Thương vụ bán vốn 2 tỉ USD tại Techcombank cho đối tác ngoại có dễ thành hiện thực?

15% cổ phần có thể trị giá 2 tỉ USD

Nguồn tin từ Reuters cho rằng, nếu thương vụ mua lại 15% vốn tại Techcombank (TCB) diễn ra, có thể trị giá tới 2 tỉ USD. “Thương vụ tiềm năng này – vốn chưa từng được công bố trước đó – sẽ mang lại cho bên thắng cuộc cơ hội hiếm có để tiếp cận thị trường ngân hàng đang tăng trưởng nhanh chóng của Việt Nam, đồng thời chấm dứt quá trình tìm kiếm đối tác chiến lược nước ngoài kéo dài của Techcombank”, Reuters đưa tin.

Theo đó, giá trị 2 tỉ USD nếu chia cho 15% cổ phần tại TCB ở thời điểm hiện tại, sẽ qui ra mức giá cao hơn khoảng 55% so với mức giá đóng cửa gần nhất của cổ phiếu TCB trên sàn HoSE. Sau khi có thông tin từ Reuters, phiên giao dịch ngày 26/8 ghi nhận giá cổ phiếu TCB tăng trần 7%. Tuy nhiên sang phiên giao dịch hôm nay 27/8, giá cổ phiếu TCB chỉ diễn biến tăng nhẹ. Song thị trường tiếp tục chứng kiến, khối ngoại mua ròng TCB một cách mạnh mẽ từ mạch mua ròng mạnh hôm qua, đã đạt hơn 6,2 triệu cổ phiếu chỉ trong phiên sáng hôm nay.

Nếu định giá 2 tỉ USD cho 15% cổ phần, cổ phiếu TCB tương ứng giá bao nhiêu?

Theo chuyên viên chứng khoán Thanh Danh của SSI, nếu định giá 2 tỉ USD cho 15% cổ phần tại TCB hiện nay, giá cổ phiếu của ngân hàng này sẽ tương ứng mức giá mua là 52.000 đồng. Khi đó, P/B (giá mua vào/giá trị sổ sách) của thương vụ này là 2 lần, trong khi P/B hiện tại của TCB được cho là khoảng từ 1,2-1,3 lần. Trường hợp nếu thương vụ diễn ra theo hướng này, vốn hóa TCB sẽ đạt khoảng 13,33 tỉ USD, tương ứng khoảng 346.600 tỉ đồng.

Tham chiếu từ một thương vụ khác - VPBank bán 15% vốn cho Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) vào năm 2023. SMBC là tập đoàn tài chính - ngân hàng lớn thứ 2 tại Nhật Bản. Khi đó, SMBC định giá toàn bộ VPBank ở mức khoảng 10,1 tỉ USD (tương đương giá phát hành riêng lẻ khoảng 30.159 đồng/cổ phiếu). Tại thời điểm đó, mức định giá này tương ứng với hệ số P/B khoảng 2,1-2,2 lần giá trị sổ sách. So sánh 2 thương vụ, ông Thanh Danh cho rằng mức gấp 2 lần trong thương vụ Techcombank đang được đề cập là hợp lý.

Với những con số phân tích ở trên, việc bứt tốc tăng trần trong phiên giao dịch ngày 26/8 của mã cổ phiếu TCB là khá dễ hiểu.

“

Kết phiên 26/8, giá TCB lên mức 33.450 đồng, cho thấy thị giá trên sàn vẫn thấp hơn khoảng 35% so với mức giá mà các định chế tài chính lớn sẵn sàng bỏ ra, tương ứng 18.550 đồng/cổ phiếu. Điều này đồng nghĩa, việc mua vào ở vùng giá 33.x vẫn được xem là “hời” đối với các quỹ đầu tư tài chính.

Khối ngoại tiếp tục mua ròng mạnh cổ phiếu TCB khi giá đã tăng mạnh

Trong phiên giao dịch ngày 26/8, khối ngoại bán ra hơn 3,22 triệu cổ phiếu TCB. Tuy nhiên kết phiên, khối này vẫn mua ròng hơn 4 triệu cổ phiếu TCB, giá trị mua ròng hơn 136 tỉ đồng, trong khi dư mua còn lên tới hơn 5,5 triệu cổ phiếu. Sang phiên giao dịch sáng nay 27/8, khối ngoại mua ròng mạnh hơn, đạt hơn 6,2 triệu cổ phiếu TCB.

Động thái gom hàng mạnh TCB của khối ngoại cũng dễ hiểu. Bởi với thông tin về thương vụ bán 15% cổ phần của TCB đang trong quá trình xúc tiến, với mức giá mua được cho là 52.000 đồng/cổ phiếu, biên an toàn giá của mã cổ phiếu TCB hiện còn khá lớn. Cụ thể, kết phiên 26/8, giá TCB lên mức 33.450 đồng, cho thấy thị giá trên sàn vẫn thấp hơn khoảng 35% so với mức giá mà các định chế tài chính lớn sẵn sàng bỏ ra, tương ứng 18.550 đồng/cổ phiếu. Điều này đồng nghĩa, việc mua vào ở vùng giá 33.x vẫn được xem là “hời” đối với các quỹ đầu tư tài chính.

