Cách mua smartphone tân trang giá hời mà không dính bẫy
Khi giá smartphone ngày càng tăng, thị trường iPhone và các thiết bị cũ đang phát triển mạnh. Tuy nhiên, lựa chọn mua smartphone cũ đồng nghĩa với việc bạn phải thận trọng hơn.
Trong bối cảnh giá smartphone tăng do cuộc khủng hoảng chip nhớ, thị trường máy cũ càng trở thành lựa chọn đáng chú ý với người tiêu dùng muốn tiết kiệm tiền.
Theo Sean Cleland, Phó chủ tịch B-Stock, smartphone cũ thường mất khoảng 1% giá trị mỗi tuần và có thể mất gần một nửa giá trị trong khoảng một năm. Tuy nhiên năm nay, giá smartphone cũ lại đang tăng. Chẳng hạn, giá trung bình của sản phẩm bán chạy nhất trên B-Stock là iPhone 15 Pro Max đã tăng từ 530 USD vào tháng 1 lên 560 USD trong tháng 5.
Dù vậy, việc mua smartphone đã qua sử dụng cũng đi kèm nhiều rủi ro.
B-Stock là công ty Mỹ vận hành nền tảng thương mại điện tử B2B chuyên bán lại và thanh lí hàng tồn kho, hàng khách trả lại và thiết bị đã qua sử dụng.
Tờ WSJ từng đưa tin về một vụ lừa đảo liên quan đến việc tham gia bồi thẩm đoàn, trong đó kẻ tấn công theo dõi tin nhắn, lịch sử tìm kiếm trên web và vị trí của nạn nhân. Người này đã mua chiếc Samsung Galaxy S24 Ultra tân trang trên mạng, nhiều khả năng đã bị cài sẵn phần mềm gián điệp.
Các chuyên gia trấn an rằng smartphone bị cài sẵn mã độc là trường hợp hiếm gặp. Song còn nhiều nguy cơ phổ biến hơn như smartphone bị khóa kích hoạt, linh kiện thay thế kém chất lượng, mẫu máy quá cũ hoặc thậm chí hàng giả. Bạn có thể tiết kiệm được vài trăm USD khi mua smartphone cũ, nhưng sau đó phải trả nhiều tiền hơn cho việc sửa chữa hoặc thay thế.
Dưới đây là cách tránh những rủi ro đó mà vẫn mua được smartphone cũ với giá hời.
Thời gian được hỗ trợ của smartphone
Mọi smartphone cuối cùng đều sẽ trở nên lỗi thời. Nếu smartphone quá cũ và không còn nhận được các bản vá bảo mật, tốt nhất nên đưa nó đến nơi tái chế.
Một số mẫu smartphone cao cấp gần đây của Samsung và Google được cam kết cập nhật phần mềm trong tối đa 7 năm, còn Apple hỗ trợ iPhone nhiều năm.
William Enright, chuyên gia tư vấn tại hãng an ninh mạng NCC Group, cho biết: “Thiết bị càng hiện đại thì khả năng bảo mật tổng thể và hỗ trợ cập nhật càng tốt”.
Một chiếc smartphone cũ với giá rẻ có thể rất hấp dẫn, nhưng mua thế hệ mới hơn sẽ giúp bạn sử dụng thiết bị thêm nhiều năm. Người dùng có thể kiểm tra thời gian hỗ trợ của từng mẫu smartphone cụ thể trên trang End of Life.
Các mẫu iPhone 18 Pro và iPhone màn hình gập sắp ra mắt vào tháng 9 tới. Vì vậy nếu đang định đổi máy, bạn nên chờ thêm vài tuần, ngay cả khi dự định mua một chiếc iPhone tân trang. Lý do vì khi đó giá các mẫu iPhone đời cũ có thể giảm, nên bạn sẽ mua được máy với giá tốt hơn.
Lỗi phần cứng hoặc phần mềm
Một số người bán có thể đưa ra mức giá hấp dẫn cho những chiếc smartphone từng được sửa chữa, chắp vá bằng đủ loại linh kiện. Hậu quả là bạn có thể nhận về một smartphone bị lỗi cổng kết nối, màn hình hoạt động không ổn định hoặc pin kém chất lượng.
Tzvika Shahaf, Giám đốc sản phẩm của Blancco - công ty chuyên về xóa dữ liệu, cho biết: “Có khả năng khá cao thiết bị đã sử dụng linh kiện không chính hãng, điều này đặt ra vấn đề không chỉ về bảo mật mà còn về an toàn”.
Bạn chắc chắn không muốn sử dụng một viên pin chất lượng thấp có nguy cơ cháy nổ, hoặc bo mạch đã bị can thiệp, chỉnh sửa để vượt qua các cơ chế bảo vệ an ninh thông thường.
Một nhà bán hàng uy tín nên có chính sách đổi trả và bảo hành lỗi sản phẩm trong ít nhất 90 ngày.
Smartphone cũ có thể bị khóa
Smartphone đã qua sử dụng có thể bị khóa vì vẫn liên kết với tài khoản Apple/Google của chủ cũ, khiến người mua không kích hoạt hoặc sử dụng máy bình thường trên mạng di động.
