Nhiều doanh nhân chi 15.000 USD sang Trung Quốc du lịch, học công nghệ: 'Khoảnh khắc Thâm Quyến'
Robot hình người làm việc trong nhà máy, mô hình AI cạnh tranh với những đối thủ hàng đầu thế giới và năng lực sản xuất xe điện ở quy mô lớn đang khiến ngày càng nhiều người tìm đến Trung Quốc để tìm hiểu hệ sinh thái công nghệ nước này.
Chuyến tham quan cho doanh nhân, nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp với giá 15.000 USD
Nhiều nhà đầu tư và doanh nhân sẵn sàng chi hàng nghìn USD để có cơ hội hiếm hoi được trực tiếp tham quan các nhà máy Trung Quốc, nhằm tận mắt chứng kiến điều mà nhiều người tin có thể trở thành cuộc cách mạng công nghệ tiếp theo.
Làn sóng này phản ánh nỗi lo ngày càng lớn về “cú sốc Trung Quốc 2.0”, khi các tập đoàn và chính phủ phương Tây phải đối mặt với khả năng doanh nghiệp Trung Quốc đang vươn lên dẫn đầu trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến và các công nghệ mũi nhọn.
“Hiện nay, nhiều người đang nhìn Trung Quốc như một đối tượng để nghiên cứu và học hỏi - một xu hướng gần như chưa tồn tại cách đây vài năm”, ông Robert Wu, Giám đốc điều hành công ty nghiên cứu dữ liệu Baiguan có trụ sở tại thành phố Thượng Hải (Trung Quốc), bình luận.
Robert Wu cho biết nhiều du khách đến Trung Quốc vẫn mang theo những định kiến nhất định. Chẳng hạn, một số người cho rằng lĩnh vực robotaxi của Trung Quốc đang dẫn trước Mỹ. Song trên thực tế, sự thận trọng trong chính sách nội địa về nguy cơ mất việc làm lại khiến lĩnh vực robotaxi của Trung Quốc chậm hơn Mỹ một bước.
Đến nay, Robert Wu đã tổ chức hai chuyến tham quan cho hơn 20 nhà đầu tư, doanh nhân và lãnh đạo doanh nghiệp, với mức phí lên tới 15.000 USD cho chương trình kéo dài 5 ngày. Khoảng một nửa số người tham gia đến từ Đông Nam Á.
Robert Wu là một phần của ngành dịch vụ đang phát triển nhanh, chuyên đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người nước ngoài muốn tiếp cận trực tiếp hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Trung Quốc. Trong số những tên tuổi được biết đến đã thực hiện chuyến đi này có các công ty đầu tư Mỹ như Dimension, Capital Group và Thrive Capital, cùng với Lex Fridman - podcaster công nghệ nổi tiếng người Mỹ.
Du lịch công nghiệp bùng nổ tại Trung Quốc
Dù chưa có nhiều dữ liệu về các chuyến tham quan công nghệ, hoạt động du lịch công nghiệp nói chung đang bùng nổ tại Trung Quốc. Theo truyền thông nhà nước, ngành du lịch công nghiệp của Trung Quốc thu về 17,8 tỉ USD trong năm 2025 và được dự báo vượt 300 tỉ nhân dân tệ (44,6 tỉ USD) vào 2029.
GloPen, công ty tổ chức tour công nghệ có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết lượng yêu cầu đã tăng 50% trong năm 2026, chủ yếu từ khách hàng châu Âu và Singapore. Hiện GloPen tổ chức hơn 100 chuyến tham quan doanh nghiệp kéo dài một ngày mỗi tháng.
“Bạn không thể thực sự cảm nhận quy mô, tốc độ và tính thực tế của đổi mới sáng tạo Trung Quốc nếu chưa đứng trên sàn nhà máy”, Bertrand Chen, Giám đốc điều hành Global Shipping Business Network, cho hay.
Global Shipping Business Network là nền tảng trao đổi dữ liệu hoạt động theo mô hình phi lợi nhuận, nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành vận tải biển và thương mại toàn cầu.
