Tin vũ khí hôm nay 27/8: Tên lửa được Nga tuyên bố có tầm bay gần như không giới hạn sắp được thử lại?
Tin vũ khí hôm nay, Nga có dấu hiệu chuẩn bị thử lại tên lửa hạt nhân Burevestnik; Anh mở đường để Ukraine tự lắp ráp tên lửa SCALP/Storm Shadow; Hải quân Mỹ chi gần 90 triệu USD đưa tên lửa siêu vượt âm Blackbeard tiến gần hơn tới biên chế.
Nga có dấu hiệu chuẩn bị thử lại tên lửa hạt nhân Burevestnik
Hoạt động bất thường của máy bay và tàu Nga quanh quần đảo Novaya Zemlya đang khiến các nhà phân tích nguồn mở cho rằng Moscow có thể chuẩn bị thử lại tên lửa hành trình 9M730 Burevestnik sử dụng hệ động lực hạt nhân. Đây mới là đánh giá dựa trên hoạt động quan sát được, chưa phải thông báo về một vụ phóng sắp diễn ra từ phía Nga.
Dấu hiệu rõ nhất xuất hiện tại sân bay Rogachyovo ở Novaya Zemlya. Trong hai ngày 22 - 23/8, chiếc Il-976 SKIP thứ hai của Nga đã tới đây. Hai máy bay loại này được sử dụng để theo dõi đường bay tên lửa, thu dữ liệu đo xa và ghi nhận các thông số trong quá trình thử nghiệm.
Tại Rogachyovo còn xuất hiện một máy bay cảnh báo sớm A-50U, bốn vận tải cơ An-26, một An-74D và một số trực thăng. Nhà phân tích OSINT người Na Uy Thord Are Iversen cho rằng việc cả hai chiếc Il-976 SKIP cùng tập trung tại khu vực có thể báo hiệu một đợt thử Burevestnik mới đang được chuẩn bị.
Burevestnik khác tên lửa hành trình thông thường ở hệ thống đẩy sử dụng lò phản ứng hạt nhân. Nga tuyên bố thiết kế này cho phép tên lửa bay rất xa và lựa chọn đường tiếp cận khó đoán hơn. Trong lần thử ngày 21/10/2025, Tổng tham mưu trưởng Nga Valery Gerasimov tuyên bố Burevestnik đã bay khoảng 14.000 km trong 15 giờ. Con số này do Moscow công bố và không được kiểm chứng độc lập.
Công nghệ này cũng gây tranh cãi vì vấn đề an toàn. Các chuyên gia phương Tây từ lâu cảnh báo hệ thống động lực hạt nhân cỡ nhỏ có thể tạo nguy cơ phát tán chất phóng xạ trong quá trình thử nghiệm hoặc khi xảy ra tai nạn. Sau chuyến bay năm 2025, các trạm quan trắc Na Uy không ghi nhận mức phóng xạ bất thường, vì vậy không nên khẳng định Burevestnik chắc chắn để lại một “vệt phóng xạ” sau mỗi chuyến bay. Việc Nga đưa máy bay đo đạc và lực lượng hỗ trợ tới Novaya Zemlya vì thế đáng chú ý, nhưng thời điểm và quy mô của một cuộc thử mới vẫn chưa được xác nhận.
Anh trao bí mật tên lửa Storm Shadow cho Ukraine
Anh đã cho phép MBDA chuyển cho Ukraine thông tin mật về các linh kiện do phía Anh phụ trách trong tên lửa hành trình SCALP, mẫu vũ khí được London gọi là Storm Shadow. Động thái này tháo gỡ một trong những rào cản còn lại đối với kế hoạch lắp ráp tên lửa tại Ukraine, sau khi Pháp đã cấp giấy phép sản xuất từ tháng 7.
Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham công bố quyết định trong chuyến thăm Kyiv ngày 24/8, chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi ông trở thành thủ tướng ngày 20/7. Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết việc chia sẻ dữ liệu mật sẽ giúp Pháp và Ukraine tiếp tục kế hoạch xây dựng dây chuyền lắp ráp SCALP trong nước.
