Quang Hải và cách dùng người của HLV Kim Sang-sik

Có một sự trùng hợp đáng chú ý trong hai trận đấu quan trọng nhất của Việt Nam tại ASEAN Cup 2026.

Ở bán kết lượt đi trên sân Malaysia, phút 81, HLV Kim Sang-sik đưa Nguyễn Hai Long và Nguyễn Quang Hải vào sân thay Nguyễn Xuân Son và Lê Phạm Thành Long. Chỉ năm phút sau, Quang Hải nhận bóng trong vòng cấm rồi chuyền vào cho Đình Bắc. Hậu vệ Faris Danish trong nỗ lực cản phá đã đưa bóng về lưới nhà, giúp Việt Nam nâng tỉ số lên 2-0.

Đến chung kết lượt đi trên sân Thái Lan, sự thay đổi tương tự được thực hiện sớm hơn. Phút 58, Hai Long và Quang Hải cùng vào thay Xuân Son và Thành Long. Bốn phút sau, Hai Long mở tỉ số. Đến phút 69, Quang Hải vô-lê từ đường chuyền của Đỗ Hoàng Hên, ấn định chiến thắng 2-0 cho Việt Nam tại Rajamangala. AFC xác nhận hai bàn thắng của Việt Nam được ghi trong khoảng bảy phút và đều do những cầu thủ vào sân từ ghế dự bị thực hiện.

Hai trận lượt đi, hai sân khách, cùng tỉ số 2-0. Và ở cả hai trận, Quang Hải đều xuất hiện trong tình huống giúp tuyển Việt Nam từ một bàn thành hai bàn.

Không chỉ là "siêu dự bị"

Quang Hải không đá chính tại Kuala Lumpur. Anh cũng ngồi dự bị ở Rajamangala. Điều đó dễ dẫn đến những cách gọi quen thuộc như "siêu dự bị" hay "quân bài tẩy". Nhưng hai trận đấu vừa qua cho thấy vai trò của Quang Hải có thể cần được nhìn theo cách khác.

Anh đang được HLV Kim sử dụng dựa trên trạng thái của trận đấu, thay vì một vị trí cố định trong đội hình xuất phát.

Trước Malaysia, Xuân Son và Thành Long chơi đến phút 81. Việt Nam đang dẫn 1-0, trong khi đội chủ nhà buộc phải đẩy cao để tìm bàn gỡ. Khi khoảng trống bắt đầu xuất hiện, Kim Sang-sik đưa Quang Hải và Hai Long vào sân.

Năm phút sau, Quang Hải nhận bóng trong vòng cấm và chuyền vào phía trong. Faris Danish lao vào cắt bóng nhưng lại đưa bóng qua thủ môn Azri Ghani, giúp Việt Nam nhân đôi cách biệt.

Trước Thái Lan, sự thay đổi đến sớm hơn 23 phút và tác động cũng rõ ràng hơn.

Hai Long xuất hiện đúng lúc trong vòng cấm để nhận đường đánh gót của Đình Bắc, mở tỷ số ở phút 62. Bảy phút sau, Quang Hải di chuyển vào cột xa, đón đường tạt của Hoàng Hên rồi dứt điểm một chạm bằng chân trái, nâng tỷ số lên 2-0.

Một lần Quang Hải tạo ra tình huống dẫn đến bàn thắng. Một lần anh trực tiếp ghi bàn. Hai cách khác nhau nhưng cùng tạo ra một kết quả: 1-0 thành 2-0.

Giá trị của bàn thắng thứ hai

Trong một trận đấu, bàn thắng thứ hai thường giúp đội đang dẫn tiến gần hơn đến chiến thắng.

Trong một cuộc đối đầu hai lượt, giá trị của nó còn lớn hơn. Nếu Việt Nam chỉ thắng Malaysia 1-0 ở lượt đi, đối thủ chỉ cần ghi một bàn tại Mỹ Đình để đưa tổng tỷ số về thế cân bằng. Nhưng chiến thắng 2-0 buộc Malaysia phải ghi ít nhất hai bàn nếu muốn san bằng cách biệt trong điều kiện Việt Nam không ghi thêm. Thực tế, Việt Nam tiếp tục thắng 2-0 ở lượt về và giành quyền vào chung kết với tổng tỷ số 4-0.

Thái Lan hiện đối diện với tình thế tương tự. Thất bại 0-2 tại Rajamangala khiến đội bóng của HLV Anthony Hudson phải ghi ít nhất hai bàn tại Mỹ Đình để đưa tổng tỷ số về 2-2, trong khi chỉ một bàn của Việt Nam cũng khiến nhiệm vụ của đội khách khó khăn hơn đáng kể.

