Nắng nóng cực đoan ảnh hưởng đến chuyến du lịch như thế nào?
Những ngày hè nắng nóng cực đoan không chỉ gây khó chịu cho hành khách mà còn có thể trở thành rào cản đối với ngành hàng không.
Nhiệt độ cao làm giảm mật độ không khí, ảnh hưởng đến lực nâng của cánh và hiệu suất động cơ, buộc các hãng bay phải giảm tải, tăng thời gian khai thác hoặc thậm chí hủy chuyến để bảo đảm an toàn.
Không khí loãng khiến máy bay khó cất cánh
Hành khách thường nghĩ thời tiết xấu như mưa lớn, tuyết, băng giá hay dông bão mới là nguyên nhân khiến chuyến bay bị chậm hoặc hủy. Tuy nhiên, những ngày nắng nóng cực đoan cũng có thể tạo ra thách thức không kém đối với hoạt động hàng không.
Theo Cary Grant, giáo sư tại Đại học Hàng không Embry-Riddle và từng có nhiều thập niên làm phi công cho United Airlines, một ngày hè nóng có thể tác động đến hoạt động bay tương tự như tuyết hoặc băng.
Nguyên nhân nằm ở vật lí khí động học. Máy bay cần không khí đủ đặc để động cơ tạo lực đẩy và cánh tạo lực nâng trong quá trình cất cánh. Khi nhiệt độ tăng cao, các phân tử không khí giãn ra, khiến mật độ không khí giảm. Không khí càng nóng thì càng “loãng”, và máy bay càng khó đạt được các điều kiện cần thiết để rời đường băng.
“Động cơ cần không khí đi vào động cơ và đẩy ngược ra ngoài để tạo lực đẩy. Nếu có ít không khí đi vào phía trước thì cũng có ít không khí được đẩy ra phía sau”, ông Grant giải thích. Tương tự, cánh máy bay cần dòng không khí đi qua để tạo lực nâng. Khi lượng không khí đi qua cánh giảm, lực nâng cũng giảm theo.
Vấn đề đặc biệt đáng chú ý ở giai đoạn cất cánh, khi máy bay phải đạt tốc độ và lực nâng cần thiết trong một khoảng thời gian tương đối ngắn. Khi nhiệt độ tăng, máy bay có thể cần nhiều đường băng hơn để đạt tốc độ an toàn.
Về lí thuyết, hãng hàng không có hai lựa chọn. Một là sử dụng đường băng dài hơn để máy bay có thêm khoảng cách tăng tốc. Hai là giảm trọng lượng máy bay.
Tuy nhiên, không phải sân bay nào cũng có thể mở rộng đường băng. Việc kéo dài đường băng đòi hỏi quỹ đất, chi phí và nhiều thay đổi về hạ tầng. Vì vậy, giảm trọng lượng thường là phương án thực tế hơn.
Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cho biết trong một số trường hợp, hãng bay có thể giảm tải bằng cách dỡ hàng hóa hoặc giảm số hành khách. Một lựa chọn khác là giảm lượng nhiên liệu nạp vào máy bay để đủ điều kiện cất cánh với toàn bộ hành khách, nhưng khi đó máy bay có thể phải dừng để tiếp nhiên liệu trên hành trình.
Điều này có nghĩa một chuyến bay tưởng như hoàn toàn bình thường có thể phát sinh những thay đổi rất cụ thể chỉ vì nhiệt độ ngoài trời quá cao: Hành khách bị chuyển chuyến, hành lí hoặc hàng hóa bị bỏ lại, máy bay phải dừng tiếp nhiên liệu hoặc chuyến bay bị trì hoãn.
Khi nhiệt độ vượt giới hạn vì nắng nóng cực đoan, chuyến bay có thể bị hủy
Giảm tải không phải lúc nào cũng giải quyết được vấn đề. FAA cảnh báo rằng trong những trường hợp nhiệt độ vượt quá mức mà máy bay từng được kiểm nghiệm, nhà sản xuất có thể không có đủ dữ liệu vận hành để cho phép máy bay cất cánh trong điều kiện đó. Khi ấy, lựa chọn an toàn có thể chỉ còn là chờ nhiệt độ giảm xuống hoặc hủy chuyến.
Thực tế này đã trở nên rõ ràng trong những đợt nắng nóng cực đoan tại Mỹ. Theo Cơ quan Quản lí Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), tháng 7 vừa qua là tháng nóng nhất từng được ghi nhận tại khu vực 48 bang liền kề của Mỹ kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thống kê năm 1895.
Tại Las Vegas, trong một đợt nắng nóng cực đoan hồi tháng 7, American Airlines đã phải yêu cầu 32 hành khách rời khỏi một chuyến bay để máy bay có thể đáp ứng giới hạn trọng lượng khi cất cánh. Một hành khách cho biết họ được thông báo rằng hoặc 32 người thay đổi kế hoạch, hoặc tất cả hành khách trên máy bay phải thay đổi kế hoạch vì máy bay không thể cất cánh trong điều kiện khi đó.
Nhiệt độ cao cũng không chỉ ảnh hưởng đến máy bay. Các nhân viên mặt đất phải làm việc nhiều giờ dưới điều kiện nắng nóng khắc nghiệt, từ chất xếp hành lí, phục vụ máy bay đến thực hiện các quy trình kĩ thuật trước khi máy bay khởi hành.
Theo Southwest Airlines, hãng đã triển khai kế hoạch quản lí nhiệt cho nhân viên, bao gồm bảo đảm họ được cung cấp đủ nước và có không gian để làm mát cơ thể.
Trong khoang hành khách, nhiệt độ cũng là vấn đề mà các hãng phải tính đến. Southwest cho biết tiếp viên đôi khi đề nghị hành khách kéo rèm cửa sổ xuống khi máy bay chuẩn bị vào vị trí đỗ, nhằm hạn chế nhiệt từ ánh nắng mặt trời và giữ cho khoang máy bay mát hơn.
Trong bối cảnh các đợt nắng nóng ngày càng cực đoan, những tình huống như vậy có thể xuất hiện thường xuyên hơn. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết các đợt nắng nóng đang có xu hướng nóng hơn và xảy ra thường xuyên hơn trong những năm gần đây.
Đối với hành khách, điều đó đồng nghĩa thời tiết nắng đẹp chưa chắc đã bảo đảm một chuyến bay đúng giờ. Tuy nhiên, Grant cho rằng hành khách không nên quá lo lắng, bởi an toàn luôn là ưu tiên hàng đầu của các hãng hàng không.
Thay vì hoang mang khi chuyến bay bị chậm do nắng nóng, hành khách nên chủ động chuẩn bị cho khả năng lịch trình thay đổi và linh hoạt với các phương án của hãng. Trong một số trường hợp, sự kiên nhẫn ấy có thể giúp hành khách nhận được hỗ trợ hoặc lựa chọn thay thế phù hợp.