Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở: Bảo đảm để người dân thực sự tiếp cận chỗ ở phù hợp, ổn định
Đóng góp ý kiến vào định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, nhiều ĐBQH cho rằng, mục tiêu cuối cùng của Luật Nhà ở không chỉ là xây thêm được bao nhiêu căn nhà, mà quan trọng hơn là người dân thực sự tiếp cận được một chỗ ở phù hợp, ổn định và không bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển đô thị...
Chiều 21/8, tại Nhà Quốc hội, dưới sự điều hành của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.
Không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển đô thị
Luật Nhà ở phải giải quyết đồng thời hai quyền của người dân: quyền tài sản và quyền có chỗ ở. Vì vậy, ngoài phương án bồi thường giá trị quyền sử dụng đất, cần thiết kế một “lưới an sinh” cho những trường hợp thực sự không có khả năng đóng góp, chẳng hạn được tiếp cận nhà ở xã hội, thuê hoặc thuê mua nhà ở với cơ chế hỗ trợ phù hợp.
Nếu không có cơ chế này thì một chính sách nhằm cải tạo đô thị và bảo đảm an toàn công trình có thể vô tình đẩy một bộ phận người dân yếu thế từ chỗ có nhà ở sang tình trạng không đủ khả năng tạo lập chỗ ở mới.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng cho ý kiến
Đối với phát triển nhà ở cho thuê, một số ĐBQH đề nghị phân biệt rõ chính sách khuyến khích thị trường với chính sách hỗ trợ bằng nguồn lực công. Nguồn lực công dành cho nhà ở càng lớn thì nghĩa vụ chính sách càng phải rõ, đối tượng thụ hưởng càng phải chính xác và cơ chế giám sát càng phải minh bạch.
Mục tiêu cuối cùng của Luật Nhà ở không chỉ là xây thêm được bao nhiêu căn nhà, mà quan trọng hơn là người dân có thực sự tiếp cận được một chỗ ở phù hợp, ổn định và không bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển đô thị hay không.
Đại biểu Thạch Phước Bình - Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long cho ý kiến
Các đại biểu tham dự Phiên thảo luận
Nghiên cứu sâu hơn cơ chế kiểm soát đầu cơ sau khi đã mua nhà ở xã hội
Nêu quan điểm về nhà ở xã hội, đa số ĐBQH nhất chí cho rằng, Nhà nước đang dành nguồn lực rất lớn về đất đai, tín dụng, thuế và thủ tục cho chính sách về nhà ở xã hội. Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là xây được bao nhiêu căn, mà còn là những căn nhà đó cuối cùng đến tay ai. Báo cáo thẩm tra đã chỉ ra nguy cơ có trường hợp một người đã có nhà và đang sinh sống tại một địa phương nhưng vẫn có thể đủ điều kiện mua nhà ở xã hội tại địa phương khác, từ đó phát sinh nguy cơ trục lợi và đầu cơ chính sách. Cơ quan thẩm tra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ, minh bạch và bảo đảm đúng đối tượng.
Các đại biểu tham dự Phiên thảo luận.
Một số ĐBQH cũng đề nghị nghiên cứu sâu hơn cơ chế kiểm soát đầu cơ sau khi đã mua nhà ở xã hội. Báo cáo thẩm tra đã có ý kiến đặt vấn đề về hoàn trả ưu đãi, chia sẻ phần tăng giá hoặc quyền mua lại ưu tiên của Nhà nước, Quỹ nhà ở đối với nhà ở được Nhà nước hỗ trợ. Theo các ĐBQH, đây là hướng đáng nghiên cứu. Bởi nếu một căn nhà được hình thành nhờ ưu đãi về đất, thuế, tín dụng và nguồn lực công thì khi chuyển nhượng theo giá thị trường, cần có cơ chế hợp lý để một phần giá trị ưu đãi tiếp tục quay trở lại phục vụ chính sách nhà ở, thay vì toàn bộ lợi ích từ nguồn lực công trở thành lợi ích thương mại của một cá nhân.
