Cần Thơ và Viettel phối hợp phát triển nền tảng kinh tế tầm thấp
TP. Cần Thơ có kế hoạch phối hợp với Viettel thí điểm phát triển kinh tế tầm thấp, tạo nền tảng công nghệ, dữ liệu và dịch vụ bay cho ĐBSCL.
Chuẩn bị nền tảng cho kinh tế tầm thấp
Theo TS. Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP. Cần Thơ, thành phố đang xây dựng kế hoạch hợp tác với các doanh nghiệp viễn thông, công nghệ để phát triển kinh tế tầm thấp. Trước mắt, Cần Thơ sẽ nghiên cứu thí điểm tại một số khu vực phù hợp trên địa bàn thành phố và cảng Trần Đề, qua đó đánh giá hạ tầng, công nghệ, quản lí và khả năng mở rộng mô hình.
UBND TP. Cần Thơ đã ban hành Kế hoạch số 375/KH-UBND ngày 6/8/2026 về phát triển kinh tế tầm thấp trên địa bàn TP. Cần Thơ đến năm 2030. Mục tiêu là xây dựng hệ sinh thái kinh tế tầm thấp, từng bước đưa Cần Thơ trở thành trung tâm thử nghiệm chuyên sâu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ và cung ứng dịch vụ kinh tế tầm thấp an toàn, hiệu quả của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Kinh tế tầm thấp là hệ sinh thái khai thác không gian không phận ở độ cao thấp, thông thường dưới 1.000 m. Đây không chỉ là hoạt động sử dụng drone mà còn gồm phương tiện bay, hạ tầng mặt đất, kết nối dữ liệu, phần mềm, dịch vụ vận hành, bảo dưỡng, giám sát và các cơ chế bảo đảm an toàn.
Viettel đề xuất phối hợp từ thử nghiệm đến nhân rộng
Vào trung tuần tháng 8, ông Nguyễn Hữu Thanh Bình, Phó giám đốc Sở KH&CN TP. Cần Thơ, đã có buổi làm việc với Viettel Cần Thơ để trao đổi đề xuất phát triển kinh tế tầm thấp cho thành phố.
Theo ông Trần Văn Bình, Phó giám đốc Viettel Cần Thơ, mô hình có thể chia thành sáu lớp gồm chính sách và tiêu chuẩn; hệ thống quản lí, điều phối khai thác vùng trời tầm thấp (UTM); định danh và giám sát; hạ tầng kết nối dữ liệu; thiết bị bay cùng hạ tầng mặt đất như trạm cất, hạ cánh, trạm sạc; và phần mềm ứng dụng.
Theo đề xuất, UBND TP. Cần Thơ và doanh nghiệp sẽ phối hợp từ khảo sát, thiết kế, thử nghiệm đến vận hành và nhân rộng. Thành phố sẽ chỉ định đầu mối, cung cấp địa bàn, dữ liệu hiện trạng, hỗ trợ thủ tục liên quan đến vùng bay và phối hợp các sở, ngành.
Viettel hỗ trợ tư vấn giải pháp, thiết kế kĩ thuật, xây dựng UTM sandbox, tích hợp Remote ID, hệ thống giám sát và kết nối, đồng thời đào tạo nhân lực vận hành.
Ông Nguyễn Hữu Thanh Bình đánh giá cao phương án của Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel, đồng thời đề nghị doanh nghiệp sớm có kế hoạch cụ thể để hai bên tiếp tục bàn bạc, thống nhất và tiến tới kí kết hợp tác thực hiện. Thời gian tới, Sở KH&CN sẽ nghiên cứu xác định đầu mối, lựa chọn công nghệ và khu vực thử nghiệm phù hợp.
Nhiều dư địa ứng dụng tại ĐBSCL
Nếu triển khai bài bản, kinh tế tầm thấp có thể tạo ra nhiều ứng dụng thiết thực đối với Cần Thơ và ĐBSCL. Trước hết là nông nghiệp thông minh. Drone có thể phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, sạ lúa, khảo sát đồng ruộng và theo dõi sinh trưởng cây trồng.
Khi hình ảnh từ trên cao kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và Internet vạn vật (IoT), có thể phát hiện sớm sâu bệnh, đánh giá tình trạng cây trồng và sử dụng vật tư chính xác hơn. Với ĐBSCL đang thúc đẩy nông nghiệp xanh, phát thải thấp, ứng dụng drone còn góp phần giảm thời gian, nhân công và mức độ tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tạo dữ liệu phục vụ quản lí vùng sản xuất.
Drone có thể vận chuyển bưu phẩm nhẹ, vật tư, thuốc men hoặc hàng hóa trong điều kiện phù hợp. Tại khu công nghiệp, phương tiện bay không người lái có thể hỗ trợ vận chuyển linh kiện, vật tư giữa các khu vực sản xuất, giảm thời gian di chuyển và tăng tự động hóa.
Một hướng khác là giám sát hạ tầng, môi trường và ứng phó thiên tai. Thiết bị bay có thể kiểm tra đường dây điện, đê điều, công trình giao thông, khu vực sạt lở, vùng ngập lụt hoặc những nơi con người khó tiếp cận. Trong cứu hộ, cứu nạn, drone có thể hỗ trợ tìm kiếm người mất tích và quan sát khu vực bị chia cắt.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành ngành kinh tế thực sự, Cần Thơ cần giải quyết đồng thời nhiều vấn đề. Trước hết là hành lang pháp lí, tiêu chuẩn kĩ thuật và cơ chế quản lí vùng trời tầm thấp. Tiếp đó là hạ tầng kết nối, dữ liệu, trạm sạc, điểm cất hạ cánh, hệ thống nhận dạng và giám sát. An toàn bay, bảo vệ dữ liệu, an ninh mạng và trách nhiệm khi xảy ra sự cố cũng cần được xác định rõ trách nhiệm.
Buổi làm việc với Viettel, Sở KH&CN Cần Thơ có thêm cơ sở cụ thể hóa kế hoạch phát triển kinh tế tầm thấp đến năm 2030. Cách tiếp cận từng bước sẽ giúp thành phố hạn chế rủi ro và xác định mô hình phù hợp.
Ông Trần Văn Bình thống nhất với các nội dung và những vấn đề được đại diện Sở KH&CN TP. Cần Thơ trao đổi. Hai bên sẽ tiếp tục hoàn thiện các nội dung cần thiết, hướng tới xây dựng chương trình hợp tác cụ thể.
Nếu thử nghiệm thành công, Cần Thơ không chỉ có thêm công cụ phục vụ quản lí và sản xuất mà còn có thể hình thành thị trường dịch vụ mới, thu hút doanh nghiệp công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng nghiên cứu, ứng dụng. Xa hơn, hệ sinh thái kinh tế tầm thấp có thể giúp Cần Thơ trở thành địa điểm thử nghiệm, ứng dụng và chuyển giao công nghệ cho ĐBSCL. Đây cũng là bước chuẩn bị để doanh nghiệp tham gia sâu hơn, hình thành sản phẩm, dịch vụ bay mới và mở rộng ứng dụng từ đô thị đến nông thôn. Khi có quy trình, dữ liệu, mô hình sẽ phát triển bền vững, an toàn.