Trước đó, dự án gặp vướng mắc bởi SCALP/Storm Shadow là sản phẩm hợp tác Anh - Pháp. Pháp có thể cấp phép đối với phần công nghệ của mình, nhưng những linh kiện và thiết kế thuộc phía Anh vẫn cần London chấp thuận. Defense News cho biết Ukraine hiện đã có quyền sở hữu trí tuệ và các giấy phép cần thiết để tiến tới sản xuất loại vũ khí này trong nước.
Tuy nhiên, có giấy phép không đồng nghĩa Ukraine có thể nhanh chóng cho ra hàng loạt tên lửa. Storm Shadow/SCALP sử dụng nhiều linh kiện chính xác cao và đòi hỏi dây chuyền sản xuất phức tạp. Ukraine hiện thiếu một phần thiết bị chuyên dụng ở quy mô công nghiệp, trong khi các nhà máy quốc phòng còn phải hoạt động dưới nguy cơ bị Nga tập kích.
Quyết định của London đi kèm Project Brakestop, chương trình nhằm phát triển nhanh những vũ khí tấn công tầm xa có chi phí thấp hơn cho Ukraine. Điều này cho thấy Kyiv đang theo đuổi song song hai hướng: tiếp cận công nghệ tên lửa phương Tây và mở rộng các mẫu vũ khí tầm xa tự phát triển như FP-5 Flamingo.
Hải quân Mỹ đẩy nhanh phát triển tên lửa siêu vượt âm Blackbeard
Hải quân Mỹ đã trao cho Castelion hợp đồng gần 90 triệu USD để sớm đưa tên lửa siêu vượt âm Blackbeard vào sử dụng. Hợp đồng công bố ngày 25/8 liên quan tới 50 tên lửa ở phiên bản có thể đáp ứng nhu cầu tác chiến ban đầu, đồng thời chuẩn bị để Blackbeard trở thành một chương trình mua sắm chính thức của lực lượng này.
Khoản tiền gần 90 triệu USD không đơn thuần dùng để chế tạo tên lửa. Castelion còn phải thực hiện các công việc kỹ thuật, hậu cần và sản xuất cần thiết để biến Blackbeard từ một chương trình phát triển thành loại vũ khí có thể được quân đội tiếp nhận, bảo dưỡng và sử dụng thường xuyên. Công việc diễn ra tại Torrance, California và dự kiến hoàn tất vào tháng 8/2028.
Tên chương trình cũng cho thấy Hải quân Mỹ đặt nặng hai yếu tố là giá thành thấp và khả năng sản xuất hàng loạt. Cụm “Low Cost Highly Manufacturable Long Range Strike Weapon Production” tức là chương trình phát triển vũ khí tấn công tầm xa giá rẻ, dễ chế tạo với số lượng lớn.
Đây là điểm Blackbeard muốn tạo khác biệt so với nhiều chương trình siêu vượt âm trước đây. Một tên lửa có tốc độ rất cao nhưng chỉ tồn tại với số lượng nhỏ sẽ khó duy trì các đợt tấn công kéo dài. Hải quân Mỹ vì thế muốn vừa có hiệu năng cao, vừa xây được kho đạn đủ lớn và dây chuyền có thể bổ sung nhanh hơn khi xảy ra xung đột.
Blackbeard cũng đang được tích hợp lên tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet. Công việc bao gồm chứng nhận an toàn, khả năng bay, thử nghiệm tích hợp và những yêu cầu liên quan tới hoạt động trên tàu sân bay. Castelion trước đây hướng tới năng lực tác chiến ban đầu từ năm 2027, trong khi hợp đồng mới có thời hạn thực hiện tới tháng 8/2028.
Nếu chương trình thành công, F/A-18 có thể trở thành một bệ phóng siêu vượt âm cơ động. Điểm phóng khi đó không cố định trên đất liền hay tàu chiến mà có thể thay đổi theo vị trí của tiêm kích và nhóm tác chiến tàu sân bay, khiến đối phương phải bảo vệ một khu vực rộng hơn thay vì tập trung vào vài hướng tấn công dự đoán trước.
