CXMT kiện Lầu Năm Góc, gia nhập làn sóng công ty Trung Quốc thách thức danh sách đen
CXMT kiện chính phủ Mỹ, yêu cầu được đưa ra khỏi danh sách đen của Lầu Năm Góc, qua đó gia nhập làn sóng các công ty Trung Quốc đang sử dụng con đường pháp lí để phản đối những quyết định từ Mỹ.
CXMT, nhà sản xuất chip nhớ DRAM lớn nhất Trung Quốc, đã trở thành công ty mới nhất trong danh sách ngày càng dài các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc kiện chính phủ Mỹ vì bị đưa vào các danh sách đen của Lầu Năm Góc. Các chuyên gia pháp lí nói rằng tòa án Mỹ gần đây cho thấy họ sẵn sàng yêu cầu Bộ Quốc phòng Mỹ chịu trách nhiệm về các quyết định của mình.
Những phán quyết gần đây liên quan đến các hãng công nghệ Trung Quốc, gồm cả nhà sản xuất cảm biến lidar Hesai Group, hãng sản xuất máy bay không người lái DJI và công ty công nghệ sinh học WuXi AppTec, cho thấy các thẩm phán Mỹ sẵn sàng xem xét kỹ bằng chứng do chính phủ cung cấp và áp dụng các biện pháp bảo vệ tạm thời cho doanh nghiệp, theo Mark Shi - luật sư chuyên về tuân thủ pháp luật tại công ty luật Co-Effort ở thành phố Thượng Hải (Trung Quốc).
Một số công ty Trung Quốc khác cũng đang có vụ kiện chờ giải quyết, trong đó có tập đoàn thương mại điện tử Alibaba. Tháng trước, Alibaba được tòa án Mỹ tạm thời cho phép tiếp tục thuê các công ty vận động hành lang tại Mỹ, trong khi tòa xem xét tính hợp hiến của lệnh hạn chế liên quan đến danh sách đen của Lầu Năm Góc.
Mark Shi cho rằng vụ kiện của CXMT sẽ làm rõ liệu chỉ riêng việc một công ty có mối quan hệ rộng với Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc hoặc cơ quan quản lí tài sản nhà nước có đủ để Mỹ xếp doanh nghiệp đó vào nhóm “có liên hệ với quân đội” hay không. Ngoài ra, vụ việc cũng đặt ra câu hỏi liệu những quyết định của Mỹ vì lí do an ninh quốc gia có phải dựa trên bằng chứng rõ ràng, được giải thích hợp lí và tuân thủ đầy đủ quy trình pháp lí hay không.
CXMT kiện Lầu Năm Góc vì bị xếp vào danh sách công ty có liên hệ với quân đội Trung Quốc
CXMT đã nộp đơn kiện Bộ Quốc phòng Mỹ lên một tòa án liên bang ở Washington hôm 28/8. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth được nêu tên là bị đơn trong vụ kiện.
CXMT yêu cầu được xóa khỏi danh sách 1260H của Lầu Năm Góc, trong đó liệt kê các công ty Trung Quốc bị Mỹ xác định có quan hệ với quân đội nước này. CXMT lần đầu bị đưa vào danh sách đen vào tháng 1/2025 và vẫn bị giữ lại sau đợt rà soát hồi tháng 6.
Theo quy định, từ ngày 30/6/2026, Lầu Năm Góc bị cấm kí một số hợp đồng với các doanh nghiệp nằm trong danh sách 1260H. Từ tháng 6/2027, các hạn chế dự kiến sẽ được mở rộng sang chuỗi cung ứng của các nhà thầu quốc phòng. Quyết định này cũng có thể khiến khách hàng, ngân hàng và nhà cung cấp e ngại hoặc hạn chế giao dịch với các doanh nghiệp bị Lầu Năm Góc đưa vào danh sách đen.
Danh sách 1260H do Lầu Năm Góc công bố, liệt kê những công ty Trung Quốc bị coi là có liên hệ với quân đội hoặc hỗ trợ chiến lược quân - dân hợp nhất của nước này. Đây được xem là chiến lược để quân đội Trung Quốc tiếp cận công nghệ dân sự và năng lực tư nhân nhằm mục tiêu củng cố khả năng quốc phòng.
