‘Gạo của ngành điện tử’ khan hiếm chưa từng có vì cơn sốt AI

Lượng “gạo của ngành điện tử” tồn kho giảm xuống mức thấp kỉ lục

Lượng tồn kho toàn cầu của các tụ gốm nhiều lớp (MLCC) - linh kiện cực nhỏ được ví như “gạo của ngành điện tử” - đã giảm xuống mức thấp kỉ lục khi ngành công nghiệp phải đối mặt với nhu cầu tăng vọt từ hạ tầng AI.

Theo báo cáo của UBS Evidence Lab công bố hôm 26/8, lượng MLCC tồn kho tại các nhà phân phối trên toàn cầu đã giảm 8% tính đến ngày 9/8, so với 4 tuần trước đó, tiếp tục xu hướng đi xuống.

MLCC đóng vai trò như bộ đệm điện, giúp ổn định dòng điện trên các bo mạch. Những linh kiện này ngày càng được sử dụng với số lượng rất lớn trong các máy chủ hiệu năng cao, đặc biệt là máy chủ phục vụ AI.

MLCC hiện trở thành một trong những linh kiện phần cứng được giới đầu tư chú ý nhất nhờ cơn sốt AI, sau chip nhớ và mô-đun quang học. Do giá bán trung bình MLCC tiếp tục tăng, tổng giá trị hàng tồn kho của các nhà phân phối lại tăng 10% trong cùng khoảng thời gian, theo UBS.

Tính đến cuối tháng 7, giá MLCC tăng 13%, trong khi lượng hàng mà các nhà phân phối nắm giữ giảm 22% so với cùng kì năm trước. Song do giá tăng, tổng giá trị số hàng tồn kho vẫn tăng 6%.

“Chúng tôi cho rằng tình trạng cung - cầu thắt chặt có thể bắt đầu từ các kênh liên quan đến AI và nhà phân phối, sau đó lan rộng ra toàn bộ thị trường”, các nhà phân tích tại UBS nhận định.

Tồn kho tại các nhà sản xuất MLCC cũng giảm mạnh

Mức tồn kho tại các hãng sản xuất MLCC lớn có xu hướng tương tự như nhà phân phối. Tính đến ngày 9/8, Murata Manufacturing (Nhật Bản) và Samsung Electro-Mechanics (Hàn Quốc) ghi nhận lượng tồn kho MLCC giảm lần lượt 8% và 20% so với 4 tuần trước.

Áp lực nguồn cung cũng thể hiện rõ qua thời gian giao hàng.

Theo nhà phân tích Jukan của công ty nghiên cứu đầu tư độc lập Citrini Research, thời gian giao các loại MLCC dành cho máy chủ AI cao cấp tại Murata Manufacturing và Samsung Electro-Mechanics đã vượt 20 tuần. Một số MLCC điện dung cao của Samsung Electro-Mechanics có thời gian giao hàng trung bình khoảng 40 tuần. Thời gian giao một số sản phẩm của Murata Manufacturing có điện dung từ 1 µF trở lên tăng lên 30 tuần trong tháng 7, từ 24 tuần hồi tháng 6. Một số báo giá trên thị trường thậm chí lên tới 36 tuần.

Dù các nhà sản xuất MLCC hàng đầu đã mở rộng công suất, sản lượng vẫn chưa thể đáp ứng kịp nhu cầu tăng vọt khi ngành bước vào chu kì mà tập đoàn tài chính Goldman Sachs gọi là “lớn nhất và dài nhất” trong lịch sử. Động lực chính đến từ nhu cầu tính toán khổng lồ của các trung tâm dữ liệu hiện đại, vốn đang được xây dựng với quy mô chưa từng có để phục vụ AI.

Citrini Research dự báo nhu cầu MLCC dành cho máy chủ AI có thể tăng khoảng 80% mỗi năm.

Nhà đầu tư đặt cược vào nút thắt phần cứng mới của AI

Các công ty quản lí tài sản tại Phố Wall đang chạy đua tìm kiếm cơ hội đầu tư vào những nút thắt nguồn cung mới trong chuỗi cung ứng AI.

Hôm 25/8, Defiance ETFs ra mắt quỹ ETF (hoán đổi danh mục) đầu tiên niêm yết tại Mỹ với mã giao dịch là CAPA, tập trung riêng vào MLCC và các linh kiện điện tử thụ động cung cấp năng lượng cho hạ tầng AI. Quỹ này theo dõi một số nhà sản xuất MLCC lớn như TDK, Murata Manufacturing và Samsung Electro-Mechanics.

