Elon Musk: SpaceX tự làm linh kiện tuabin khí để giải cơn khát điện của AI
SpaceX đang xây dựng xưởng đúc linh kiện tuabin khí khi các doanh nghiệp toàn cầu ráo riết tìm kiếm nguồn năng lượng để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng lớn của các trung tâm dữ liệu AI.
Elon Musk nêu lý do SpaceX tự làm cánh tuabin và cánh dẫn hướng cho tuabin khí
Hôm 30/8, Giám đốc điều hành Elon Musk thông báo SpaceX sẽ tự làm các linh kiện tuabin khí, đồng thời nói rằng chỉ dựa vào điện mặt trời sẽ không đủ để cung cấp năng lượng cho kế hoạch mở rộng hạ tầng AI quy mô lớn của công ty.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, Elon Musk cho biết SpaceX và Tesla đều đang gấp rút xây dựng các nhà máy sản xuất tấm pin mặt trời quy mô lớn “nhanh nhất có thể”. Tuy nhiên, tỉ phú giàu nhất thế giới thừa nhận nguồn điện này vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu điện đang tăng vọt.
“Khí tự nhiên vẫn sẽ cần thiết để bổ sung và tạo nền tảng ban đầu cho điện mặt trời trong vài năm tới”, Elon Musk viết. Ông cho biết SpaceX sẽ tìm cách tự sản xuất cánh tuabin và cánh dẫn hướng cho tuabin khí - những linh kiện vốn rất khó chế tạo - nhằm đẩy nhanh tiến độ.
“Bằng cách tự đúc các linh kiện ngay tại SpaceX, chúng tôi có thể rút ngắn tới 18 tháng thời gian đưa các tuabin khí sử dụng khí tự nhiên vào vận hành. Đây thực sự là một yếu tố thay đổi cuộc chơi”, Elon Musk nhấn mạnh.
The Information là trang đầu tiên đưa tin về kế hoạch của SpaceX. SpaceX cũng đã bắt đầu tuyển dụng nhân sự cho một “xưởng đúc cánh tuabin và cánh dẫn hướng cho tuabin khí” tại thành phố Bastrop (bang Texas, Mỹ), nơi công ty sản xuất các thiết bị đầu cuối Starlink.
“Việc sản xuất điện là một trong những thách thức chính có thể làm chậm quá trình phổ cập AI trên toàn cầu”, theo bản mô tả công việc của SpaceX.
Làn sóng AI bùng nổ đã thúc đẩy việc xây dựng hàng loạt trung tâm dữ liệu trên khắp nước Mỹ. Điều này gây sức ép lớn lên nguồn cung điện và làm dấy lên làn sóng phản đối ngày càng mạnh từ cộng đồng trên toàn quốc.
Một số công ty AI đã tìm cách giải quyết nhu cầu điện khổng lồ của các trung tâm dữ liệu bằng cách xây dựng nhà máy điện chạy bằng khí tự nhiên.
OpenAI, Amazon và Microsoft đều đã kí các thỏa thuận hợp tác nhằm sử dụng khí tự nhiên để cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu. Trong khi đó, trung tâm dữ liệu Hyperion của Meta tại miền bắc bang Louisiana (Mỹ) sẽ được hỗ trợ bởi 3 nhà máy điện khí mới với tổng công suất khoảng 2,2 GW.
Cuộc đua giành các máy phát điện chạy bằng khí tự nhiên đã dẫn tới tình trạng thiếu tuabin khí trên toàn cầu. Một số công ty khởi nghiệp hàng không vũ trụ thậm chí đã chuyển đổi động cơ máy bay phản lực thành tuabin để cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu AI.
SpaceX đã sử dụng các tuabin khí di động để cấp điện cho các trung tâm dữ liệu Colossus tại bang Mississippi và Tennessee (Mỹ). Hoạt động này đã vấp phải phản ứng từ người dân địa phương vì tiếng ồn và ô nhiễm.
