Trung Quốc siết cuộc đua giảm giá của hãng xe tại thị trường nước ngoài
Bắc Kinh lần đầu ban hành hướng dẫn cấp bộ nhằm quản lý hoạt động của các hãng xe và doanh nghiệp phụ tùng Trung Quốc ở nước ngoài để ngăn cuộc đua giảm giá quá mức.
Động thái cho thấy chính quyền Trung Quốc lo ngại cuộc cạnh tranh giá khốc liệt trong nước đang lan ra thị trường quốc tế khi các hãng xe điện tăng tốc mở rộng toàn cầu.
Bắc Kinh muốn ngăn cuộc đua giảm giá của các hãng xe lan ra nước ngoài
Trung Quốc đã yêu cầu các hãng sản xuất ô tô và nhà cung cấp linh kiện trong nước không đưa ra mức giảm giá quá lớn tại các thị trường nước ngoài, trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô nước này đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng toàn cầu.
Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, đây là lần đầu tiên ba cơ quan cấp bộ cùng ban hành hướng dẫn quản lí hoạt động của các hãng xe Trung Quốc ở nước ngoài. Văn bản do Bộ Thương mại, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Cục Quản lí Nhà nước về Quy chế Thị trường Trung Quốc ban hành.
Bộ Thương mại cho biết các hướng dẫn nhằm thúc đẩy sự phát triển “dài hạn, lành mạnh” của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc tại các thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp được yêu cầu tăng cường tuân thủ quy định, nâng cao ảnh hưởng quốc tế và thúc đẩy hợp tác trong ngành công nghiệp ô tô cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu. Đáng chú ý, văn bản hiện không quy định cụ thể hình thức xử phạt đối với các doanh nghiệp không tuân thủ.
Động thái này diễn ra khi các hãng xe Trung Quốc, đặc biệt là những doanh nghiệp sản xuất xe điện (EV), đang tận dụng lợi thế về công nghệ và chi phí để nhanh chóng mở rộng ra nước ngoài. Trong khoảng hai năm qua, hoạt động xuất khẩu xe Trung Quốc tăng mạnh, trong khi nhiều doanh nghiệp cũng bắt đầu xây dựng cơ sở sản xuất tại các thị trường nước ngoài.
Theo dữ liệu của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, trong 7 tháng đầu năm 2027, các hãng xe nước này đã giao 2,9 triệu ô tô điện cho khách hàng bên ngoài Trung Quốc đại lục, tăng 120% so với cùng kì năm trước. Các sản phẩm của doanh nghiệp Trung Quốc hiện đã xuất hiện tại hơn 200 thị trường quốc tế.
Không chỉ các nhà sản xuất xe thành phẩm mở rộng ra nước ngoài. Hệ sinh thái đi kèm, từ nhà sản xuất pin, linh kiện cho đến các doanh nghiệp cung cấp phần mềm, cũng đang tìm cách tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu.
Theo Gao Shen, một nhà phân tích độc lập tại Thượng Hải, những dấu hiệu ban đầu cho thấy các hãng xe Trung Quốc có thể bắt đầu triển khai những cuộc chiến giảm giá mạnh ở nước ngoài đã khiến cơ quan quản lí phải can thiệp để ngăn nguy cơ cạnh tranh giá thiếu lành mạnh.
Ông cho rằng chính quyền cần đưa ra các hình thức xử phạt cụ thể hơn để tránh tình trạng “nội cuốn”, một thuật ngữ Trung Quốc thường dùng để mô tả một cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhưng làm suy giảm khả năng tăng trưởng bền vững và khiến doanh nghiệp khó kiếm lợi nhuận.
Lợi nhuận ở nước ngoài cao hơn, sức ép cạnh tranh cũng lớn hơn
Sự quan tâm của Bắc Kinh đối với cuộc cạnh tranh giá ở nước ngoài phần nào xuất phát từ chính những gì đang diễn ra trên thị trường ô tô nội địa. Các hãng xe Trung Quốc trong những năm gần đây liên tục cạnh tranh bằng giá, khi hàng loạt doanh nghiệp tung ra các mẫu xe mới với mức giá thấp hơn hoặc đưa ra những chương trình ưu đãi đáng kể. Cuộc cạnh tranh này giúp người tiêu dùng có thêm lựa chọn nhưng đồng thời gây sức ép lên biên lợi nhuận của các nhà sản xuất.
Khi mở rộng ra nước ngoài, các hãng xe Trung Quốc lại có một lợi thế khác: giá bán thường cao hơn đáng kể so với thị trường nội địa. Điều này khiến thị trường quốc tế trở thành nguồn lợi nhuận hấp dẫn đối với các doanh nghiệp đang phải chịu sức ép tại quê nhà.
Theo Nick Lai, người phụ trách nghiên cứu ô tô khu vực châu Á - Thái Bình Dương của JPMorgan, các hãng xe Trung Quốc có thể đạt biên lợi nhuận ròng khoảng 20.000 nhân dân tệ (2.975 USD) cho mỗi chiếc xe bán tại thị trường nước ngoài, cao gấp khoảng 4 lần so với mức lợi nhuận tại Trung Quốc.
Chênh lệch này tạo động lực lớn để doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu và sản xuất tại nước ngoài. Tuy nhiên, nếu các hãng cùng sử dụng lợi thế chi phí để giảm giá mạnh nhằm giành thị phần, lợi nhuận có thể nhanh chóng bị bào mòn, đồng thời tạo ra sức ép đối với các nhà sản xuất bản địa tại những thị trường tiếp nhận xe Trung Quốc.
Vì vậy, hướng dẫn mới của Bắc Kinh không chỉ nhằm kiểm soát giá bán. Các cơ quan quản lí còn muốn các doanh nghiệp Trung Quốc xây dựng hình ảnh và năng lực cạnh tranh lâu dài trên thị trường quốc tế, thay vì chỉ dựa vào lợi thế giá để giành thị phần.
Việc ba cơ quan cấp bộ cùng đưa ra hướng dẫn cũng cho thấy hoạt động quốc tế của ngành ô tô Trung Quốc đang trở thành vấn đề được quản lí ở cấp độ cao hơn. Khi xuất khẩu xe điện tăng nhanh, các hãng xe Trung Quốc sẽ phải đối mặt với nhiều yêu cầu hơn về tuân thủ pháp luật, cạnh tranh và trách nhiệm tại thị trường sở tại.
Dù chưa kèm chế tài cụ thể, văn bản mới vẫn là tín hiệu rõ ràng rằng Bắc Kinh không muốn cuộc chiến giá trong ngành ô tô Trung Quốc tiếp tục được sao chép nguyên trạng ra thị trường quốc tế. Với tham vọng xây dựng vị thế toàn cầu cho ngành xe điện, Trung Quốc có lí do để ưu tiên một cuộc cạnh tranh đem lại thị phần bền vững và lợi nhuận dài hạn, thay vì một cuộc đua giảm giá có thể làm tổn hại chính các doanh nghiệp của mình.