Vỡ tinh hoàn ở trẻ sau chấn thương thể thao: Sai lầm chết người của cha mẹ
Cú ngã xe hay va chạm khi chơi thể thao có thể khiến trẻ vỡ tinh hoàn mà bìu không sưng, không bầm tím dễ khiến phụ huynh chủ quan.
Ngày 25/8, BSCKII Phan Tấn Đức - Trưởng khoa Thận Niệu, Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết, đơn vị vừa phẫu thuật cứu sống tinh hoàn cho một bé trai 10 tuổi bị vỡ nhu mô sau chấn thương thể thao, dù biểu hiện bên ngoài hoàn toàn bình thường. Đây là hồi chuông báo động đỏ cho hàng triệu bậc phụ huynh về nguy cơ vỡ tinh hoàn do chấn thương thể thao.
Vẻ ngoài "bình yên" đánh lừa cảm giác và cái bẫy chủ quan
Bé trai 10 tuổi được người nhà đưa đến Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) trong tình trạng đi khép nép, tay ôm khít vùng hạ vị và gương mặt nhăn nhó vì cơn đau tăng dần suốt 15 giờ sau chấn thương.
Tại đây, qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện bề ngoài, vùng da bìu hoàn toàn nguyên vẹn, trẻ không sốt, không nôn ói, không một vết bầm tím hay sưng tấy lộ thiên. Tuy nhiên, qua kinh nghiệm chuyên khoa, các bác sĩ đã phát hiện tinh hoàn phải của trẻ đã phình to gấp đôi bên trái và đau đớn dữ dội khi chạm vào.
Theo BSCKII Phan Tấn Đức, cấu trúc giải phẫu vùng bìu tuy được bảo vệ bởi lớp mạc và lớp bao trắng chắc chắn, nhưng khi chịu một lực tác động mạnh theo cơ chế cùn (như va đập vào khung xe đạp hoặc bóng đập mạnh), lực này không làm rách da bìu vốn có độ đàn hồi tốt bên ngoài mà dồn toàn bộ áp suất vào bên trong. Hậu quả là lớp bao trắng chịu áp lực quá tải, bị xé rách toạc khiến nhu mô bên trong bị tổn thương nặng nề mà bề ngoài gần như không biểu hiện rõ rệt.
“Bất kì ai nhìn vào cũng dễ lầm tưởng đây chỉ là cơn đau phần mềm thông thường”, bác sĩ Đức nói.
Kết quả siêu âm kết hợp dòng chảy Doppler màu sau đó đã xác nhận nhu mô tinh hoàn và mào tinh phải không đồng nhất, cho thấy nguy cơ hoại tử tiềm ẩn và xuất huyết nội tại. Ngay lập tức, ê kíp bác sĩ đã quyết định phẫu thuật thám sát cấp cứu để giành giật lại cơ hội phát triển bình thường cho trẻ.
Cuộc đua tranh giành từng tế bào sống của tinh hoàn trong phòng mổ
Quá trình can thiệp ngoại khoa đã chứng minh sự chính xác của chẩn đoán sớm. Lớp bao trắng bị rách một khoảng, đẩy phần nhu mô tinh hoàn – cơ quan quyết định khả năng sinh sản và nội tiết tố nam sau này – lòi hẳn ra ngoài. Nếu không được cấu trúc và tái định vị kịp thời, cơ quan này sẽ nhanh chóng đối mặt với nguy cơ hoại tử toàn bộ.
“Thay vì cắt bỏ, nhiệm vụ tối thượng của phẫu thuật viên là bảo tồn. Từng thao tác vi phẫu đòi hỏi sự tỉ mỉ đến từng milimet: Loại bỏ máu tụ, làm sạch vết thương, đưa nhu mô sống sót về vị trí tự nhiên và khâu phục hồi lớp bao trắng bằng chỉ chuyên dụng. Nhờ can thiệp thần tốc, phần nhu mô quý giá đã được cứu sống, bệnh nhân hồi phục ổn định và xuất viện ngay ngày hôm sau”, bác sĩ Đức thông tin.
Phân tích của BSCKII Phan Tấn Đức cho thấy một trong những nguyên nhân khiến các ca chấn thương tinh hoàn đến viện muộn là yếu tố tâm lí e ngại, xấu hổ ở trẻ. Khác với vết thương ngoài da, tổn thương vùng sinh dục khiến trẻ chọn cách im lặng chịu đựng vì sợ bị trêu chọc hay mắng mỏ. Sự im lặng này vô tình biến những tổn thương đơn giản thành ổ hoại tử nặng nề.
Từ thực tiễn điều trị, bác sĩ Đức khuyến cáo phụ huynh không được chủ quan đánh giá tổn thương chỉ qua bề ngoài. Bất kì chấn thương trực tiếp nào ở vùng kín do thể thao hay tai nạn, nếu kèm theo dấu hiệu đau kéo dài, đau tăng dần, bất cân xứng kích thước giữa hai bên hoặc buồn nôn, cần được đưa đến ngay các cơ sở chuyên khoa Ngoại Nhi và Tiết niệu uy tín.
“Sự chủ động quan sát dáng đi, thói quen né tránh của con và quyết định can thiệp đúng lúc từ cha mẹ chính là chìa khóa vàng bảo vệ sức khỏe sinh sản, sự tự tin và bản lĩnh của trẻ khi trưởng thành”, bác sĩ Đức nhấn mạnh.