Tuabin và tuabin khí là gì?
Tuabin là tên gọi chung của một loại máy biến đổi năng lượng của dòng chất lưu, như khí, hơi nước hoặc nước, thành chuyển động quay. Nói đơn giản, khi dòng chất lưu đi qua các cánh của tuabin, lực tác động lên các cánh khiến rotor quay. Chuyển động này sau đó có thể được dùng để phát điện hoặc thực hiện các công việc cơ học khác. Bộ Năng lượng Mỹ định nghĩa tuabin là máy tạo ra công suất cơ học quay từ năng lượng của một dòng chất lưu.
Tuabin khí là một loại tuabin sử dụng khí nóng ở áp suất cao tạo ra từ quá trình đốt nhiên liệu để tạo chuyển động quay. Một hệ thống tuabin khí cơ bản gồm ba bộ phận chính là máy nén, buồng đốt và phần tuabin. Máy nén hút và nén không khí; nhiên liệu được đưa vào buồng đốt và đốt cháy, tạo ra dòng khí nóng, áp suất cao. Dòng khí này giãn nở và đi qua các cánh tuabin, làm rotor quay. Chuyển động quay có thể trực tiếp hoặc thông qua trục để kéo máy phát điện.
SpaceX chi 15,83 tỉ USD cho hạ tầng AI trong quý II/2026
Giống nhiều tập đoàn công nghệ khác, SpaceX đang mạnh tay chi tiền để xây dựng thêm các trung tâm dữ liệu và đảm bảo năng lực tính toán, trong nỗ lực phát triển những mô hình AI ngày càng mạnh.
Trong báo cáo tài chính đầu tiên kể từ khi IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) hồi đầu tháng 8, SpaceX cho biết doanh thu quý II/2026 tăng gần gấp đôi và khoản lỗ hoạt động giảm mạnh. Kết quả này được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng mạnh của dịch vụ Internet vệ tinh Starlink và mảng kinh doanh AI.
Tuy nhiên, chi tiêu vốn của SpaceX tăng vọt lên hơn 18 tỉ USD vào quý II/2026, từ mức 2,83 tỉ USD cùng kì năm trước, trong đó khoảng 15,83 tỉ USD được dành cho hạ tầng AI, so với chỉ 749 triệu USD cùng kì năm trước.
Bret Johnsen, Giám đốc tài chính SpaceX, cho biết ông dự kiến mức chi tiêu vốn này của công ty sẽ tiếp tục duy trì trong vài quý tới.
Cũng trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 của SpaceX, Elon Musk cho biết công ty sẽ chỉ sử dụng GPU (bộ xử lí đồ họa) Nvidia cho các trung tâm dữ liệu AI. Ông đánh giá các GPU Nvidia có “kiến trúc tốt nhất” để huấn luyện và thực hiện suy luận cho mô hình AI cũng như các sản phẩm và dịch vụ liên quan.
Elon Musk còn nói SpaceX kì vọng sẽ nhận được một lượng đáng kể GPU Vera Rubin của Nvidia vào năm 2027. Vera Rubin là dòng GPU thế hệ mới của Nvidia, được thiết kế dành cho các hệ thống AI quy mô lớn.
Elon Musk: SpaceX sử dụng dữ liệu của SpaceX để huấn luyện Grok
Tại một cuộc họp trong tháng 8, Elon Musk cho biết SpaceX có kế hoạch sử dụng dữ liệu của công ty, trong đó có những đóng góp từ nhân viên, để huấn luyện mô hình AI Grok.
Loại dữ liệu này ngày càng trở thành nguồn tài nguyên có giá trị với các hãng công nghệ khi họ phát triển tác tử AI có khả năng sử dụng máy tính và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp trong môi trường thực tế.
