Bluetronics khép lại, EraBlue tăng tốc: Điện Máy Xanh đã học được gì từ thị trường Campuchia?

Theo đó, ông Hiểu Em cho biết, việc đóng toàn bộ cửa hàng thuộc chuỗi Bluetronics tại Campuchia đã diễn ra trong quý I/2023. Đến ngày 17/8 vừa qua, Cục Đầu tư nước ngoài – Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 468/QĐ-ĐTNN, chấm dứt hiệu lực dự án đầu tư ra nước ngoài của DMX.

Bluetronics: Đóng cửa từ năm 2023, tháng 8/2026 mới “dứt được tình”

Campuchia là thị trường nước ngoài đầu tiên DMX mà hệ sinh thái Thế Giới Di Động (MWG) thử sức. Năm 2017, MWG mở cửa hàng BigPhone đầu tiên tại Phnom Penh. Đến năm 2020, mô hình được chuyển tên sang Bluetronics, mở rộng từ điện thoại sang điện máy. Chuỗi nhanh chóng tăng lên khoảng 50-55 cửa hàng vào giai đoạn 2020-2021.

Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở khả năng mở cửa hàng mà ở hiệu quả kinh doanh. Quy mô thị trường Campuchia tương đối nhỏ, trong khi Bluetronics phải chịu các nghĩa vụ thuế và chi phí khiến giá bán cao hơn đáng kể so với nhiều cửa hàng nhỏ lẻ. Khi giá bán kém cạnh tranh, chuỗi rất khó giành thị phần; nhưng nếu giảm giá để cạnh tranh, biên lợi nhuận lại không đủ hấp dẫn.

Đây là bài toán mà việc mở thêm cửa hàng không thể giải quyết. Sau khi đánh giá rằng thị trường không đủ lớn để mô hình đạt hiệu quả như kỳ vọng, DMX quyết định dừng kinh doanh cuối năm 2022 và đóng toàn bộ cửa hàng trong quý I/2023.

Nhưng phải đến ngày 17/8/202, Cục Đầu tư nước ngoài ban hành Quyết định 468/QĐ-ĐTNN, chấm dứt hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài của dự án. Trước đó, pháp nhân MWG (Cambodia) Co., Ltd đã hoàn tất chấm dứt hoạt động và giải thể vào tháng 1/2025.

Như vậy, khoảng thời gian từ khi đóng cửa hàng đến khi chính thức chấm dứt giấy phép chủ yếu là quá trình hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan đến dự án và pháp nhân.

EraBlue: “Điện Máy Xanh phiên bản Indonesia” đang đi đúng hướng?

Nếu Campuchia là lần thử nghiệm đầu tiên, Indonesia cho thấy DMX đã thay đổi cách tiếp cận. EraBlue được xây dựng dưới hình thức liên doanh với Erajaya, một đối tác bán lẻ công nghệ lớn tại Indonesia. Cách làm này giúp MWG kết hợp năng lực vận hành chuỗi bán lẻ với sự am hiểu thị trường, mạng lưới và quan hệ địa phương của đối tác.

Một khác biệt quan trọng khác là quy mô thị trường. Indonesia có dân số lớn gấp khoảng ba lần Việt Nam, với thị trường điện tử tiêu dùng còn nhiều dư địa cho các chuỗi bán lẻ hiện đại. Theo MWG, một khoảng trống đáng chú ý tại đây là dịch vụ hậu mãi chưa được tổ chức bài bản, tạo cơ hội để EraBlue đưa công thức bán lẻ điện máy của DMX vào một thị trường mới.

Nhưng quy mô thị trường lớn không phải lý do duy nhất khiến EraBlue đáng chú ý. Điều quan trọng là mô hình đang bắt đầu chứng minh được hiệu quả kinh tế. Sau hơn ba năm đầu tư, EraBlue đã chuyển sang có lãi. Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu của chuỗi đạt khoảng 114,4 triệu USD, tăng 92% so với cùng kỳ. Doanh thu trên các cửa hàng hiện hữu tăng 17%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 1,8 triệu USD, tăng 154%. Đặc biệt, EraBlue đã xóa toàn bộ lỗ lũy kế phát sinh trong giai đoạn đầu tư.

Tốc độ mở rộng cũng rất đáng chú ý. Cuối tháng 6, EraBlue có 261 cửa hàng và đến cuối tháng 7 đã vượt 283 cửa hàng, tăng 157 cửa hàng so với cùng kỳ. Chỉ trong 7 tháng đầu năm, chuỗi mở thêm 102 cửa hàng, tương đương khoảng 15 cửa hàng mỗi tháng. Doanh thu lũy kế đạt khoảng 135 triệu USD, tăng 89%, trong khi doanh thu tại các cửa hàng hiện hữu tiếp tục tăng 15%. Đây là điểm quan trọng hơn con số doanh thu.