Trong đơn kiện, CXMT khẳng định công ty “không có liên hệ với quân đội Trung Quốc” và chỉ sản xuất chip DRAM phục vụ các mục đích dân sự, thương mại.
Công ty có trụ sở tại thành phố Hợp Phì cho biết đã dành hơn một năm cung cấp thông tin cho Lầu Năm Góc nhằm thuyết phục cơ quan này đưa họ ra khỏi danh sách. Theo CXMT, Bộ Quốc phòng Mỹ từng công bố xóa công ty khỏi danh sách vào tháng 2, nhưng rút lại thông báo ngay trong ngày.
CXMT cáo buộc quyết định của Lầu Năm Góc là tùy tiện và vi phạm quyền được hưởng quy trình tố tụng công bằng của công ty.
Các công ty Trung Quốc liên tiếp khởi kiện để thoát danh sách đen
Vụ kiện từ CXMT bổ sung vào làn sóng ngày càng mạnh mẽ các công ty Trung Quốc tìm cách thách thức lệnh trừng phạt và danh sách đen của Mỹ tại tòa án.
Mark Shi nói các công ty khởi kiện vì "việc bị liệt vào danh sách này gây ra những thiệt hại có thể đo đếm được, từ việc mất các hợp đồng chính phủ và bị hạn chế chuỗi cung ứng, cho đến những trở ngại trong hoạt động vận động hành lang và việc khách hàng cắt đứt quan hệ hợp tác".
Một số nỗ lực như vậy đã đạt kết quả. Năm 2024, Lầu Năm Góc đã xóa nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip Advanced Micro-Fabrication Equipment (Trung Quốc) khỏi danh sách đen sau khi doanh nghiệp này khởi kiện.
Đầu tháng 8, Tòa phúc thẩm liên bang Khu vực thủ đô Washington (District of Columbia Circuit) phán quyết rằng Hesai Group có quyền được xem các bằng chứng không thuộc diện mật mà chính phủ Mỹ sử dụng để chống lại công ty và có cơ hội phản hồi. Tuy nhiên, tòa chưa hủy quyết định xếp Hesai Group vào danh sách các công ty có liên hệ với quân đội Trung Quốc.
Tòa cũng khôi phục một phần vụ kiện của DJI, sau khi xác định tòa cấp dưới đã không xem xét đầy đủ các bằng chứng mật liên quan đến quyết định đưa công ty này vào danh sách 1260H.
WuXi AppTec đã giành được lệnh cấm sơ bộ, ngăn chặn Lầu Năm Góc thực thi quyết định liệt công ty này vào nhóm doanh nghiệp có liên hệ với quân đội trong thời gian vụ kiện đang diễn ra.
CXMT tăng trưởng mạnh, hướng đến nhóm ba hãng chip nhớ lớn nhất thế giới
Làn sóng kiện tụng diễn ra trong bối cảnh vị thế thương mại của CXMT ngày càng được củng cố. Tuần trước, CXMT cho biết doanh thu nửa đầu năm 2026 tăng 874% so với cùng kì năm ngoái, lên 150,3 tỉ nhân dân tệ (22,4 tỉ USD). Lợi nhuận ròng của CXMT đạt 77,6 tỉ nhân dân tệ trong nửa đầu năm 2026, đảo chiều so với mức lỗ 2,3 tỉ nhân dân tệ cùng kì năm trước.
Theo hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint, CXMT là nhà cung cấp DRAM tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong quý II/2026. Hôm 29/8, công ty thông báo đã bắt đầu sản xuất hàng loạt bộ nhớ LPDDR6, dự kiến được sử dụng trên smartphone màn hình gập Xiaomi 18 Fold từ tháng 9.
“Câu hỏi không phải là ‘bằng cách nào’ mà là ‘khi nào’ CXMT có thể gia nhập câu lạc bộ ba hãng chip nhớ lớn nhất”, ông Neil Shah, Phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu tại Counterpoint, nhận định.
Bộ ba hãng chip nhớ lớn nhất thế giới hiện nay là Samsung Electronics, SK Hynix (Hàn Quốc) và Micron Technology (Mỹ).