Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của Việt Nam
Từ ngày 1/9, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của Việt Nam, sau Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP. HCM, Huế, Cần Thơ và Đồng Nai.
Ngày 24/8, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 36/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Quảng Ninh. Thành phố mới được thành lập trên diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Quảng Ninh hiện nay, với 6.231,27 km² và hơn 1,52 triệu dân.
Từ "đào, xúc, múc, bán" tới cực tăng trưởng quan trọng của miền Bắc
Trong những năm đầu thời kỉ Đổi mới, Quảng Ninh xuất phát từ một nền tảng khó khăn. Hạ tầng giao thông tỉnh bị chia cắt, ngân sách phụ thuộc phần lớn vào Trung ương. Nền kinh tế chủ yếu dựa vào khai thác than.
Đến năm 2011, Quảng Ninh chủ trương chuyển đổi "từ nâu sang xanh", dịch chuyển từ phụ thuộc tài nguyên sang phát triển dựa vào dịch vụ, du lịch, công nghiệp chế biến - chế tạo và kinh tế biển.
Ngày 5/12/2013, Tỉnh ủy Quảng Ninh ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU, thí điểm hai mô hình huy động vốn "đầu tư công - quản lý tư" và "đầu tư tư - sử dụng công" nhằm giải bài toán thiếu vốn cho hạ tầng. Từ năm 2014 đến nay, tổng vốn đầu tư theo hình thức đối tác công tư đạt 46.297 tỉ đồng cho 29 dự án thuộc 5 lĩnh vực, trong đó vốn ngân sách nhà nước chỉ chiếm 5.163 tỉ đồng, tương đương khoảng 11%. Hơn 90% đầu tư đến từ khu vực tư nhân.
Cơ chế này tạo ra loạt công trình hạ tầng quy mô lớn, tiêu biểu là cao tốc Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái dài gần 200 km, đưa Quảng Ninh thành địa phương có số km cao tốc nhiều nhất cả nước. Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn là sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam. Các khu công nghiệp Sông Khoai, Đông Mai, Bắc Tiền Phong đã thu hút những tập đoàn như Jinko Solar và Foxconn, đưa Quảng Ninh trở thành một trong những trung tâm sản xuất thiết bị năng lượng tái tạo và linh kiện điện tử của khu vực.
Không gian phát triển rộng, vị trí chiến lược
Quảng Ninh là địa phương duy nhất của Việt Nam sở hữu cùng lúc đường biên giới trên đất liền và trên biển với Trung Quốc, với cửa khẩu quốc tế Móng Cái là một trong những đầu mối giao thương lớn nhất khu vực biên giới phía Bắc. Địa bàn thành phố còn có hơn 2.770 hòn đảo lớn nhỏ, trải dài từ vùng núi phía Tây tới vùng biển đảo phía Đông.
Trước khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh từng là tỉnh duy nhất cả nước có tới 5 thành phố trực thuộc tỉnh, gồm Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, Móng Cái và Đông Triều. Các đơn vị này nay được tổ chức lại thành các phường, xã trực thuộc thành phố Quảng Ninh mới, hình thành một mô hình đô thị đa trung tâm trên toàn địa bàn.
Bên cạnh tuyến cao tốc và sân bay Vân Đồn, Quảng Ninh còn có cảng tàu khách quốc tế chuyên biệt tại Hạ Long cùng hệ thống cảng biển nước sâu, giúp thành phố kết nối đồng thời các phương thức vận tải đường bộ, đường biển, đường hàng không và đường thủy nội địa. Đây là lợi thế hạ tầng ít địa phương nào trong nhóm thành phố trực thuộc Trung ương có được.
Dư địa lớn cho mô hình kinh tế đa dạng
Nhìn lại cả chặng đường, quy mô nền kinh tế Quảng Ninh năm 2025 đã tăng gấp 135,7 lần so với năm 1995, với GRDP đạt gần 395.000 tỉ đồng và tốc độ tăng trưởng 11,89%, cao nhất cả nước. Vịnh Hạ Long tiếp tục là trụ cột cho ngành du lịch của thành phố. Năm 2025, Quảng Ninh đón hơn 21 triệu lượt khách, mang về doanh thu khoảng 57.000 tỉ đồng.
Về quy mô kinh tế, GRDP bình quân đầu người hiện ở mức 10.402 USD. Nửa đầu năm 2026, tăng trưởng tiếp tục đạt 11,11%, xếp thứ 4 toàn quốc, với tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 61.300 tỉ đồng; thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt trên 82.250 tỉ đồng, vượt 49% dự toán Trung ương giao.
Định hướng cho giai đoạn 2025-2030, thành phố xác định lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh làm động lực chính. Quảng Ninh sẽ tập trung phát triển công nghiệp chế biến - chế tạo, năng lượng tái tạo, kinh tế biển và nông nghiệp sinh thái, song song với việc xây dựng cơ chế đặc thù thu hút nhà đầu tư chiến lược, chính sách tài chính - ngân sách vượt trội và mô hình quản trị đô thị thông minh.
Cùng với vị trí cửa ngõ và hạ tầng kết nối đa phương thức, đây là những nền tảng để thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của Việt Nam duy trì vị thế một cực tăng trưởng mạnh mẽ của khu vực phía Bắc.