Ông từng tham gia chuyến tham quan ba thành phố về robot và các công nghệ mới nổi hồi tháng 4, do Rui Ma (nhà đầu tư người Mỹ gốc Hoa) tổ chức.
Rui Ma, người sáng lập Tech Buzz China và đã tổ chức 11 chuyến tham quan như vậy kể từ năm 2019, coi đây là một phần cần thiết của quá trình thẩm định trước khi đưa ra quyết định kinh doanh.
“Ngay cả khi bạn không chủ động đầu tư vào Trung Quốc, khả năng ngày càng cao là bạn sẽ gặp các công ty Trung Quốc với tư cách đối thủ, đối tác, nhà cung cấp hoặc khoản đầu tư tại những thị trường trên khắp thế giới”, Rui Ma nói.
Hành trình thường đi qua thủ đô Bắc Kinh, thành phố Thâm Quyến, Thượng Hải, Hàng Châu và Hợp Phì. Đó là những trung tâm công nghiệp nằm ở trung tâm sự bùng nổ của xe điện, pin, AI và robot tại Trung Quốc.
Tech Buzz China là thương hiệu/nền tảng chuyên phân tích và cung cấp thông tin về công nghệ Trung Quốc, do Rui Ma sáng lập năm 2018. Tech Buzz China từng nổi bật với podcast cùng tên, tập trung vào các công ty, sản phẩm và xu hướng công nghệ Trung Quốc.
Các lãnh đạo thế giới cũng đổ xô đến nhà máy sản xuất ô tô của Xiaomi ở Bắc Kinh.
Trong hình ảnh gây chú ý khác, Thủ tướng Đức Friedrich Merz từng đứng xem những robot hình người Unitree nhảy múa tại Hàng Châu. Đó là một màn trình diễn nổi bật cho thấy bước tiến công nghệ của Trung Quốc.
Nỗi lo tụt hậu trong lĩnh vực AI và robot
Không điều gì trong xu hướng này diễn ra một cách tình cờ.
Bắc Kinh đã công khai cam kết “thúc đẩy mạnh mẽ” du lịch công nghiệp, đồng thời chỉ định hơn 140 địa điểm trình diễn chính thức. Ngày càng nhiều nhà máy mở cửa cho công chúng tham quan với mức phí khoảng 60 USD/lượt.
Nhà máy xe điện của Xiaomi đã đón hơn 250.000 lượt khách kể từ tháng 3/2024. Nhu cầu lớn đến mức những suất tham quan được phân bổ qua hình thức xổ số còn bị rao bán lại trên mạng với giá lên tới 2.000 nhân dân tệ (300 USD).
Khi các lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu đang phải vật lộn với tốc độ tăng năng suất trì trệ cùng nỗi lo tụt hậu trong lĩnh vực AI và robot, Trung Quốc ngày càng trở thành một điểm đến đặc biệt quan trọng.
Alex Shengyun Lu, chuyên gia tư vấn AI tại công ty Praxis Advisory ở Thượng Hải, đã dẫn 7 đoàn khách doanh nghiệp (mỗi đoàn lên tới 50 người) kể từ cuối năm 2025 và mô tả tâm lí đầy lo âu của họ.
“Những người thông minh nhất ở châu Âu nhận thức rất rõ tình hình. Cảm giác bất an là rất rõ rệt”, ông kể.
Theo Alex Shengyun Lu, các lãnh đạo doanh nghiệp thường đến Trung Quốc để tìm câu trả lời cho hai câu hỏi:
1. Có thể học được gì từ các công ty Trung Quốc.
2. Có thể học gì từ cách Trung Quốc sử dụng nguồn lực nhà nước để đầu tư vào công nghệ.
“Họ đến đây với tâm thế thực sự khiêm tốn và muốn học hỏi”, Alex Shengyun Lu nhấn mạnh.
Từ chối tiết lộ tên các doanh nghiệp do thỏa thuận bảo mật, Alex Shengyun Lu cho biết nhiều lãnh đạo châu Âu muốn hiểu cách Trung Quốc phối hợp triển khai AI trên quy mô lớn giữa các tỉnh, cũng như những bài học nào có thể áp dụng tại quê nhà.
