về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon cơ bản đã được hình thành. Đây là nền tảng để Việt Nam triển khai hợp tác quốc tế về tín chỉ carbon, thực hiện NDC và huy động thêm nguồn lực cho giảm phát thải, chuyển đổi xanh.
Bước tiến mới được đánh dấu vào ngày 29/6/2026, khi Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức vận hành thí điểm.
Đây là nền tảng cho việc trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Đồng thời, tạo tín hiệu thị trường đối với một công cụ kinh tế phục vụ mục tiêu giảm phát thải.
Với doanh nghiệp, thị trường carbon mở ra thêm một cơ chế để lựa chọn các giải pháp giảm phát thải phù hợp về chi phí. Xa hơn, đây có thể trở thành động lực thúc đẩy đầu tư công nghệ phát thải thấp và các mô hình sản xuất xanh.
“Đây cũng là lý do chúng ta cần đưa thị trường carbon từ chính sách vào thực tiễn một cách minh bạch, hiệu quả và có trách nhiệm”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Chất lượng tín chỉ quyết định niềm tin thị trường
Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, thị trường carbon vẫn là lĩnh vực mới tại Việt Nam. Vì vậy, quá trình vận hành thí điểm chắc chắn còn những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.
Các cơ quan quản lí sẽ phải tiếp tục rà soát chính sách, hạ tầng kĩ thuật, hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định và quản trị dữ liệu.
Đặc biệt, tiếng nói của doanh nghiệp cần được đưa vào quá trình hoàn thiện chính sách. Những khó khăn phát sinh từ thực tiễn phải được nhận diện sớm để có giải pháp phù hợp.
Bởi một thị trường carbon muốn vận hành hiệu quả trước hết phải tạo dựng được niềm tin.
Niềm tin không thể hình thành chỉ bằng quy định pháp luật. Nó phải được xây dựng từ dữ liệu minh bạch, tín chỉ có chất lượng và một hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định đủ tin cậy.
Đây cũng là điều kiện để tín chỉ carbon Việt Nam có thể từng bước tham gia các thị trường quốc tế.
Nếu chất lượng tín chỉ không được kiểm soát, dữ liệu thiếu minh bạch hoặc quy trình thẩm định chưa đủ chặt chẽ, thị trường có nguy cơ phát triển lệch hướng và khó tạo ra giá trị thực chất.
Ngược lại, nếu các tiêu chuẩn được xây dựng nghiêm túc, thị trường carbon có thể trở thành một công cụ kinh tế quan trọng để thúc đẩy đổi mới công nghệ và chuyển đổi xanh.
Thực tế cho thấy sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp đối với lĩnh vực này đang gia tăng.
Các doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất khẩu, năng lượng, nông nghiệp, lâm nghiệp đã chủ động nghiên cứu và phát triển các dự án tạo tín chỉ carbon. Nhiều địa phương cũng bắt đầu tìm kiếm cơ hội khai thác tiềm năng giảm phát thải.
Tuy nhiên, từ một ý tưởng đến một dự án carbon đạt chuẩn vẫn là một khoảng cách lớn.
Khoảng cách đó đòi hỏi năng lực kỹ thuật, nguồn lực tài chính, dữ liệu tin cậy và sự am hiểu về các quy định trong nước cũng như quốc tế.
Do đó, nâng cao năng lực cho cơ quan quản lí và doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết.
Cùng với đó, Việt Nam cần mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế để tiếp cận nguồn lực tài chính, công nghệ, kinh nghiệm và các mô hình quản trị thị trường tiên tiến.
Doanh nghiệp phải biến giảm phát thải thành giá trị
Một thông điệp nổi bật được Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh tại diễn đàn là vai trò trung tâm của doanh nghiệp.
Theo ông, để thị trường carbon phát triển, không thể thiếu sự phối hợp của Nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia, tổ chức tư vấn và các đối tác quốc tế.
