Vì sao căn nhà màu xanh trụ vững giữa trận lũ quét ở Nepal?
Khi nước lũ bất ngờ dâng cao hung dữ, một căn nhà màu xanh ngọc bên bờ sông vẫn đứng vững, trở thành nơi che chở cho một gia đình 5 người và được gọi là “ngôi nhà kì diệu”.
Trận lũ xảy ra tại Trishuli, thuộc huyện Nuwakot của Nepal, với tốc độ nhanh đến mức người dân gần như không có thời gian phản ứng. Chỉ trong khoảng 30 phút, mực nước sông Trishuli được cho là tăng tới 9 m, cuốn theo băng, đá, bùn đất và đủ loại mảnh vỡ từ thượng nguồn.
30 phút kinh hoàng và cuộc chạy đua với dòng nước
Lakshmi Pandey, một người mẹ có hai con, hôm đó đang ở cửa hàng của gia đình, cách nhà khoảng 5 phút đi bộ. Khi nhận ra nước lũ đang tràn xuống, chị lập tức chạy về vì mẹ chồng và con gái vẫn ở nhà. Chị chỉ kịp nói với mẹ chồng rằng lũ đang đến và mọi người cần chạy. Nhưng khi trở về, tình hình đã thay đổi quá nhanh.
Cây cầu cũ trong thị trấn bị dòng nước phá hủy. Một khối nước khổng lồ bất ngờ tràn xuống từ phía trên, khiến gia đình hiểu rằng việc chạy ra ngoài lúc đó có thể còn nguy hiểm hơn ở lại.
Trong căn nhà màu xanh ngọc nằm gần bờ sông, Lakshmi cùng chồng, con gái, mẹ chồng và một người hàng xóm bị mắc kẹt. Con trai chị khi đó đang ở trường học.
Cả gia đình chạy lên tầng hai và đứng ngoài ban công, bên cạnh chiếc máy giặt, chứng kiến dòng nước xé toạc tầng dưới của căn nhà. Nước từ hai phía liên tục đập vào công trình, khiến toàn bộ ngôi nhà rung chuyển dữ dội. Lakshmi kể cảm giác lúc ấy giống như trận động đất kinh hoàng từng xảy ra tại Nepal năm 2015.
Xung quanh họ, những ngôi nhà khác lần lượt sụp đổ dưới sức mạnh của dòng lũ. Với gia đình, hy vọng sống sót dường như ngày càng mong manh. Người mẹ thậm chí nghĩ đến cậu con trai đang ở trường và lo rằng nếu cả gia đình không thể sống sót, cậu bé sẽ trở thành trẻ mồ côi.
Chồng chị, Prakash Pyakurel, cũng nghĩ rằng đó có thể là những giây phút cuối cùng của cuộc đời. Thay vì cố gắng lao ra ngoài giữa dòng nước, gia đình quyết định ở lại cùng nhau, kiên nhẫn chờ cứu hộ và cầu nguyện. “Chúng tôi là năm người, chúng tôi phải kiên nhẫn”, Lakshmi tự nhủ.
Những hình ảnh được lan truyền sau đó cho thấy cả gia đình đứng sát lan can ban công, nhìn xuống thị trấn đang bị nước và bùn đất nhấn chìm. Video nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, khiến căn nhà màu xanh được gọi bằng những cái tên như “ngôi nhà kì diệu” hay “căn nhà màu xanh”.
Cuối cùng, bốn người hàng xóm đã bất chấp nguy hiểm tiếp cận căn nhà để giải cứu họ. Lực lượng cứu hộ cũng sử dụng một cây cầu tạm để đưa những người mắc kẹt ra ngoài an toàn.
Vì sao căn nhà màu xanh không bị cuốn trôi?
Khi nước rút, câu hỏi được đặt ra là vì sao một căn nhà nằm gần bờ sông, giữa khu vực bị tàn phá nặng nề, lại có thể đứng vững trong khi nhiều công trình xung quanh bị phá hủy hoàn toàn.
Adrian McCallum, người đứng đầu bộ phận kĩ thuật của Đại học Sunshine Coast, Australia, cho rằng cấu trúc của căn nhà có thể là một trong những yếu tố quyết định.
Theo ông, dòng nước dường như có thể chảy bên dưới căn nhà, tương tự cách những ngôi nhà Queenslander truyền thống ở Australia được xây dựng trên cao. Thiết kế này có thể giúp giảm đáng kể áp lực trực tiếp của dòng nước lên toàn bộ kết cấu.
Quan trọng hơn, căn nhà dường như được xây trên nền đá và sử dụng bê tông kết hợp thép gia cường. Những đặc điểm này giúp công trình có khả năng chống chịu tốt hơn trước lực tác động cực lớn của nước, bùn và đất đá.
Địa hình xung quanh cũng có thể đóng vai trò quan trọng. Một mỏm đất nhỏ nhô ra ngay phía thượng nguồn được cho là đã che chắn căn nhà khỏi phần mạnh nhất của dòng lũ. Nhờ vậy, công trình không phải trực tiếp hứng chịu toàn bộ sức mạnh của dòng nước.
Nói cách khác, sự sống sót của căn nhà có thể là kết quả của sự kết hợp giữa kết cấu chắc chắn và vị trí địa hình thuận lợi, thay vì một yếu tố đơn lẻ.
Trận lũ được cho là bắt nguồn từ một sự cố ở khu vực Himalaya, khi một phần sông băng bị phá vỡ và đổ xuống dòng sông, tạo ra dòng lũ quét và bùn đá khổng lồ.
Thảm họa để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Cho tới nay, số người thiệt mạng đã vượt 1.200 người, trong khi hàng nghìn người vẫn mất tích. Nhiều cơ sở thủy điện bị tàn phá, hàng trăm người mắc kẹt tại các khu vực bị cô lập.
Các đội cứu hộ chuyên nghiệp từ Nepal, Trung Quốc và Ấn Độ được huy động. Cầu tạm được dựng lên để tiếp cận những khu vực bị chia cắt, trong khi máy xúc và trực thăng được sử dụng để tìm kiếm những người còn sống.
Đặc biệt, gần 300 công nhân được cho là mắc kẹt trong các đường hầm tại những dự án thủy điện bị tàn phá, trở thành một trong những nhiệm vụ cứu hộ khó khăn nhất.
Trong khi đó, với gia đình Lakshmi, trở lại căn nhà màu xanh sau thảm họa là một trải nghiệm khó quên. Khi họ bước vào ngôi nhà hôm thứ hai, nơi từng là thị trấn đông đúc giờ chỉ còn lại một vùng bùn đất rộng lớn. Căn nhà vẫn đứng đó, dù tầng dưới bị dòng nước tàn phá và những bức tường còn hằn dấu bùn ngay bên dưới ban công.
Đối với gia đình, việc căn nhà còn nguyên không chỉ là một câu chuyện về kĩ thuật xây dựng hay địa hình. Sau khi thoát khỏi một trong những trận lũ khủng khiếp nhất mà họ từng chứng kiến, Lakshmi nói gia đình mình, trong đó có cả cậu con trai, giống như đã được “sinh ra lần nữa”.