Đã có xe, vì sao con người vẫn muốn chế tạo ngựa máy?
Ngựa máy cưỡi được từ bản vẽ đã trở thành sản phẩm thương mại hóa.
Tại Hội nghị Robot thế giới 2026 vừa qua, công ty khởi nghiệp DaxAI Robotics đến từ Trung Quốc chính thức trình làng bộ đôi robot 4 chân Qiji X1 và Qiji XS, cho phép đặt mua ngay lập tức.
Qiji X1 trông như một chú ngựa máy bước ra từ phim khoa học viễn tưởng. Phương tiện di chuyển hoàn toàn bằng 4 chân cơ khí, người đ ngồi lên phần yên như sườn ngựa và điều khiển bằng vô lăng.
Chú ngựa máy này sở hữu tải trọng tối đa lên đến 300 kg, cho phép chở thoải mái 2 người lớn cùng nhiều hành lý đi kèm. Khối pin dung lượng lớn cung cấp quãng đường di chuyển khoảng 40 km cho mỗi lần sạc đầy. Do di chuyển chỉ bằng chân nên tốc độ tối đa của phương tiện giới hạn ở mức 10 km/giờ đảm bảo an toàn và cân bằng tuyệt đối. Mức giá niêm yết là 289.000 Nhân dân tệ.
Qiji XS kết hợp chân cơ khí với bánh xe di chuyển nhanh hơn. Khi di chuyển bề mặt bằng phẳng robot tự động hạ bánh ẩn để biến hình thành xe điện 4 bánh, chạy tối đa 40 km/giờ. Lúc tiến vào địa hình hiểm trở thì bánh thu gọn lại. Phương tiện có tổng trọng lượng khoảng 320 kg, có giá 359.000 tệ.
Trước DaxAI Robotics, công ty Nhật Kawasaki Heavy Industries năm ngoái cũng đem đến triển lãm Osaka Expo ý tưởng phương tiện cá nhân di chuyển địa hình Corleo giống như mãnh thú. Bốn chân cơ khí mô phỏng sự uyển chuyển của báo đốm và chó, khung sườn chế tạo từ kim loại kết hợp sợi carbon, chỗ ngồi giống yên ngựa đi kèm bàn đạp và tay lái dạng dây cương.
Corleo được trang bị động cơ 150cc chạy bằng hydro, cấp điện cho motor riêng biệt ở từng khớp chân. Hiện tại robot mới dừng ở giai đoạn thiết kế chứ chưa thành sản phẩm thực.
Qiji X1, Qiji XS, Corleo đại diện cho bước tiến lớn của ngành robot di động, đồng thời cũng cho thấy xu hướng chế tạo phương tiện di chuyển khác hẳn phương tiện truyền thống dùng bánh tròn như xe máy hay xe hơi.
Giải quyết hạn chế của phương tiện dùng bánh tròn
Ngựa máy ra đời để giải quyết những hạn chế cốt lõi của phương tiện dùng bánh tròn.
Bánh xe bị giới hạn bởi địa hình, trong khi chân có thể đi đến bất cứ đâu. Xe máy hay ô tô vận hành rất tốt trên đường bằng phẳng, nhưng không thể leo thang, vượt đá hộ hay vượt qua chướng ngại vật lớn. Ngựa máy chỉ cần nhấc chân bước hoặc nhảy qua dễ dàng.
Trục bánh xe đòi hỏi mặt phẳng tương đối để di chuyển. Còn ngựa máy di chuyển bằng từng điểm chạm chân riêng lẻ, cho phép chúng đi qua vùng đầm lầy, cát lún, dốc đứng, bãi đổ nát sau thảm họa.
Thiết kế chân rất lý tưởng cho ứng dụng quân sự và cứu nạn. Trong chiến tranh hay thiên tai, đường sá thường bị phá hủy nặng nề. Ngựa máy dễ dàng chở cả người cùng hàng nặng qua lối mòn bùn lầy lẫn đồi núi, thực hiện nhiệm vụ tiếp tế, vận chuyển vật tư y tế, thám hiểm.
Ở ngành nông nghiệp, phương tiện như Qiji X1 hoàn toàn đủ sức trở thành trợ thủ đắc lực vận chuyển nông sản từ sườn dốc xuống bãi tập kết, giúp kiểm lâm tuần tra xuyên rừng.
Ngựa máy còn có thể chở máy móc đo đạc đi sâu vào hang động, mỏ lộ thiên hoặc vùng địa chất hiểm trở để thu thập dữ liệu. Thồ vật liệu lên đỉnh núi phục vụ xây dựng tháp viễn thông, trạm điện gió, cáp treo cũng chẳng khó khăn gì.
Cưỡi ngựa công nghệ tại khu nghỉ dưỡng là dịch vụ đầy tiềm năng. Thay vì cưỡi ngựa thật đòi hỏi kĩ năng, có rủi ro bị ngựa đá/hất ngã, du khách có thể cưỡi Qiji X1, Qiji XS, Corleo thám hiểm rừng rậm, lội bùn, leo đồi cát hay dạo công viên.
Bên cạnh mục đích giải quyết hạn chế của phương tiện dùng bánh tròn, chế tạo ngựa máy còn xuất phát từ ý muốn chinh phục công nghệ. Việc tái tạo hình dáng và cơ chế sinh học của loài ngựa - con vật đồng hành lâu đời nhất của con người trong giao thông và chiến trận - thể hiện đỉnh cao của ngành khoa học mô phỏng sinh học (biomimetic), chứng minh năng lực kiểm soát kĩ thuật và AI của con người đã tiệm cận với sự khéo léo của tự nhiên.