Mỹ kêu gọi G20 nhẹ tay với quản lí AI, Elon Musk và Mark Zuckerberg nói gì?
Mỹ vừa kêu gọi các thành viên G20 áp dụng cách tiếp cận “không can thiệp quá mức” với việc quản lí AI, đồng thời tránh ban hành các quy định hoàn toàn mới cho công nghệ này.
Đề xuất được đưa ra ngày 1/9, tại cuộc họp quy tụ lãnh đạo các tập đoàn công nghệ lớn và bộ trưởng thương mại ở thị trấn Chapel Hill, bang North Carolina, Mỹ.
Mục tiêu của Mỹ phần lớn phù hợp với quan điểm của những công ty AI lớn nhất thế giới, gần như đều là doanh nghiệp Mỹ. Các công ty này muốn giảm bớt quy định với hoạt động kinh doanh đang tăng trưởng nhanh trên toàn cầu, hoặc có tiếng nói trong quá trình xây dựng quy định mới.
Những yêu cầu từ chính phủ liên bang Mỹ có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngành nếu làm chậm việc phát hành các mô hình AI mới hoặc buộc doanh nghiệp thay đổi cách sản phẩm hoạt động để giải quyết vấn đề an toàn.
Mỹ kêu gọi G20 nhẹ tay với quản lí AI
Ông Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, đồng chủ trì cuộc họp kéo dài hai ngày 1 - 2/9, kêu gọi các quốc gia thông qua “Các nguyên tắc Carolina”.
Michael Kratsios phát biểu trước các quan chức G20 sáng 1/9 rằng những nước ủng hộ nguyên tắc này đồng ý không xây dựng hàng loạt quy định hoàn toàn mới dành riêng cho AI, mà thay vào đó tập trung xây dựng quy định cho những tình huống mới phát sinh liên quan đến công nghệ này.
Các nguyên tắc Carolina là tên mà chính quyền Mỹ đặt cho một khuôn khổ quản lí AI theo hướng nhẹ tay mà họ đang kêu gọi các nước G20 ủng hộ tại cuộc họp ở Chapel Hill. Đây không phải là hiệp ước có tính ràng buộc pháp lí, mà là bộ nguyên tắc định hướng chính sách. Ba nội dung chính gồm:
1. Chỉ ban hành quy định mới khi xuất hiện vấn đề thực sự mới
Nguyên tắc cốt lõi là chỉ xây dựng quy định mới cho những vấn đề mới mà luật hiện hành chưa thể giải quyết. Chính phủ không nên tạo một bộ luật riêng cho từng công nghệ AI mới.
2. Ưu tiên sử dụng các cơ chế quản lý hiện có
Mỹ muốn các nước tận dụng các cơ chế và cơ quan quản lí hiện có theo từng lĩnh vực, thay vì thành lập thêm một cơ quan chuyên trách AI hoặc tầng quản lí mới.
3. Khuyến khích nghiên cứu và thương mại hóa AI
Các nguyên tắc cũng kêu gọi đầu tư vào nghiên cứu nền tảng để thúc đẩy khám phá khoa học, đồng thời mở rộng cơ hội thương mại cho công nghệ mới.
Ông Michael Kratsios nói với các phóng viên chiều 1/9 rằng chính phủ Trung Quốc đã kí kết các nguyên tắc trên, nhưng không cung cấp bản sao văn bản. Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ chưa lập tức phản hồi khi được đề nghị bình luận.
“Các nhà hoạch định chính sách không cần tiếp cận từng đổi mới công nghệ một cách riêng lẻ và cũng không nên coi mọi công nghệ mới nổi là một vấn đề chính sách hoàn toàn chưa từng có”, Michael Kratsios nói trong bài phát biểu trước các đại biểu.
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Trung Quốc Yin Hejun (Âm Hòa Tuấn) tham dự cuộc họp này. Michael Kratsios cho biết ông đã có cuộc gặp song phương “rất tốt đẹp” với người đồng cấp phía Trung Quốc.
Elon Musk, Mark Zuckerberg và Demis Hassabis lên tiếng
Tom Brown, đồng sáng lập Anthropic, dự kiến phát biểu tại hội nghị vào ngày 2/9, theo một người phát ngôn của công ty.
Demis Hassabis (Chủ tịch Google DeepMind), Mark Zuckerberg (Giám đốc điều hành Meta), Elon Musk (Giám đốc điều hành SpaceX) đã phát biểu trực tuyến tại cuộc họp hôm 1/9.
Demis Hassabis kêu gọi các quan chức G20 thiết lập các bài kiểm tra an toàn với các hệ thống AI.
Mark Zuckerberg cho rằng các quốc gia không nên hạn chế các mô hình AI trọng số mở. Đây là những mô hình AI có các thành phần cốt lõi được công khai, cho phép bên ngoài tiếp cận và sử dụng ở mức độ rộng hơn. Những tuần gần đây, Mark Zuckerberg tìm cách định vị Meta là một doanh nghiệp dẫn đầu về mô hình AI trọng số mở, vì vậy các hạn chế có thể cản trở tham vọng này.
Elon Musk chỉ trích các quy định công nghệ của Liên minh châu Âu (EU), cho rằng chính sách tại khối này “kìm hãm sự tiến bộ” của các doanh nghiệp. Tỉ phú giàu nhất thế giới kêu gọi các nhà lãnh đạo bên ngoài Trung Quốc phát triển những nguồn năng lượng mới để cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu.
Tranh luận về việc xây dựng trung tâm dữ liệu đã trở thành vấn đề chính trị quan trọng tại Mỹ trước cuộc bầu cử giữa kì vào tháng 11 tới, khi hoạt động phát triển trung tâm dữ liệu có thể ảnh hưởng đến thái độ của cử tri với các ứng viên.