Chính vì vậy, bàn thắng của Quang Hải ở phút 69 không chỉ khép lại chiến thắng tại Bangkok, mà còn tạo ra khoảng cách lớn để thay đổi cách hai đội tiếp cận trận lượt về.

Trận đấu cuối cùng của chung kết sẽ diễn ra tại Hà Nội vào ngày 26/8.

Quang Hải xuất hiện khi đối thủ bắt đầu thay đổi

Có một chi tiết đáng chú ý trong hai bàn thắng mang dấu ấn Quang Hải. Anh không phải người mở tỉ số trong cả hai trận. Trước Malaysia, Xuân Son đưa Việt Nam vượt lên ở cuối hiệp một. Trước Thái Lan, Hai Long phá vỡ thế cân bằng ở phút 62. Quang Hải xuất hiện ngày sau đó.

Đây là khác biệt quan trọng. Khi tỉ số chuyển thành 1-0, đội bị dẫn thường phải thay đổi cách chơi. Họ cần đẩy đội hình lên, đưa nhiều cầu thủ hơn về phía trước và chấp nhận để lộ khoảng trống. Đây là thời điểm những cầu thủ có khả năng xử lý nhanh, chuyền bóng vào khoảng trống hoặc xâm nhập vòng cấm có thêm đất diễn.

Tình huống ở Kuala Lumpur cho thấy khả năng chuyền bóng của Quang Hải. Tại Bangkok, anh thể hiện khả năng "đọc" được khoảng trống. Quang Hải không đứng sẵn trong vòng cấm để chờ bóng. Anh di chuyển vào khu vực cột xa đúng thời điểm Hoàng Hên chuẩn bị đưa bóng sang, rồi kết thúc bằng cú vô-lê một chạm.

Một tiền vệ bắt đầu tình huống ở phía sau nhưng kết thúc ở vị trí thường dành cho tiền đạo.

Không nhất thiết phải đá chính

HLV Kim Sang-sik đã sử dụng Quang Hải ở nhiều vai trò khác nhau trong hành trình ASEAN Cup 2026. Có trận anh đá chính, có trận vào sân từ ghế dự bị. Điều này cho thấy HLV Kim Sang-sik cần anh vào thời điểm nào.

Hai trận lượt đi ở bán kết và chung kết cho thấy một cách sử dụng khá rõ. Trước Malaysia, Quang Hải được tung vào sân khi Việt Nam đã dẫn 1-0 và cần một bàn nữa để tạo lợi thế lớn trước lượt về. Trước Thái Lan, anh xuất hiện khi tỷ số vẫn là 0-0. Bốn phút sau, Việt Nam mở tỷ số và bảy phút tiếp theo, chính Quang Hải ghi bàn thứ hai.

Ở cả hai trận, anh đều góp mặt trong thời điểm Việt Nam chuyển từ có lợi thế sang có khoảng cách.

Đó có thể là vai trò phù hợp với Quang Hải ở thời điểm hiện tại: không nhất thiết phải có mặt từ đầu để tạo ảnh hưởng, mà xuất hiện khi trận đấu mở ra những khoảng trống phù hợp với khả năng xử lý của anh.

Hai bàn cách biệt và 90 phút còn lại

Chiến thắng 2-0 tại Rajamangala chưa quyết định chức vô địch. Thái Lan vẫn còn 90 phút tại Mỹ Đình và HLV Anthony Hudson khẳng định đội bóng của ông chưa từ bỏ cơ hội.

Nhưng Việt Nam đã có điều mà một đội đá chung kết hai lượt luôn muốn có: một khoảng cách đủ lớn để chủ động lựa chọn cách chơi ở trận cuối.

Quang Hải góp một phần quan trọng vào khoảng cách đó. Anh không ghi bàn mở tỉ số ở hai trận lượt đi. Thay vào đó, anh xuất hiện khi Việt Nam đã có lợi thế và giúp đội tuyển kéo cách biệt ra xa hơn.

Trong bóng đá, đó có thể không phải vai trò nổi bật nhất về mặt danh tiếng. Nhưng trong một cuộc đấu kéo dài 180 phút, khả năng biến 1-0 thành 2-0 đôi khi có giá trị không kém việc mở tỷ số.

Và hai trận đấu gần nhất cho thấy Quang Hải đang làm rất tốt phần việc ấy.

Đặng Hoàng