Mỹ và Nhật Bản thành trọng điểm sản xuất chip mới của Samsung, SK Hynix
Khi nhu cầu chip AI tăng vọt, Samsung Electronics và SK Hynix đang mở rộng mạng lưới sản xuất chip ra ngoài Hàn Quốc.
Mỹ nổi lên nhờ khả năng tiếp cận khách hàng lớn và chính sách ưu đãi, trong khi Nhật Bản hấp dẫn bởi hệ sinh thái vật liệu, thiết bị bán dẫn cùng nguồn điện, nước ổn định.
Nhật Bản ghi điểm nhờ hệ sinh thái cho sản xuất chip
Cuộc đua xây dựng năng lực sản xuất chip AI đang khiến vị trí đặt nhà máy trở thành một quyết định chiến lược đối với Samsung Electronics và SK Hynix. Thay vì chỉ tập trung vào Hàn Quốc, hai nhà sản xuất chip nhớ lớn của nước này đang ngày càng quan tâm đến Mỹ và Nhật Bản như những trọng điểm sản xuất mới.
Trong đó, Nhật Bản đặc biệt thu hút sự chú ý của SK Hynix. Lợi thế lớn nhất của quốc gia này nằm ở hệ sinh thái bán dẫn đã được hình thành trong nhiều thập niên, với sự hiện diện của các doanh nghiệp cung cấp thiết bị và vật liệu quan trọng như Tokyo Electron.
Đây cũng là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt khi sản xuất chip nhớ băng thông cao (HBM) ngày càng trở nên phức tạp. HBM là một trong những linh kiện quan trọng nhất đối với các hệ thống AI, khi được sử dụng cùng các bộ xử lí tăng tốc để cung cấp lượng dữ liệu khổng lồ cho các mô hình AI.
Nhật Bản còn có lợi thế về hạ tầng. Một số khu vực có nguồn cung điện và nước đáng tin cậy, hai yếu tố ngày càng quan trọng khi các nhà sản xuất chip phải đầu tư hàng chục tỉ USD cho những cơ sở sản xuất mới.
“Các công ty xem xét kĩ những ưu đãi, bao gồm cả hạ tầng và trợ cấp. Trước tiên, họ phải đánh giá liệu nước và điện có thể được cung cấp dễ dàng hay không”, một quan chức trong ngành cho biết.
Hệ sinh thái sản xuất chip tại Nhật Bản cũng đang trở nên thuận lợi hơn nhờ sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp liên quan. TSMC đang vận hành các nhà máy tại Kumamoto, trong khi Micron sản xuất DRAM tại Hiroshima. Đáng chú ý, TSMC sản xuất die nền (lớp đế hoặc lớp mạch logic nằm ở phần đáy của một cấu trúc chip chồng tầng) cho HBM4 của SK Hynix, tạo ra mối liên kết trực tiếp giữa các chuỗi cung ứng tại Nhật Bản và hoạt động sản xuất HBM của hãng Hàn Quốc.
Chính phủ Nhật Bản cũng sẵn sàng chi mạnh để thu hút đầu tư bán dẫn. Tokyo dự kiến hỗ trợ tối đa 1.200 tỉ yen (khoảng 7,73 tỉ USD) cho hai nhà máy đầu tiên và thứ hai của TSMC tại Kumamoto, đồng thời dành tới 500 tỉ yen cho kế hoạch mở rộng của Micron tại Hiroshima.
Chủ tịch SK Group Chey Tae-won gần đây cũng phát tín hiệu rõ ràng hơn về khả năng mở rộng hợp tác tại Nhật Bản. Trong cuộc phỏng vấn với Asahi Shimbun, ông cho biết hợp tác sản xuất với Kioxia là “một lựa chọn”, bên cạnh khả năng phối hợp nghiên cứu và phát triển, chia sẻ chuỗi cung ứng và thậm chí cùng xây dựng một nhà máy.
