Tối đa 100% ngân sách cho R&D công nghệ chiến lược

Đầu tư cho năng lực làm chủ công nghệ

Chuyển mạnh từ quản lý tiền kiểm sang quản trị theo kết quả, Nhà nước sẵn sàng hỗ trợ đến 100% kinh phí cho các nhiệm vụ R&D công nghệ chiến lược, đồng thời áp dụng chính sách đãi ngộ đặc biệt để thu hút chuyên gia giỏi. Đây là nội dung cốt lõi vừa được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố nhằm nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia.

Tại buổi họp báo thường kỳ tháng 8/2026, ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia, đã chia sẻ những điểm mới quan trọng trong cơ chế tài chính thuộc Chương trình KH,CN&ĐMST quốc gia đặc biệt theo Thông tư 49/2026/TT-BKHCN. Tinh thần chủ đạo của cơ chế này là chuyển từ việc "tài trợ cho nghiên cứu" sang "đầu tư cho năng lực làm chủ công nghệ", tập trung giải quyết triệt để các bài toán công nghệ lớn của đất nước.

Cơ chế tài chính đột phá cho R&D công nghệ chiến lược

Theo quy định mới, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đối với các nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng. Mức hỗ trợ tuyệt đối này tập trung vào công nghệ lõi, công nghệ nền tảng, các lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với quốc phòng, an ninh hoặc những dự án có độ rủi ro cao về khoa học công nghệ. Đối với các sản phẩm có khả năng ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa, mức hỗ trợ tối đa là 70%, phần kinh phí còn lại do các tổ chức, doanh nghiệp đối ứng.

Thay vì quản lí dựa nhiều vào thủ tục đầu vào, quy định mới chuyển sang quản lí theo kết quả đầu ra. Các nhiệm vụ được chia thành những gói công việc cụ thể, xác định rõ mục tiêu, phạm vi, sản phẩm, kinh phí và thời gian thực hiện. Tại từng mốc đánh giá, hội đồng chuyên môn sẽ xem xét nghiệm thu. Nếu đạt, dự án được thanh toán và cấp vốn cho giai đoạn tiếp theo; nếu không đạt, việc cấp kinh phí sẽ dừng ngay lập tức. Dòng tiền được thiết kế gắn liền với hiệu quả thực tế của nghiên cứu.

Cơ chế mới cũng tăng quyền tự chủ cho các đơn vị, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, chấp nhận rủi ro khách quan trong nghiên cứu nhưng xử lí nghiêm sai phạm trong quản lý. Đáng chú ý, dự toán được phép bố trí tối đa 10% kinh phí dự phòng để xử lý các vấn đề phát sinh về vật tư, nhân công, khối lượng hay trượt giá trong quá trình chế tạo, thử nghiệm.

Thu hút nhân tài và tối ưu hóa nguồn lực

Để giải quyết bài toán nhân lực chất lượng cao, chính sách mang đến cơ chế đãi ngộ đặc biệt vượt trội. Mức thù lao dành cho Tổng công trình sư được nâng lên tối đa 300 triệu đồng/tháng, trong khi Chủ nhiệm nhiệm vụ có thể nhận tới 150 triệu đồng/tháng. Thù lao được chi trả dựa trên vị trí, trách nhiệm, thời gian tham gia và chất lượng sản phẩm đầu ra.

Bên cạnh đó, một bài toán công nghệ có thể giao cho nhiều nhóm triển khai các phương án nghiên cứu độc lập song song, sau đó lựa chọn hướng đi có kết quả tốt nhất để tiếp tục đầu tư. Điều này tạo thêm dư địa cho các thử nghiệm mạo hiểm và giải pháp đột phá. Không chỉ trông chờ vào nguồn lực công, các doanh nghiệp và tổ chức có thể đóng góp máy móc, phòng thí nghiệm, sở hữu trí tuệ và nhân lực để cùng tham gia giải quyết các bài toán quan trọng của quốc gia.

Nam Phong