Tuy nhiên, một số chuyên gia trong ngành cảnh báo không nên thổi phồng lợi thế của Trung Quốc.
“Các hãng công nghệ ngoài Trung Quốc vẫn chiếm phần lớn thị phần toàn cầu, sở hữu những tài sản trí tuệ tiên tiến nhất và tạo ra lợi nhuận lớn nhất”, Rui Ma nói.
Dẫu vậy, dòng người tìm đến Trung Quốc để học hỏi về công nghệ vẫn không ngừng gia tăng, gồm cả các du khách Mỹ, bất chấp căng thẳng giữa hai nước ngày càng leo thang.
"Những người thực sự đang trực tiếp chế tạo các sản phẩm vật lí hoàn toàn không bận tâm đến chuyện chính trị," Joshua Woodard, chuyên gia tư vấn sản xuất người Mỹ sống tại Thâm Quyến, chia sẻ với hãng tin Reuters.
“Các công ty robot Mỹ vẫn phụ thuộc rất nhiều vào việc tìm nguồn linh kiện và phần cứng từ Trung Quốc. Chúng ta vẫn giả vờ rằng có thể tự làm tất cả tại Mỹ, nhưng việc hoàn toàn tách khỏi chuỗi cung ứng Trung Quốc là cực kì khó”, Joshua Woodard nhấn mạnh.
“Khoảnh khắc Thâm Quyến”
Không thành phố nào thể hiện rõ xu hướng này hơn Thâm Quyến.
Trung tâm công nghệ ở miền nam Trung Quốc đang tự định vị như một nơi giới thiệu những thành tựu đổi mới sáng tạo của nước này, trong bối cảnh chuẩn bị đăng cai diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào tháng 11/2026.
Lượng khách quốc tế đến Thâm Quyến đã tăng 70% trong năm 2025 và tiếp tục tăng hơn 30% trong quý I/2026, với hơn 5 triệu lượt nhập cảnh được ghi nhận trong năm nay tính đến tháng 8.
Các xe taxi hiện đã phát thông báo bằng tiếng Anh, trong khi những influencer (người có ảnh hưởng) nước ngoài thường xuyên xuất hiện tại một số triển lãm công nghệ. Theo Joshua Woodard, các doanh nghiệp địa phương thậm chí đang xây dựng hacker house theo kiểu Thung lũng Silicon để các doanh nhân nước ngoài trong lĩnh vực robot và phần cứng AI có thể sinh sống và làm việc.
Hacker house là không gian sống và làm việc chung dành cho các nhà phát triển, doanh nhân công nghệ.
“Có những nhóm WeChat với khoảng 400 người liên tục di chuyển giữa Thung lũng Silicon và Thâm Quyến, rồi cùng nhau tìm kiếm thông tin về các nhà máy sản xuất pin hoặc màn hình”, Joshua Woodard kể. Ông tranh thủ tổ chức các tour tham quan nhà máy ở Thâm Quyến cho các doanh nhân nước ngoài vào thời gian rảnh rỗi.
“Các nhà sáng lập công nghệ cứ thế đến thẳng Trung Quốc theo chính sách miễn thị thực 10 ngày, chỉ để tìm hiểu xem công ty nào có thể chế tạo nguyên mẫu sản phẩm tiếp theo cho họ”, Joshua Woodard cho hay.
Làn sóng du khách này cho thấy sự chuyển đổi của Thâm Quyến, từ trung tâm sản xuất giá rẻ thành mũi nhọn trong nỗ lực giành vị thế dẫn đầu về công nghệ của Trung Quốc.
Jan Smejkal, doanh nhân người Cộng hòa Séc sống tại Thâm Quyến 11 năm, cho biết hầu như ngày nào ông cũng nhận được yêu cầu từ các nhà sáng lập startup nước ngoài muốn đến tham quan.
“Không có nơi nào khác trên thế giới đưa công nghệ trở thành cốt lõi và tích hợp nó vào đời sống hằng ngày mạnh mẽ như Thâm Quyến”, Jan Smejkal nhận định.