Nhà nước kiến tạo thể chế và bảo đảm tính minh bạch. Các tổ chức tài chính cung cấp nguồn lực. Các tổ chức công nghệ cung cấp giải pháp. Các chuyên gia, tổ chức tư vấn góp phần nâng cao chất lượng dự án.
Nhưng doanh nghiệp mới là chủ thể trực tiếp biến các mục tiêu giảm phát thải thành những thay đổi trong thực tế sản xuất. “Doanh nghiệp cần chuyển từ tâm thế ‘thực hiện nghĩa vụ giảm phát thải’ sang ‘chủ động tạo ra giá trị từ giảm phát thải’”, Thứ trưởng Bộ NN - MT nói.
Sự thay đổi này có ý nghĩa lớn hơn một cách diễn đạt. Đó là sự thay đổi trong tư duy kinh doanh. Giảm phát thải không nên chỉ được xem là chi phí mà doanh nghiệp buộc phải bỏ ra để đáp ứng quy định. Nếu được đặt trong một thị trường minh bạch và có cơ chế phù hợp, giảm phát thải có thể trở thành một nguồn tạo ra giá trị mới.
Giá trị ấy có thể đến từ việc đổi mới công nghệ, sử dụng năng lượng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên, phát triển năng lượng sạch và tạo ra tín chỉ carbon có chất lượng.
Quan trọng hơn, giảm phát thải đang ngày càng gắn với khả năng tiếp cận thị trường. Khi các tiêu chuẩn xanh trở thành một phần của chuỗi cung ứng toàn cầu, năng lực giảm phát thải sẽ tác động trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Vì vậy, thị trường carbon cần được nhìn nhận rộng hơn một cơ chế mua bán tín chỉ. Đó phải là một động lực để doanh nghiệp thay đổi công nghệ, tổ chức lại sản xuất và chủ động thích ứng với nền kinh tế carbon thấp.
Từ đối thoại đến những dự án cụ thể
Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, việc hoàn thiện đồng bộ thể chế, chuẩn bị năng lực kỹ thuật và nguồn lực là điều kiện tiên quyết để Việt Nam hội nhập hiệu quả, minh bạch và sâu rộng vào thị trường carbon toàn cầu.
Trong quá trình đó, các diễn đàn đối thoại cần hướng nhiều hơn đến khả năng kết nối và triển khai dự án.
Thứ trưởng đánh giá cao việc Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 không chỉ tổ chức các phiên tham luận và tọa đàm chính sách. Diễn đàn còn tạo điều kiện kết nối doanh nghiệp có nhu cầu phát triển, sử dụng tín chỉ carbon với các tổ chức tài chính, công nghệ, tư vấn và đối tác quốc tế.
Đây là bước đi cần thiết để đưa chính sách đến gần hơn với thị trường. Bởi sau cùng, hiệu quả của một chính sách không nằm ở số lượng văn bản được ban hành. Hiệu quả phải được đo bằng những dự án được triển khai, lượng phát thải thực sự được cắt giảm, công nghệ được đổi mới và nguồn lực mới được huy động cho quá trình chuyển đổi xanh.
Thứ trưởng Lê Công Thành đề nghị các cơ quan quản lí, chuyên gia và doanh nghiệp thẳng thắn trao đổi về những điểm còn khó khăn, vướng mắc. Các ý kiến cần hướng đến giải pháp cụ thể để tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực thực thi và tạo điều kiện để thị trường vận hành hiệu quả.
Ông kỳ vọng sau Diễn đàn sẽ có thêm những kết nối cụ thể, thêm các dự án được quan tâm đầu tư và thêm nhiều doanh nghiệp chủ động xây dựng năng lực giảm phát thải. Đó cũng là con đường để thị trường carbon Việt Nam đi từ chính sách đến hành động.
Và khi giảm phát thải trở thành một phần của chiến lược kinh doanh, thị trường carbon mới có thể thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng xanh, đổi mới công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.