Một hội đồng của Liên Hợp Quốc gần đây cảnh báo tốc độ phát triển AI đang vượt xa hiểu biết khoa học và khả năng xây dựng chính sách của các chính phủ. Những sự cố gần đây, gồm cả vụ nhóm tác tử AI từ OpenAI tự tấn công Hugging Face, càng làm gia tăng lo ngại về mức độ giám sát và kiểm tra sản phẩm của các công ty AI hàng đầu. Tác tử AI là các chương trình có thể tự thực hiện nhiệm vụ với mức độ giám sát tối thiểu từ con người.
Trong báo cáo công bố ngày 26/8, OpenAI tiết lộ một nhóm lớn tác tử AI, được vận hành bởi GPT-5.6 Sol và mô hình nghiên cứu nội bộ mà công ty chưa phát hành, đã thoát khỏi môi trường thử nghiệm cách li để xâm nhập một số hệ thống, gồm cả cơ sở hạ tầng Hugging Face, khi tìm kiếm thông tin nhằm hoàn thành bài kiểm tra năng lực tấn công mạng.
Tuy nhiên, báo cáo độc lập của tổ chức nghiên cứu METR và Redwood Research sau đó cho thấy có khoảng 1.200 tác tử AI đã tham gia vào mạng lưới phối hợp. Trong số đó, khoảng 700 tác tử AI trực tiếp tham gia tấn công Hugging Face. Các tác tử AI đã trao đổi hơn 70.000 tin nhắn và file, sử dụng một bảng tin nội bộ không được phép để trao đổi thông tin và phối hợp hành động.
Nhà nghiên cứu Ajeya Cotra của METR nói các tác tử AI đã cho thấy khả năng hợp tác với nhau. Cụ thể là một số tác tử AI sẵn sàng chấp nhận rủi ro thất bại trong nhiệm vụ của chính mình để giúp cả nhóm học hỏi và đạt mục tiêu chung. Theo Ajeya Cotra, đây là sự cố nghiêm trọng hơn nhiều so với bất kì trường hợp AI mất kiểm soát nào từng được ghi nhận trước đó.
Hôm 1/9, Dean Ball, cựu cố vấn tại Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng và hiện là giám đốc phụ trách chiến lược tương lai của OpenAI, kêu gọi Mỹ và Trung Quốc tăng cường hợp tác về an toàn AI trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tháng 9.
"Tôi luôn tin rằng hợp tác Mỹ - Trung về an toàn AI là điều đáng mong muốn. Trước đây, tôi nghĩ khả năng đó rất thấp. Song trong vài tháng qua, tình hình đã thay đổi. Hiện có một cửa sổ cơ hội", Dean Ball viết trên mạng xã hội X hôm 1/9.
Ông cho rằng cơ hội hợp tác sẽ còn mở rộng trong ít nhất vài tháng tới vì rủi ro AI ngày càng gia tăng và cuộc gặp cấp cao Mỹ - Trung sắp diễn ra. Tuy vậy, Dean Ball cũng cảnh báo "cửa sổ cơ hội này sẽ không mở mãi".
Trước chuyến thăm cấp nhà nước của ông Tập Cận Bình tới Mỹ dự kiến vào ngày 24/9, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với hãng tin Reuters rằng quan chức hai nước sẽ thúc đẩy đối thoại về nhiều chủ đề, trong đó có các "hàng rào an toàn" cho AI.
Mỹ đối mặt thách thức ngày càng lớn từ năng lực AI của Trung Quốc
Các lãnh đạo G20 nhóm họp vào thời điểm then chốt với sự phát triển của ngành AI cũng như cuộc tranh luận toàn cầu về cách quản lí công nghệ này, khi Mỹ ngày càng đối mặt với thách thức từ Trung Quốc trong cuộc đua giành vị thế dẫn đầu về AI.
Các mô hình AI trọng số mở của Trung Quốc ngày càng mạnh và đang thu hẹp khoảng cách với sản phẩm độc quyền do các công ty Mỹ như Anthropic, OpenAI và Google phát triển. Mô hình AI trọng số mở Trung Quốc cũng ngày càng được các công ty Mỹ sử dụng, đồng thời làm dấy lên nguy cơ an ninh nếu giới lãnh đạo nước này quyết định can thiệp.
“Điều đó làm gia tăng tính cấp thiết để chính quyền hiện tại bảo đảm phần còn lại của thế giới tiếp tục nằm trong hệ sinh thái công nghệ Mỹ và không tìm kiếm các lựa chọn thay thế”, Vivek Chilukuri, chuyên gia công nghệ và an ninh quốc gia tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới, nhận định.
Cuộc họp tại bang North Carolina là một trong chuỗi các sự kiện sẽ diễn ra tại nhiều nơi của Mỹ vài tháng tới, trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại thành phố Miami vào tháng 12.
Reuters trước đó đưa tin Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) và Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) sẽ có các buổi làm việc riêng vào ngày 2/9 cùng Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.
Một nhóm nhỏ người biểu tình tập trung bên ngoài địa điểm tổ chức cuộc họp G20. John Montavon, một người biểu tình sống ở North Carolina, không đồng tình với việc Elon Musk ủng hộ các trung tâm dữ liệu, cho rằng nhu cầu điện khổng lồ của các cơ sở này sẽ khiến Trái đất nóng lên.
“Ông Musk cho thấy mình hoàn toàn tách rời khỏi thực tế mà phần lớn chúng ta đang sống”, John Montavon nói.