Các đại biểu tham dự Phiên thảo luận.
Quan tâm xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê ở những tỉnh là trung tâm hành chính mới sau sáp nhập
Đóng góp về nhà ở công vụ, nhiều ĐBQH cho rằng, thực tế thời gian qua, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sáp nhập tỉnh, nhu cầu về nhà ở xã hội, nhà cho thuê, nhà công vụ cho đối tượng là cán bộ, công chức, người lao động tại nơi công tác gặp nhiều khó khăn.
Cơ bản các tỉnh hiện nay số lượng nhà ở xã hội, nhà ở cho cán bộ, công chức và người lao động thuê với các chính sách ưu đãi là rất ít, thậm chí có tỉnh chưa bố trí được. Điều này gây khó khăn cho đội ngũ cán bộ, công chức, người lao động khi chuyển về khu vực trung tâm hành chính mới của tỉnh làm việc.
Hiện nay, các tỉnh thực hiện sáp nhập, Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ cho cán bộ, công chức, người lao động phải di chuyển tiền thuê nhà. Song, việc hỗ trợ chỉ có thể được thực hiện trong thời gian nhất định, gây khó khăn cho người lao động.
Đại biểu Đặng Bích Ngọc - Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ phát biểu tại Phiên thảo luận.
Vì vậy, việc quan tâm đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê ở những tỉnh là trung tâm hành chính mới sau sáp nhập là rất lớn, cần có sự vào cuộc tích cực của các địa phương. Phải xây dựng quỹ nhà để giúp cho cán bộ, công chức, người lao động được mua, thuê với giá phù hợp, để cán bộ, công chức, người lao động yên tâm công tác. Việc ổn định chỗ ở cho đối tượng này là yếu tố then chốt để đảm bảo nội bộ máy vận hành thông suốt, cán bộ yên tâm cống hiến, công tác lâu dài.
Các đại biểu tham dự Phiên thảo luận.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Đoàn ĐBQH thành phố Huế cho ý kiến.
Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, phiên thảo luận đã có 22 lượt ý kiến ĐBQH phát biểu, có 1 ý kiến tranh luận. Với không khí thảo luận dân chủ, các ĐBQH đã phát biểu rất sôi nổi, trách nhiệm, thể hiện rõ quan điểm và cơ bản đồng thuận cao với nhiều nội dung chính sách mới, sửa đổi của Luật Nhà ở.
Đoàn chủ tọa tại Phiên thảo luận
Từ thực tiễn sinh động tại các địa phương và những trải nghiệm phong phú từ các lĩnh vực công tác, các ĐBQH đã đóng góp rất nhiều vấn đề cụ thể, thẳng thắn, tâm huyết, phân tích đánh giá sâu sắc những tồn tại, hạn chế, vướng mắc và đề xuất phương án hoàn thiện các chính sách, các quy định có liên quan của dự thảo Luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, sau phiên họp này, Tổng Thư ký Quốc hội sẽ phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức tổng hợp đầy đủ ý kiến của các ĐBQH, cả thảo luận ở Tổ và thảo luận ở Hội trường để gửi Chính phủ, các Bộ, các cơ quan liên quan nghiên cứu tiếp thu. Đề nghị Bộ Xây dựng giúp Chính phủ khẩn trương phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, các Bộ, cơ quan có liên quan nghiêm túc nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý và báo cáo lại các ĐBQH, tiếp tục tổ chức việc lấy ý kiến rộng rãi đối tượng áp dụng luật, phối hợp tổ chức các hội nghị, hội thảo, tọa đàm khoa học để nghiên cứu hoàn chỉnh hồ sơ dự thảo luật, bảo đảm chất lượng và tiến độ theo yêu cầu, trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Hai.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu tại Phiên thảo luận