“Chúng tôi sẽ huấn luyện Grok bằng toàn bộ lượng thông tin của SpaceX. Vì vậy, theo một cách nào đó, Grok sẽ được huấn luyện bằng chính các bạn”, Elon Musk nói với nhân viên trong một video về cuộc họp toàn công ty được đăng trên mạng xã hội X hôm 12/8.
Tỉ phú 55 tuổi người Mỹ một lần nữa nhắc lại những lo ngại mà ông đã nhiều lần bày tỏ trong nhiều năm qua về nguy cơ siêu trí tuệ không được định hướng phù hợp với mục tiêu của con người.
Elon Musk cho rằng việc huấn luyện AI bằng dữ liệu từ nhân viên SpaceX, mà ông mô tả là “tập hợp một số con người xuất sắc nhất trên Trái đất”, có thể giúp các mô hình trong tương lai hình thành những giá trị mà ông cho là phù hợp.
“Các bạn về cơ bản sẽ là cha mẹ của AI. AI sẽ thừa hưởng suy nghĩ, ý tưởng và niềm tin của các bạn. Tôi nghĩ đó là một điều tốt”, giám đốc điều hành SpaceX nói nhân viên.
Hiện chưa rõ SpaceX dự định sử dụng những loại dữ liệu của nhân viên nào để huấn luyện các mô hình AI, cũng như cách thức công ty sử dụng chúng.
Elon Musk từng đề cập khả năng huấn luyện Grok bằng dữ liệu của SpaceX trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II/2026.
SpaceX cũng không phải gã khổng lồ công nghệ duy nhất nhắm đến dữ liệu nhân viên trong nỗ lực cải thiện các mô hình AI.
Phần lớn dữ liệu huấn luyện dễ tiếp cận trên Internet đã được khai thác. Vì thế, các công ty AI ngày càng tìm đến dữ liệu từ nhân viên và những nguồn khác, chẳng hạn nhà máy và cảm biến, để nâng cao khả năng thực hiện các nhiệm vụ của mô hình AI trong thế giới thực.
Meta hồi tháng 4 đã triển khai một sáng kiến mới nhằm thu thập thao tác gõ phím và chuyển động chuột của nhân viên làm dữ liệu huấn luyện để cải thiện các mô hình AI.
Kế hoạch này vấp phải phản ứng dữ dội từ nhân viên Meta và bị tạm dừng vào tháng 6 sau khi dữ liệu nhạy cảm thu thập từ chương trình bị phát hiện có thể truy cập trên phạm vi toàn công ty, theo trang Insider.
SpaceX mua lại startup xAI của Elon Musk hồi tháng 2, trước khi tiến hành thương vụ IPO kỉ lục vào tháng 6. Công ty do Elon Musk điều hành đang nỗ lực bắt kịp các đối thủ trong cuộc đua AI. Grok vẫn đứng sau các mô hình AI tiên tiến của OpenAI và Anthropic ở một số bài đánh giá quan trọng.
SpaceX đã hoàn tất thương vụ mua Anysphere, công ty đứng sau công cụ lập trình AI Cursor, với giá 60 tỉ USD bằng cổ phiếu.
Hôm 28/8, OpenAI cho biết sẽ ngừng cung cấp các mô hình AI cho Cursor, hiện thuộc SpaceX.
“Chúng tôi đưa ra lựa chọn này vì không thể chắc chắn rằng SpaceX sẽ sử dụng công nghệ của chúng tôi đúng với các điều khoản dịch vụ, dựa trên kinh nghiệm thực tế khi các công ty của Elon Musk vi phạm hợp đồng”, OpenAI viết trong một bài đăng trên blog.
Sáng 29/8, Elon Musk đáp lại trên X bằng câu: “Tôi chẳng quan tâm”. Giám đốc điều hành SpaceX cáo buộc Sam Altman và Chủ tịch OpenAI Greg Brockman là những người “không đáng tin cậy”, đồng thời lặp lại tuyên bố rằng họ đã “đánh cắp một tổ chức phi lợi nhuận mã nguồn mở”.