Ngày 26/8, Defiance ETFs bắt đầu giao dịch CAPA trên sàn Cboe.

Defiance ETFs là công ty phát hành và quản lí các quỹ ETF tại Mỹ, thành lập năm 2018. Công ty tập trung vào các ETF theo chủ đề, ETF tạo thu nhập và các ETF đòn bẩy.

Sylvia Jablonski, Giám đốc đầu tư tại Defiance ETFs, cho biết: “Thị trường đã dành 3 năm qua để định giá các loại chip. CAPA tập trung vào những gì cung cấp năng lượng cho chúng”.

“Tụ điện là một trong những mắt xích ít được chú ý nhất trong quá trình xây dựng hạ tầng AI, nhưng chúng tôi tin rằng các công ty cung cấp những linh kiện này đang bước vào giai đoạn nhu cầu tăng mạnh và mang tính dài hạn”, bà Sylvia Jablonski nhận định.

MLCC soán ngôi chip nhớ ở chợ điện tử lớn nhất thế giới

Được mệnh danh là "Thung lũng Silicon của phần cứng", Hoa Cường Bắc ở thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc) là nơi tập trung hàng chục nghìn doanh nghiệp và nhà phân phối điện tử, đồng thời được nhiều người xem là chợ điện tử lớn nhất thế giới.

Nếu năm ngoái tâm điểm là chip nhớ, thì mặt hàng nóng nhất tại Hoa Cường Bắc năm nay lại là MLCC.

Các nhà cung cấp MLCC của Trung Quốc đang hưởng lợi từ làn sóng tăng giá mạnh mẽ nhờ sự bùng nổ của AI trên toàn cầu.

Dù có kích thước rất nhỏ, MLCC là linh kiện thiết yếu giúp điều chỉnh và ổn định dòng điện trong các thiết bị điện tử. Vì vậy, các nhà sản xuất trên thế giới đang phải tăng tốc để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các cụm máy chủ AI và xe điện.

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung MLCC đã khiến thị trường giao ngay trở nên sôi động chưa từng có. Hồi tháng 6, một nhà phân phối họ Ngô cho biết giá các loại MLCC điện dung cao (có khả năng tích trữ và phóng điện lớn để phục vụ những bộ xử lí tiêu thụ nhiều điện năng) đã tăng từ 2 đến 4 lần kể từ sau Tết Nguyên đán.

"Tôi chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy giá sẽ hạ nhiệt", Ngô chia sẻ với trang SCMP. Ông chủ yếu kinh doanh các sản phẩm của nhà sản xuất MLCC hàng đầu Nhật Bản là Murata Manufacturing và bán lại cho các thương nhân cũng như các nhà phân phối cấp hai.

Dù nhu cầu chủ yếu tập trung ở các dòng MLCC điện dung cao, làn sóng tăng giá đang lan rộng trên toàn thị trường giao ngay. Theo ông Ngô, giá một số mẫu sản phẩm đã tăng từ 10 nhân dân tệ lên 40 nhân dân tệ (khoảng 5,9 USD) cho mỗi 1.000 chiếc.

MLCC trở thành linh kiện chiến lược

Nếu GPU (bộ xử lí đồ họa) là bộ não của máy chủ AI, MLCC là những linh kiện nhỏ nhưng thiết yếu giúp hệ thống nguồn điện hoạt động ổn định. Sau cơn sốt HBM (bộ nhớ băng thông cao) và GPU, MLCC đang nổi lên như một trong những linh kiện được săn lùng nhất trên thị trường điện tử năm 2026.

MLCC là loại tụ điện có nhiệm vụ lưu trữ, ổn định và điều tiết dòng điện trong các thiết bị điện tử. Một chiếc smartphone thường sử dụng 1.000 đến hơn 2.000 MLCC, trong khi xe điện có thể cần từ 20.000 đến hơn 30.000 chiếc. Với các máy chủ AI thế hệ mới, số lượng MLCC còn lớn hơn nhiều lần.

Sự bùng nổ đầu tư vào hạ tầng AI từ các hãng công nghệ lớn như Microsoft, Amazon, Google, Meta và cả OpenAI đã tạo ra làn sóng nhu cầu chưa từng có với các loại MLCC dung lượng cao. Những tụ điện này đóng vai trò ổn định điện áp cho các bộ xử lí AI tiêu thụ điện năng rất lớn như Nvidia Blackwell hoặc các bộ tăng tốc AI thế hệ mới.

