Vì sao việc kết nối VNeID với SINGPASS là tầm nhìn chiến lược?

Tại Diễn đàn Đối thoại chiến lược Việt Nam - Singapore lần thứ nhất diễn ra ngày 25/8/2026 tại Singapore, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân đã nhấn mạnh thông điệp chiến lược về hợp tác song phương. Trong đó, đề án kết nối VNeID với Singpass được đánh giá là một điểm nhấn đặc biệt, không chỉ đại diện cho một giải pháp hạ tầng công nghệ mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược kết nối hai quốc gia trong không gian số chung, hướng tới quy mô toàn khối ASEAN.

Biểu tượng hợp tác trong giai đoạn Đối tác Chiến lược toàn diện

Trong nhiều thập niên qua, Việt Nam và Singapore đã cùng nhau xây dựng các "cây cầu" kết nối về đầu tư, thương mại, công nghiệp và giao lưu nhân dân. Chuỗi Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) là biểu tượng thành công nhất cho giai đoạn hợp tác vừa qua.

Sau khi hai nước nâng tầm quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nội dung hợp tác song phương đã bước sang chương mới. Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định, nếu VSIP là biểu tượng của hợp tác kinh tế trước đây, thì biểu tượng hợp tác giai đoạn tiếp theo sẽ là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nhân tài.

Việt Nam đang tích cực triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình tăng trưởng. Tinh thần cốt lõi là chuyển dịch mạnh mẽ từ ứng dụng sang làm chủ công nghệ, từ chuyển giao sang đồng sáng tạo, từ đào tạo nhân lực sang cùng phát triển nhân tài, từ bị động sang tự chủ, tự cường.

Sự tự cường không có nghĩa là đi một mình, mà là năng lực làm chủ các công nghệ cốt lõi kết hợp với việc hợp tác sâu rộng cùng các đối tác tin cậy. Trong mô hình này, Singapore sở hữu thế mạnh về công nghệ, nghiên cứu, quản trị, tài chính, kết nối toàn cầu và phát triển nhân tài. Ngược lại, Việt Nam mang đến lợi thế về thị trường lớn, nguồn nhân lực trẻ, năng lực sản xuất phát triển và không gian mở rộng chiến lược. Hai nước không cạnh tranh để làm cùng một việc, mà bổ trợ lẫn nhau để thực hiện những mục tiêu lớn hơn.

Ba định hướng bứt phá nâng tầm hợp tác

Từ góc nhìn bổ trợ lẫn nhau, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã đề xuất ba định hướng chiến lược cho giai đoạn hợp tác mới.

Định hướng thứ nhất là nâng cấp các khu VSIP từ khu công nghiệp truyền thống thành hệ sinh thái công nghệ. VSIP thế hệ mới không chỉ đạt tiêu chí xanh và thông minh, mà cần trở thành nơi tạo ra năng lực công nghệ. Trong từng VSIP sẽ hình thành trung tâm R&D, phòng thí nghiệm, trung tâm thử nghiệm, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp công nghệ và startup. Các hạ tầng này sẽ hoạt động như những "living labs" để thử nghiệm công nghệ AI công nghiệp, robot, sản xuất thông minh, logistics, năng lượng sạch và công nghệ xanh, chuyển đổi VSIP từ nơi "đặt nhà máy" thành nơi "tạo ra công nghệ".

Định hướng thứ hai là xây dựng mô hình "Ba Nhà" hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp (VSIP) và các đại học quốc gia. Mô hình kết nối chính phủ hai nước, doanh nghiệp VSIP với các đại học hàng đầu Singapore như Đại học Quốc gia Singapore (NUS), Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) cùng hai Đại học Quốc gia của Việt Nam (tại Hà Nội và TP.HCM). Sự kết hợp này tạo môi trường để giảng viên cùng nghiên cứu, nghiên cứu sinh cùng đào tạo, phòng thí nghiệm cùng vận hành, doanh nghiệp cùng đặt bài toán và sản phẩm cùng được thương mại hóa, chuyển từ hợp tác đại học sang hợp tác giữa các hệ sinh thái đại học - công nghệ - doanh nghiệp.

Định hướng thứ ba là cùng nhau dẫn dắt tiến trình chuyển đổi số toàn diện. Đây là lĩnh vực hai bên có thể tạo ra những dấu ấn cụ thể và mang tính lan tỏa rộng lớn.

Tầm nhìn chiến lược từ việc kết nối VNeID với Singpass

Trọng tâm của hợp tác chuyển đổi số là định hướng thúc đẩy kết nối hệ thống định danh điện tử giữa hai nước. Việc kết nối hạ tầng định danh không chỉ là một giải pháp kỹ thuật công nghệ hay dịch vụ công số. Đây chính là tầm nhìn chiến lược nhằm kết nối hai quốc gia trong một không gian số chung, tạo tiền đề hướng tới kết nối toàn khối ASEAN.

Bên cạnh đó, Việt Nam mong muốn học hỏi kinh nghiệm của Singapore - quốc gia đứng thứ ba thế giới về Chỉ số Phát triển Chính phủ điện tử - trong xây dựng chính phủ số, dữ liệu số, dịch vụ công số và quản trị AI. Đồng thời, hai bên hợp tác đào tạo cán bộ về chuyển đổi số và quản trị công nghệ.

Bước đi cụ thể là trong Quý 4/2026, Bộ KH&CN Việt Nam phối hợp với các đối tác Singapore triển khai chương trình nâng cao năng lực quản trị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ lãnh đạo các Sở KH&CN thuộc 34 tỉnh, thành phố.

Thước đo thành công mới trong kỉ nguyên công nghệ

Cả ba định hướng lớn đều hướng tới sự chuyển đổi từ kết nối kinh tế sang kết nối công nghệ, từ chuyển giao sang đồng sáng tạo, từ đào tạo nhân lực sang cùng phát triển nhân tài, và từ hợp tác song phương sang cùng tạo giá trị cho ASEAN và toàn cầu.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất hai nước cần thay đổi thước đo thành công. Thành công của Đối tác Chiến lược Toàn diện trong kỉ nguyên mới sẽ được đo lường bằng số lượng công nghệ cùng phát triển, số sản phẩm cùng thương mại hóa, số nhân tài cùng đào tạo và giá trị thực tế tạo ra cho người dân và doanh nghiệp hai nước.

Nam Phong