Một yếu tố rất quan trọng nữa là room dành cho khối ngoại tại TCB không còn nhiều. Theo quy định, room ngoại tối đa phổ biến tại nhiều ngân hàng là 30%. Nhưng theo bà Bùi Thị Kim - Trưởng phòng Kinh doanh Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam, TCB hiện đang tự khóa trần room ngoại ở mức 22,5%. Do đó, tỉ lệ sở hữu nước ngoài thực tế hiện chỉ còn khoảng 2%. Theo công cụ đo đạc của finance.vietstock.vn, kết phiên ngày 27/8, tỉ lệ sở hữu nước ngoài tại TCB đã lên mức 20,81%. Cuộc đua gom hàng TCB từ khối ngoại trở nên ráo riết từng phút từng giây trên sàn HoSE qua phương thức mua khớp lệnh (hầu như không thấy giao dịch thỏa thuận), cho thấy sự cạnh tranh ngay trong nội bộ khối này đối với mã cổ phiếu TCB đang rất khẩn trương.

Thương vụ mua 15%, room ngoại còn “hở” dưới 10%, phải làm sao?

Với yêu cầu mua riêng lẻ 15% cổ phần TCB từ ngân hàng BNP Paribas (Pháp) và KB Kookmin Bank (Hàn Quốc), Techcombank sẽ phải cân nhắc lựa chọn đối tác phù hợp nhất đi kèm phương thức bán vốn tối ưu.

Theo bà Bùi Thị Kim, có hai kịch bản có thể xảy ra. Thứ nhất, TCB chọn phương án phát hành riêng lẻ cho đối tác ngoại mới. Tuy nhiên, phương án này khó có thể hoàn tất ngay trong năm 2026 do vướng các thủ tục thẩm định phê duyệt phức tạp từ cơ quan quản lý. Bên cạnh đó, trong quý IV/2026, TCB đã phải tập trung nguồn lực thực hiện kế hoạch phát hành 3.543.120.207 cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 50%, đưa vốn điều lệ vượt mốc 100.000 tỉ đồng.

Cũng theo bà Kim, TCB hiện có bộ đệm tài chính rất mạnh và không quá áp lực thiếu hụt dòng vốn. Việc phát hành thêm cổ phần mới cho khối ngoại dẫn đến dòng tiền lớn đổ vào két sắt sẽ trực tiếp làm tăng quy mô vốn chủ sở hữu, từ đó có nguy cơ làm loãng và kéo giảm hiệu suất sử dụng vốn (ROE) của ngân hàng trong ngắn hạn nếu tốc độ giải ngân tín dụng không theo kịp. Do vậy, kịch bản phát hành riêng lẻ khả thi nhất có lẽ phải hoãn sang giai đoạn năm 2027.

Kịch bản thứ hai, đối tác chiến lược mới có thể kết hợp giữa việc nhận chuyển nhượng cổ phần từ cổ đông ngoại hiện hữu và mua lượng room ngoại còn trống. Cụ thể, đối tác mới có thể nhận sang tay trực tiếp trọn lô khoảng 8% vốn từ quỹ ngoại Warburg Pincus thông qua giao dịch thỏa thuận nội khối ngoại (giao dịch này không làm thay đổi tỉ lệ room ngoại tổng thể). Để gom đủ 15% cổ phần như kỳ vọng, Techcombank sẽ phải nới lệnh khóa để mở rộng tỉ lệ sở hữu nước ngoài (hiện đang khóa ở mức 20,5%) hướng về trần pháp lý 30%. Việc giải phóng khoảng 9,5% room trống này sẽ tạo cơ sở pháp lý cho đối tác ngoại mới tiếp tục mua gom thêm tối thiểu 7% cổ phần nữa trên thị trường, thông qua các cổ đông lớn của TCB, hoặc thông qua đợt phát hành riêng lẻ của ngân hàng.

Đối với kịch bản thứ nhất, dù có thể mất nhiều thời gian hơn để hoàn thiện các thủ tục pháp lý, nhưng nếu lựa chọn phương án phát hành riêng lẻ, TCB sẽ thu về trực tiếp khoản “tiền tươi thóc thật” khổng lồ lên tới 2 tỉ USD vào két sắt. Ngược lại, ở kịch bản thứ hai, dòng tiền mặt thực tế mà TCB nhận được sẽ ít hơn rất nhiều, hoặc thậm chí bằng không do bản chất đây chỉ là các giao dịch thỏa thuận sang tay từ các cổ đông hiện hữu.

Thế Lâm