Thất bại của U20 Việt Nam và bài toán phát triển cầu thủ trẻ
U20 Việt Nam kết thúc vòng loại U20 châu Á 2027 với ba trận toàn thua, đứng cuối bảng C và phải xuống Development Phase. Kết quả này cho thấy vấn đề không chỉ về chuyên môn của đội bóng hiện tại mà còn về quá trình phát triển cầu thủ trong khoảng thời gian từ U17 lên U20.
Từ U17 đến U20, khoảng trống phát triển vẫn còn
Đáng chú ý, 11 trong số 23 cầu thủ U20 Việt Nam dự vòng loại từng góp mặt tại U17 châu Á 2025. Khi đó, U17 Việt Nam hòa Úc, Nhật Bản và UAE, trong đó Nhật Bản là đương kim vô địch châu Á. Gần hai năm sau, cùng một nhóm cầu thủ lại không giành được điểm nào ở vòng loại U20 châu Á.
Sự khác biệt về kết quả không thể chỉ quy cho một giải đấu hay một HLV. Từ U17 lên U20 là giai đoạn cầu thủ phải chuyển từ bóng đá trẻ sang môi trường có cường độ, thể chất và yêu cầu chiến thuật cao hơn. Đây cũng là khoảng thời gian cần được tích lũy bằng thi đấu thực tế, đặc biệt ở các giải chuyên nghiệp.
Thực tế, không nhiều cầu thủ trẻ có cơ hội thi đấu thường xuyên tại V-League hoặc hạng Nhất. Một cầu thủ từng nổi bật ở U17 nhưng tiếp tục chủ yếu chơi các giải trẻ sẽ thiếu những trải nghiệm cần thiết khi bước lên U20.
Không thể chỉ trông chờ vào những đợt tập trung đội tuyển
Quá trình chuẩn bị của U20 Việt Nam cũng cho thấy vấn đề về thời gian và lực lượng. Đội có những giai đoạn tập trung ngắn, chưa đủ quân số do các CLB chuẩn bị mùa giải. Trong khi đó, sau trận gặp Triều Tiên, Nguyễn Lê Phát phải trở về CLB để chuẩn bị cho V-League.
HLV Yutaka Ikeuchi phải chịu trách nhiệm về chuyên môn, từ lựa chọn nhân sự, tổ chức lối chơi đến khả năng điều chỉnh trong trận đấu. U20 Việt Nam hai lần dẫn trước hoặc giữ thế trận nhưng đều sa sút trong hiệp hai. Trước Triều Tiên, đội thủng lưới ba bàn trong 12 phút đầu hiệp hai; trước Iran, Việt Nam dẫn 1-0 nhưng thua ngược 1-3.
Tuy nhiên, thay HLV không thể giải quyết toàn bộ vấn đề nếu hệ thống phát triển cầu thủ vẫn giữ nguyên.
Điều cần được xem xét là khoảng thời gian giữa các lần tập trung đội tuyển: Cầu thủ được thi đấu ở đâu, bao nhiêu phút, trước những đối thủ nào và được theo dõi, đánh giá ra sao. Đội tuyển trẻ chỉ tập trung trong thời gian ngắn, trong khi phần lớn quá trình trưởng thành của cầu thủ diễn ra tại CLB.
Thất bại của U20 Việt Nam cần được nhìn như một vấn đề của cả chu kỳ phát triển. Nếu không tạo được sự chuyển tiếp từ bóng đá trẻ sang bóng đá chuyên nghiệp, thành tích ở U17 dù tích cực cũng khó bảo đảm một thế hệ cầu thủ đủ sức cạnh tranh khi bước lên U20.
Ba trận thua tại Việt Trì là kết quả cụ thể. Nhưng vấn đề lớn hơn nằm ở hai năm trước đó: Bóng đá Việt Nam đã làm gì để những cầu thủ từng chơi tốt ở U17 có thể tiến thêm một bước?