Lũ quét ở Nepal và Tây Tạng khiến hơn 3.000 người mất tích, Trung Quốc dùng drone cứu hộ
Những ngày sau trận lũ quét khủng khiếp tràn qua khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, số người thiệt mạng tiếp tục tăng khi lực lượng cứu hộ mở rộng tìm kiếm.
Thảm họa xảy ra khoảng 8 giờ 40 sáng 27/8 tại huyện Rasuwa, miền bắc Nepal, dọc biên giới khu vực Tây Tạng, Trung Quốc. Một dòng nước khổng lồ từ vùng núi tràn xuống sông Trishuli, nhấn chìm các khu vực ven sông, vùi lấp nhiều công trình và phá hủy cầu đường.
Lũ quét từ Himalaya cuốn phăng mọi thứ trên đường đi
Theo Cơ quan Quản lí và Giảm nhẹ thiên tai quốc gia Nepal, đến ngày 30/8, 675 người được xác nhận thiệt mạng và 2.498 người vẫn mất tích tại Nepal. Trong khi đó, tại khu vực Tây Tạng thuộc Trung Quốc, 7 người chết và 554 người mất tích, theo Tân Hoa xã. Như vậy, tổng số người thiệt mạng được xác nhận trên toàn khu vực đã lên ít nhất 682 người, còn số người mất tích vượt 3.000.
Lực lượng cứu hộ Nepal vẫn tiếp tục tìm kiếm. Cơ quan quản lí thiên tai cho biết ít nhất 7.514 người đã được giải cứu, trong đó có 227 công dân nước ngoài. Ít nhất 219 người bị thương đã được điều trị hoặc xuất viện.
Mức độ tàn phá của trận lũ được thể hiện rõ qua hình ảnh video và dữ liệu vệ tinh được phân tích. Bức tường nước từ vùng núi đã gây thiệt hại dọc theo một đoạn sông dài ít nhất 100 km tính từ khu vực biên giới xuống hạ lưu Nepal.
Nguyên nhân được cho là một vụ sạt lở đất xảy ra cách cửa khẩu Rasuwagadhi khoảng 19 km về phía đông bắc. Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) ghi nhận sự kiện sạt lở tương đương độ lớn 5,2. Ban đầu, hiện tượng này bị xác định nhầm là một trận động đất 4,4 độ, trước khi USGS điều chỉnh lại.
Các nhà khoa học cho rằng vụ sạt lở có thể đã cuốn theo một phần lớn sông băng trên dãy Himalaya. Khu vực ban đầu của sông băng nằm trên một vách núi cao khoảng 4.900 m. Khối băng, đá và đất sau đó trượt xuống khoảng 1.800 m theo sườn núi.
Ben Mirus, nhà địa chất nghiên cứu của USGS, ước tính hơn 100 triệu m³ băng, đá và đất đá có thể đã bị dịch chuyển trong sự kiện này. Quy mô khổng lồ của khối vật chất đổ xuống từ núi đã biến một thung lũng hẹp thành đường dẫn của dòng nước và bùn đá có sức tàn phá khủng khiếp.
Cuộc chạy đua nhận dạng những nạn nhân mất tích
Khi nước lũ rút xuống, Nepal phải đối mặt với một nhiệm vụ đau đớn khác là xử lí và nhận dạng hàng trăm thi thể bị cuốn trôi. Việc chôn cất những thi thể và bộ phận cơ thể bị hư hại nghiêm trọng, không thể nhận dạng đã bắt đầu tại các huyện Chitwan và Nawalparasi hôm 30/8 và dự kiến được mở rộng sang những khu vực bị ảnh hưởng khác.
Tiến sĩ Samir Kumar Adhikari, người phát ngôn Bộ Y tế Nepal, cho biết khoảng 650 thi thể và bộ phận cơ thể đã được thu hồi theo ước tính làm việc của ông. Nhiều phần thi thể bị dòng nước cuốn đi rất xa khỏi khu vực xảy ra thảm họa, khiến việc nhận dạng bằng mắt thường gần như không thể.
Nepal không có đủ năng lực bảo quản một số lượng lớn thi thể bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài. Những thi thể còn có thể nhận dạng được đang được bảo quản trong tủ đông.
Với những thi thể chưa thể xác định danh tính, chính phủ Nepal quyết định lưu giữ mẫu DNA và các bằng chứng nhận dạng khác trước khi chôn cất. Thủ tướng Nepal Baken Shah cho biết cách làm này nhằm tạo khả năng đối chiếu với thân nhân trong tương lai.
“Chỉ những thi thể không thể nhận dạng mới được chính phủ xử lí sau khi bảo quản DNA và những bằng chứng khác có thể giúp xác định danh tính”, ông Shah viết trên mạng xã hội. Những thi thể đã được gia đình nhận dạng sẽ được bàn giao cho thân nhân.
Nepal cũng đang phối hợp với Ấn Độ và Trung Quốc trong công tác pháp y. Các chuyên gia Israel dự kiến đến Nepal hỗ trợ, trong khi một số chuyên gia quốc tế khác đã bắt đầu tư vấn từ xa.
Thảm họa cũng khiến nhiều gia đình nước ngoài rơi vào cảnh tuyệt vọng. Tính đến ngày 29/8, có 90 công dân Mỹ được báo cáo mất tích tại Nepal, theo một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ. Năm công dân Mỹ đã được sơ tán, tăng từ 3 người một ngày trước đó.
Con số người mất tích có thể tiếp tục thay đổi đáng kể khi hoạt động cứu hộ và xác minh danh tính được đẩy mạnh. Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố an toàn của công dân nước này là “ưu tiên cao nhất”, đồng thời cho biết các đại sứ quán Mỹ tại Nepal và Trung Quốc đang hỗ trợ công dân cũng như các nỗ lực cứu trợ.
Washington cũng cam kết viện trợ nhân đạo trị giá 3,6 triệu USD, bao gồm hỗ trợ lương thực khẩn cấp trong tối đa 3 tháng cho khoảng 10.000 hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi lũ lụt.
Với Nepal, thảm họa chưa kết thúc khi nước lũ rút. Hàng nghìn người vẫn chưa rõ tung tích, hàng trăm gia đình chờ đợi thông tin về người thân, còn lực lượng cứu hộ phải tìm kiếm dọc những đoạn sông dài nơi dòng nước đã cuốn mọi thứ đi hàng chục, thậm chí hàng trăm kilomet.
Trong khi đó, nguyên nhân chính xác khiến sườn núi sụp đổ và kéo theo khối lượng băng, đá khổng lồ vẫn đang được các nhà khoa học nghiên cứu. Điều chắc chắn là chỉ trong vài phút, một sự kiện địa chất xảy ra giữa dãy Himalaya đã biến dòng sông thành một con đường hủy diệt, để lại hậu quả kéo dài rất lâu sau khi dòng nước đã rút.