Việt Nam - Singapore thúc đẩy cùng nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ
Tại Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Singapore lần thứ nhất, hai bên xác định kết nối công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực là những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược, hướng tới xây dựng không gian đổi mới sáng tạo chung.
Chiều 25/8, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư và đoàn đại biểu cấp cao Đảng Cộng sản Việt Nam rời Singapore, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Singapore và đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Singapore lần thứ nhất giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Hành động Nhân dân Singapore.
Trước đó vào sáng cùng ngày, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư và Phó Tổng Thư ký Đảng Hành động Nhân dân Singapore, Bộ trưởng Điều phối Dịch vụ công, Bộ trưởng Quốc phòng Singapore Chan Chun Sing đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Singapore lần thứ nhất với chủ đề “Hướng đến tương lai chung tự cường: Đưa hợp tác kết nối công nghệ và phát triển nguồn nhân lực Việt Nam - Singapore lên tầm cao mới”.
Trong khuôn khổ đối thoại, hai bên tập trung trao đổi về kết nối khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực, trong đó có nội dung “Xây dựng mô hình hợp tác công nghệ mới: Hướng tới không gian đổi mới sáng tạo chung”.
Đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị triển khai Tuyên bố chung hai nước về Chiến lược Kết nối công nghệ Việt Nam - Singapore với tầm nhìn dài hạn, đồng thời tập trung xây dựng các giải pháp, cơ chế để sớm thống nhất và triển khai Chiến lược Kết nối công nghệ giai đoạn 2026-2030.
Theo tuyên bố, Việt Nam và Singapore thống nhất tầm nhìn đưa hai nước trở thành đối tác công nghệ chiến lược hàng đầu ở Đông Nam Á, trong đó năng lực tự cường về công nghệ được thúc đẩy thông qua hợp tác và kết nối.
Hai nước cam kết làm sâu sắc hơn hợp tác trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, kết nối và kinh tế số, đồng thời nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp và phát triển bền vững.
Đáng chú ý, Việt Nam và Singapore thống nhất nghiên cứu hợp tác trong nền kinh tế dữ liệu, sản xuất tiên tiến, bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và các công nghệ mới nổi khác.
Mô hình hợp tác được hai bên định hướng không chỉ là chuyển giao công nghệ. Tuyên bố chung đề cập việc thúc đẩy đồng kiến tạo, đồng nghiên cứu và đồng phát triển, hướng tới hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực, trong đó doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu cùng tham gia.
Việt Nam - Singapore tăng hợp tác AI, dữ liệu xuyên biên giới
Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được xác định là một hướng hợp tác quan trọng. Hai nước nhận định công nghệ số và AI có tiềm năng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và tăng trưởng kinh tế bền vững.
Việt Nam và Singapore thống nhất làm sâu sắc hơn hợp tác trong phát triển, triển khai và sử dụng các hệ thống AI an toàn, có trách nhiệm, đồng thời tham chiếu các hướng dẫn khu vực như Hướng dẫn của ASEAN về Quản trị và Đạo đức AI.
Một nội dung đáng chú ý khác là kết nối dữ liệu. Hai bên mong muốn tạo thuận lợi cho việc trao đổi dữ liệu tin cậy giữa các tổ chức nhằm thúc đẩy thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Việt Nam và Singapore cũng thống nhất thúc đẩy đổi mới sáng tạo dựa trên dữ liệu, khuyến khích việc sử dụng và luân chuyển dữ liệu xuyên biên giới có trách nhiệm thông qua triển khai Các Điều khoản Hợp đồng Mẫu ASEAN (MCCs) trong khuôn khổ Khung ASEAN về Quản trị Dữ liệu Số.
Hai bên cũng dự kiến tạo thuận lợi cho đối thoại giữa các cơ quan phụ trách dữ liệu, thông tin và khoa học - công nghệ của hai nước nhằm trao đổi về chính sách và thực tiễn liên quan đến luồng dữ liệu xuyên biên giới.
VSIP 2.0 hướng tới sản xuất thông minh, xanh
Một hướng hợp tác khác gắn trực tiếp với công nghiệp là phát triển “VSIP 2.0”. Năm 2026 đánh dấu 30 năm hình thành và phát triển các Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP), liên doanh giữa Sembcorp và Becamex.
Hai bên mong muốn phát triển mô hình VSIP theo hướng tích hợp công nghệ thông minh, sản xuất tiên tiến cùng các hệ thống bền vững và xanh, qua đó thu hút thêm đầu tư.
Đáng chú ý, định hướng này được kết nối với Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất Tiên tiến Việt Nam (VAMRC). Trung tâm được định hướng hình thành trên cơ sở bản ghi nhớ giữa Trung tâm Công nghệ và Tái sản xuất Tiên tiến thuộc Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR ARTC) và Becamex, ký trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5/2026.
Theo Tuyên bố chung, VAMRC hướng tới trở thành nền tảng gắn với nhu cầu của ngành công nghiệp, hỗ trợ trình diễn, triển khai và mở rộng quy mô ứng dụng các công nghệ sản xuất tiên tiến, thông minh và bền vững, đồng thời tăng cường kết nối về công nghệ, nhân tài và doanh nghiệp giữa hai nước.
Từ chuyển giao công nghệ sang cùng phát triển công nghệ
Điểm đáng chú ý trong định hướng hợp tác lần này là sự thay đổi về cách tiếp cận. Tại Đối thoại Chiến lược, phía Việt Nam nhấn mạnh hợp tác công nghệ không chỉ dừng ở thu hút đầu tư hay chuyển giao công nghệ, mà hướng tới cùng nghiên cứu, cùng phát triển và từng bước cùng làm chủ công nghệ.
Tuyên bố chung cũng ghi nhận tính bổ trợ giữa hai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Việt Nam có thị trường năng động, nguồn nhân lực trẻ và năng lực sản xuất ngày càng cao, trong khi Singapore có thế mạnh về nghiên cứu và phát triển, quản trị dữ liệu, AI và kết nối quốc tế. Hai bên muốn tận dụng những thế mạnh này để thúc đẩy hợp tác công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Các nội dung hợp tác sẽ tiếp tục được triển khai thông qua những cơ chế song phương hiện có, trong đó có Hội nghị Bộ trưởng về Kết nối (CMM), bản ghi nhớ về chuyển đổi số giữa Bộ Công an Việt Nam và Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Singapore, cùng bản ghi nhớ về phát triển số và đổi mới sáng tạo giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Singapore.
Hai bên cũng tái khẳng định ủng hộ các nỗ lực của ASEAN trong thúc đẩy hội nhập kinh tế số khu vực, trong đó có Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA).
Như vậy, trọng tâm công nghệ trong hợp tác Việt Nam - Singapore đang được mở rộng từ kết nối đầu tư và sản xuất sang kết nối dữ liệu, AI, nghiên cứu - phát triển, nhân lực công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây cũng là cơ sở để hai nước hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sự tham gia đồng thời của Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu.