“

Indonesia hiện là phép thử tiếp theo. Nếu EraBlue tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu, rút ngắn thời gian hòa vốn và mở rộng mà vẫn bảo đảm hiệu quả, MWG sẽ có trong tay thêm một công thức thành công quan trọng về xuất khẩu mô hình Điện Máy Xanh ra quốc tế nhưng không phải bằng cách bê nguyên mô hình sang một quốc gia khác.

Một chuỗi bán lẻ có thể tăng doanh thu đơn giản bằng cách mở thật nhiều cửa hàng. Nhưng nếu cửa hàng mới liên tục thua lỗ, tốc độ mở rộng càng nhanh thì nhu cầu vốn càng lớn. EraBlue đang cho thấy một tín hiệu tích cực hơn: các cửa hàng mới có thể đạt điểm hòa vốn sau khoảng 6 tháng. Điều đó cho thấy mô hình không chỉ tăng về quy mô mà còn đang cải thiện khả năng hoàn vốn. Đây cũng là lý do MWG đặt mục tiêu tiếp tục tăng tốc, hướng tới 500 cửa hàng vào năm 2027 và 1.000 cửa hàng trước năm 2030, cùng tham vọng doanh thu khoảng 1 tỉ USD.

Tất nhiên, chưa thể gọi EraBlue là một thành công hoàn chỉnh. Từ 283 cửa hàng hiện tại đến 1.000 cửa hàng là một khoảng cách rất lớn. Việc duy trì tốc độ mở rộng mà không làm giảm hiệu quả cửa hàng, kiểm soát chi phí và bảo đảm lợi nhuận mới là thử thách tiếp theo. Nhưng nếu xét ở thời điểm hiện tại, EraBlue đã vượt qua một cột mốc mà Bluetronics chưa từng đạt được: mô hình đã có lợi nhuận trong khi vẫn đang mở rộng rất nhanh. Điều này khiến EraBlue không còn đơn thuần là một dự án thử nghiệm ở nước ngoài. Với DMX, đây đang dần trở thành một động lực tăng trưởng dài hạn bên ngoài thị trường Việt Nam.

Từ “dám thử” đến “biết dừng”: Bài học lớn nhất của MWG và DMX là gì?

Ông Đoàn Văn Hiểu Em từng chia sẻ rằng Campuchia cho MWG những bài học thực tế về việc bước ra khu vực: dám thử nghiệm, nhìn thẳng vào hiệu quả và biết dừng đúng lúc để tập trung nguồn lực cho những cơ hội lớn hơn. Đặt câu nói này cạnh câu chuyện Bluetronics và EraBlue, có thể thấy đây không chỉ là lời tổng kết.

Bài học đầu tiên là một mô hình tốt không có nghĩa sẽ thành công ở mọi thị trường. Điện Máy Xanh đã chứng minh được năng lực vận hành tại Việt Nam, nhưng Campuchia cho thấy quy mô thị trường, cấu trúc cạnh tranh và chính sách thuế có thể quyết định hiệu quả của mô hình không kém so với yếu tố năng lực quản trị.

Bài học thứ hai là chọn đối tác và cách thâm nhập thị trường quan trọng không kém so với việc chọn thị trường. Tại Indonesia, MWG không đi một mình mà hợp tác với Erajaya. Mô hình này giúp doanh nghiệp giảm bớt rủi ro thiếu hiểu biết thị trường và văn hóa quốc gia sở tại, đồng thời tận dụng được hệ thống sẵn có của đối tác.

Và bài học quan trọng nhất là biết dừng cũng là một năng lực phân bổ vốn. Bluetronics từng đạt tới khoảng 55 cửa hàng, nhưng quy mô đó không đủ để giải quyết bài toán lợi nhuận. Tiếp tục mở rộng chỉ vì đã đầu tư nhiều năm có thể khiến chi phí chìm ngày càng lớn. MWG khi đó đã chọn dừng lại, chấp nhận kết quả không như kỳ vọng và chuyển nguồn lực sang những cơ hội có triển vọng tốt hơn.

Công thức thành công dường như phải là sự kết hợp giữa năng lực vận hành của DMX, thị trường đủ lớn, đối tác bản địa và khả năng điều chỉnh mô hình theo từng quốc gia. Thị trường Campuchia với chuỗi Bluetronics vì thế có thể được xem như một khoản “học phí” đắt giá, nhưng cũng là dữ liệu giúp MWG/DMX điều chỉnh cách đi ra nước ngoài.

Một chương đã khép lại sau gần một thập niên. Chương mới tại Indonesia vẫn đang viết tiếp. Và lần này, câu hỏi không còn là MWG có thể mở được bao nhiêu cửa hàng, mà là có thể biến tốc độ mở rộng đó thành một mô hình bán lẻ quốc tế có lợi nhuận và quy mô đủ lớn hay không.

Thế Lâm