Theo Samsung Electro-Mechanics, máy chủ AI sử dụng số lượng MLCC cao gấp hơn 10 - 15 lần máy chủ thông thường. Không chỉ số lượng, các hệ thống AI còn đòi hỏi những MLCC có điện dung và khả năng chịu điện áp cao hơn, vốn đòi hỏi công nghệ sản xuất tiên tiến hơn.

Murata Manufacturing dự báo nhu cầu MLCC phục vụ máy chủ AI có thể tăng trưởng bình quân khoảng 30% mỗi năm trong giai đoạn 2025 - 2030, và đến năm 2030 sẽ cao gấp 3,3 lần so với 2025.

Tại Trung Quốc, cơn sốt MLCC đặc biệt rõ nét ở chợ điện tử Hoa Cường Bắc. Nhiều nhà phân phối đã chuyển từ trạng thái giảm tồn kho sang tích cực gom hàng từ cuối tháng 2/2026 khi nhận thấy nhu cầu AI và xe điện tăng mạnh. Điều này dẫn đến làn sóng đầu cơ và tích trữ với các dòng MLCC dung lượng cao như 10μF và 20μF.

Không chỉ Trung Quốc, tình trạng khan hiếm MLCC cũng xuất hiện tại Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản. Các nhà sản xuất MLCC hàng đầu như Murata Manufacturing, Samsung Electro-Mechanics, Taiyo Yuden hay Yageo được cho là đang vận hành ở mức trên 90% công suất tại nhiều dây chuyền MLCC cao cấp, thậm chí gần như kín chỗ.

Đáng chú ý, Murata Manufacturing đã tăng giá một số dòng sản phẩm MLCC thêm 15 - 35% từ tháng 4/2026, theo các nguồn trong ngành linh kiện điện tử. Thị trường hiện xem quyết định giá của Murata Manufacturing như tín hiệu dẫn dắt cho toàn ngành MLCC toàn cầu.

Samsung Electro-Mechanics được cho là đã tăng giá MLCC khoảng 30% từ tháng 8, trong khi các nhà sản xuất khác cũng điều chỉnh giá trong bối cảnh nhu cầu từ máy chủ AI vượt nguồn cung.

Nguồn cung các dòng MLCC dành cho AI khó mở rộng nhanh do yêu cầu kỹ thuật cao hơn. Máy chủ AI cần những MLCC có điện dung rất cao nhưng kích thước ngày càng nhỏ, đồng thời phải chịu được điện áp, nhiệt độ và dòng điện lớn. Việc đáp ứng đồng thời các yêu cầu này khiến quá trình phát triển và sản xuất MLCC cho AI phức tạp hơn so với các dòng MLCC thông thường.

Các hãng nghiên cứu thị trường nhận định đây không phải là cơn sốt ngắn hạn. Nhu cầu từ trung tâm dữ liệu AI, xe điện điện áp cao và hệ thống điện tử công nghiệp thông minh đang tạo ra một sự thay đổi mang tính cấu trúc với ngành linh kiện thụ động.

Một số dự báo cho rằng thị trường MLCC cao cấp có thể tiếp tục tăng trưởng mạnh trong nhiều năm tới, khi tình trạng cung không đủ cầu có thể kéo dài ít nhất đến 2027.

Citrini Research cho rằng một số kế hoạch mở rộng công suất mới đã bị lùi từ quý IV/2026 sang năm 2027, đồng nghĩa tình trạng mất cân bằng cung - cầu với các dòng MLCC cao cấp có thể còn kéo dài trong ngắn hạn.

Điều đáng chú ý là sau nhiều năm bị xem như loại hàng hóa phổ thông, MLCC đang trở thành linh kiện chiến lược.

Cách đây hai năm, thị trường AI chủ yếu lo ngại thiếu GPU Nvidia và HBM. Đến giữa năm 2026, danh sách những linh kiện khan hiếm nhất đã xuất hiện thêm MLCC.

Nhiều chuyên gia cho rằng nếu tốc độ xây dựng trung tâm dữ liệu AI vẫn duy trì như hiện nay, MLCC có thể trở thành một trong những nút thắt quan trọng nhất của chuỗi cung ứng AI toàn cầu vài năm tới.

Sơn Vân