Người bán uy tín sẽ kiểm tra để bảo đảm số IMEI của smartphone khớp với thông tin thiết bị của nhà sản xuất và không nằm trong danh sách bị hạn chế. IMEI là mã gồm 15 chữ số, được dùng để nhận diện riêng từng thiết bị. Nếu biết IMEI, bạn có thể tự kiểm tra tình trạng smartphone trên Swappa.
Ben Bernstein, người phụ trách một nhóm cố vấn tại hãng an ninh mạng Huntress, cho rằng mua smartphone tân trang trực tiếp từ nhà sản xuất là cách an toàn nhất.
Apple, Samsung và Google đều có chương trình smartphone tân trang được chứng nhận. Những máy này được thay thế bằng linh kiện chính hãng, cài phần mềm mới nhất và đi kèm bảo hành 1 năm.
Theo Ben Bernstein, mua trực tiếp smartphone cũ từ nhà mạng là lựa chọn tốt thứ hai. Những thiết bị này thường trải qua quy trình xử lí khá kỹ, bao gồm cả vệ sinh và xóa dữ liệu.
Ông tỏ ra thận trọng hơn với smartphone từ những người bán độc lập trên các sàn thương mại điện tử. Theo ông, dù Amazon đưa ra các tiêu chuẩn và quy định với người bán, gã khổng lồ thương mại điện tử Mỹ không phải lúc nào cũng trực tiếp xử lí và xóa dữ liệu trên từng thiết bị.
Một người phát ngôn của Amazon nói: “Người bán điện thoại thuộc chương trình Amazon Renewed phải đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt”. Amazon cũng yêu cầu smartphone phải được “khôi phục hoàn toàn về cài đặt gốc để loại bỏ mọi phần mềm gián điệp, đồng thời hủy dữ liệu cá nhân bằng quy trình chuyên dụng”.
Nếu mua điện thoại trên Amazon, bạn nên ưu tiên các sản phẩm đạt cấp Renewed Premium. Những máy này có thời hạn đổi trả 365 ngày thay vì 90 ngày và dung lượng pin còn lại cao hơn các smartphone tân trang thông thường, ở mức ít nhất 90%.
Cảnh giác smartphone Android giả iPhone
Thoạt nhìn, một chiếc smartphone Android có vẻ là iPhone đang chạy phần mềm của Apple. Nếu quan sát kỹ, bạn có thể nhận ra những dấu hiệu bất thường như phông chữ trong ứng dụng không giống iPhone thật hoặc khoảng cách giữa các biểu tượng bị lệch.
Dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy đây là hàng giả là sự xuất hiện của Google Play, kho ứng dụng dành cho smartphone Android.
William Enright cho biết smartphone giả là vấn đề phổ biến hơn ở bên ngoài nước Mỹ. Những kẻ làm smartphone giả thường nhằm kiếm tiền nhanh từ việc bán máy, chứ không nhất thiết muốn xâm nhập thiết bị hay đánh cắp dữ liệu của người mua.
Ông khuyến cáo người dùng tránh mua smartphone từ những cá nhân không rõ danh tính, đồng thời kiểm tra kỹ máy và bao bì. Những dấu hiệu đáng ngờ nhất gồm chất lượng hoàn thiện kém, thiếu các tính năng như Find My và lỗi chính tả trên hộp.
Nhiễm mã độc
Các chuyên gia bảo mật và những người am hiểu thị trường điện thoại cũ cho biết smartphone bị cài mã độc không phải là tình trạng phổ biến. Tuy nhiên, rất khó xác định chính xác có bao nhiêu thiết bị trên thị trường đang gặp vấn đề này.
Tzvika Shahaf cho biết nhiều smartphone được chuyển sang người dùng mới mà chưa từng được chuyên gia kiểm tra kỹ, khiến những dữ liệu hoặc phần mềm còn sót lại có thể trở thành kẽ hở để kẻ tấn công xâm nhập thiết bị.
Theo Tzvika Shahaf, khoảng 1/3 điện thoại tân trang vẫn còn dữ liệu của chủ cũ. Trong đó có thể có những ứng dụng được cài trực tiếp từ bên ngoài kho ứng dụng chính thức. Những ứng dụng này có thể vượt qua các bước kiểm tra bảo mật của App Store hoặc Google Play, từ đó làm tăng nguy cơ mất an toàn.
Mua smartphone cũ từ hãng sản xuất hoặc nhà mạng có thể giúp bạn tránh vấn đề này. Tuy nhiên, nếu muốn tự loại bỏ các ứng dụng và dữ liệu còn sót lại từ người dùng trước, bạn có thể khôi phục iPhone hoặc smartphone Android về cài đặt gốc.
Thị trường smartphone cũ hiện đã trở thành một ngành kinh doanh lớn. Nếu chọn đúng nơi uy tín, bạn vẫn có thể sở hữu một chiếc điện thoại tốt với giá hợp lí mà không bị mua hớ. Song đừng quá ham giá rẻ. Nếu một chiếc smartphone cũ được bán với giá rẻ khó tin, rất có thể đằng sau đó là vấn đề nào đấy.