Theo ông Chey, Nhật Bản là “một ứng viên rất hấp dẫn”, ngay cả khi tính đến những rủi ro và khác biệt về văn hóa. SK Group đang xem xét nhiều địa điểm tiềm năng trên khắp Nhật Bản, trong đó sự tập trung của các nhà cung cấp thiết bị, vật liệu bán dẫn và nền tảng sản xuất công nghiệp là những lợi thế quan trọng.
Mỹ gây sức ép bằng thị trường và chính sách thuế
Nếu Nhật Bản hấp dẫn nhờ hệ sinh thái, Mỹ lại có lợi thế đặc biệt ở khả năng tiếp cận trực tiếp những khách hàng lớn của chip AI, đồng thời giúp các nhà sản xuất giảm rủi ro trước chính sách thương mại ngày càng cứng rắn của Washington.
Samsung Electronics đang xây dựng nhà máy đúc chip tiên tiến tại Taylor, bang Texas. Nhà máy đầu tiên dự kiến bắt đầu sản xuất vào cuối năm nay, trong khi kế hoạch xây dựng nhà máy thứ hai vẫn đang được xem xét nhằm bổ sung công suất. Chip AI5 thế hệ mới của Tesla được kì vọng sẽ được sản xuất tại đây bằng quy trình 2 nm của Samsung.
Chính phủ Mỹ đã cam kết hỗ trợ trực tiếp tới 4,7 tỉ USD cho khoản đầu tư bán dẫn của Samsung tại Texas. Khoản hỗ trợ này giúp giảm đáng kể gánh nặng vốn trong bối cảnh xây dựng một nhà máy bán dẫn tiên tiến có thể tiêu tốn hàng tỉ USD.
SK Hynix cũng đang tăng tốc tại Mỹ. Tháng trước, công ty khởi công cơ sở đóng gói tiên tiến và nghiên cứu tại Indiana. Tại đây, SK Hynix dự kiến đóng gói HBM sử dụng các wafer bộ nhớ được sản xuất tại Hàn Quốc. Cơ sở này dự kiến bắt đầu sản xuất hàng loạt HBM4E trong quý III/2029.
Áp lực mở rộng sản xuất tại Mỹ càng tăng khi chính quyền Tổng thống Donald Trump chuẩn bị áp dụng chính sách thuế quan có mục tiêu đối với chất bán dẫn.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho rằng chính sách thuế mới có thể tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa các doanh nghiệp sản xuất trong nước và những công ty tiếp tục phụ thuộc vào hoạt động sản xuất ở nước ngoài. Theo ông, những doanh nghiệp xây dựng năng lực sản xuất tại Mỹ sẽ tránh được mức thuế áp dụng với hàng nhập khẩu vào thị trường này.
Điều đó đặt Samsung và SK Hynix trước một bài toán không đơn giản. Việc đặt nhà máy gần khách hàng giúp rút ngắn chuỗi cung ứng, trong khi sản xuất tại Mỹ có thể giảm rủi ro liên quan đến thuế quan và tận dụng các khoản hỗ trợ của chính phủ. Nhật Bản lại mang đến hệ sinh thái linh kiện, thiết bị và vật liệu đã phát triển cùng môi trường sản xuất ổn định.
Trong khi mở rộng ra nước ngoài, hai tập đoàn Hàn Quốc vẫn tiếp tục đầu tư mạnh trong nước. SK Hynix gần đây phê duyệt khoản đầu tư 54.300 tỉ won cho các nhà máy mới tại Yongin, tỉnh Gyeonggi và Cheongju, tỉnh Bắc Chungcheong, nhằm tăng công suất DRAM và NAND. Samsung Electronics cũng đang thúc đẩy kế hoạch mở rộng năng lực bán dẫn tại Hàn Quốc, trong đó có các nhà máy mới ở Gwangju.
Như vậy, Mỹ và Nhật Bản không nhất thiết cạnh tranh để trở thành lựa chọn duy nhất. Với Samsung và SK Hynix, chiến lược đang hình thành có thể là xây dựng mạng lưới sản xuất đa trung tâm, trong đó Hàn Quốc tiếp tục là nền tảng, còn Mỹ và Nhật Bản đảm nhận những vai trò khác nhau trong chuỗi cung ứng chip AI toàn cầu.