Tổng giám đốc TikTok Việt Nam Nguyễn Lâm Thanh: AI tạo ra nội dung, con người tạo ra niềm tin
Tại KOL Summit 2026, các nhà sáng tạo nội dung số cho rằng, AI giúp nội dung được tạo ra nhanh hơn, chi phí thấp hơn, nhưng cũng đặt nền tảng, nhà sáng tạo và người dùng trước yêu cầu lớn hơn về trách nhiệm và niềm tin số.
Phóng viên Một Thế Giới đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Lâm Thanh – Tổng giám đốc Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam để làm rõ vấn đề này.
AI tạo nội dung càng nhanh, niềm tin càng dễ bị thử thách?
- AI đang giúp tạo nội dung nhanh và rẻ chưa từng có. Theo ông, điều này mở ra cơ hội gì và đồng thời tạo ra những thách thức nào đối với niềm tin trên không gian số?
- Ông Nguyễn Lâm Thanh: Vấn đề liên quan đến AI hiện nay là khủng hoảng niềm tin, là thông tin sai lệch. Nhưng góc nhìn của tôi thì AI không đến nỗi làm cho xã hội bi quan đến vậy.
Vừa rồi một sự kiện diễn ra ở TP.HCM là Tổ quốc trong tim. Ở trong đấy chúng ta sẽ nhìn thấy gì? Mọi người vẫn rất yêu nước, vẫn yêu chế độ, vẫn yêu cuộc sống. Với sự kiện đó, tôi vừa xem lại hashtag trên TikTok. Chỉ trong vòng mấy ngày thôi, mọi người làm ra gần 50.000 video, mấy tỉ lượt xem. Những comment và tất cả nội dung ở trong đấy vô cùng tích cực.
Cho nên chủ đề khủng hoảng niềm tin là một góc nhỏ trên không gian mạng. Cũng giống như cuộc sống bình thường, chúng ta đối mặt với các vấn đề của xã hội và phải tìm cách giải quyết. Chúng ta tăng trưởng hai con số, mọi thứ vẫn đang tích cực.
Trong kỷ nguyên AI, chúng ta cần quan tâm đến các tin giả, tin sai sự thật cũng như câu chuyện về niềm tin trên không gian số. Tôi muốn nói là niềm tin trên không gian số, chứ không chỉ là khủng hoảng niềm tin trên không gian số.
Ông Nguyễn Lâm Thanh
Hiện nay, mọi người có thể làm nội dung rất nhanh. Với AI thì chúng ta có thể tăng năng suất lao động. Từ góc nhìn đầu tiên, chúng ta phải nhìn thấy nó là tăng năng suất lao động, giảm chi phí của xã hội, đó là cơ hội.
Tất nhiên, việc này sẽ làm cho số lượng nội dung chuẩn chỉnh và nội dung xấu cũng sẽ gia tăng. Nó gia tăng ở giai đoạn chúng ta tạo ra nội dung rất nhanh và với chi phí rất thấp, thậm chí xấp xỉ bằng 0.
Thậm chí những nội dung chất lượng rất cao. Như TVC (quảng cáo trên truyền hình) trước đây, chúng ta làm mất mấy trăm triệu một video TVC là rất bình thường. Với một TVC HD hoặc 4K khoảng 1 phút, có những nhà cung cấp ở thị trường Việt Nam làm sản phẩm chỉ xung quanh khoảng 100 USD.
Nó tạo ra rất nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ kinh doanh, các điểm đến và góp phần tăng trưởng kinh tế.
Niềm tin trên mạng giờ đây phụ thuộc vào ai đứng sau nội dung?
- Khi người dùng ngày càng quan tâm “ai đăng” hơn cả “nội dung gì”, vai trò của KOL, KOC trong việc tạo dựng niềm tin đang thay đổi ra sao?
- Ông Nguyễn Lâm Thanh: Ở đây, chúng ta sẽ nhìn thấy vừa là cơ hội, vừa là thách thức. Làm thế nào để chúng ta cân bằng cơ hội và thách thức để bảo đảm một không gian số có trật tự?.
Nền tảng số là một đơn vị vận hành trung gian, là nơi thông tin được tạo ra bởi các nhà sáng tạo nội dung đi đến cộng đồng những người sử dụng.
Trách nhiệm và cách thức một nền tảng phối hợp với cơ quan quản lí Nhà nước như thế nào, phối hợp với các nhà sáng tạo nội dung thế nào, với cộng đồng như thế nào, thì chúng tôi thấy đây là vấn đề khá quan trọng. Và trách nhiệm sẽ là quan trọng nhất. Cơ hội lớn, trách nhiệm cũng lớn hơn. Thực ra niềm tin đi kèm với trách nhiệm.
Câu chuyện liên quan đến khủng hoảng niềm tin đến từ việc chúng ta tạo ra quá nhiều nội dung. Nội dung quá nhanh và như thế thì có thể những người tiếp nhận nội dung không đủ thời gian.
Nhưng thực ra, tại sao chúng ta có hội nghị ngày hôm nay? Tôi nghĩ nó có một câu chuyện quan trọng hơn. Tức là niềm tin trên không gian mạng bây giờ không chỉ là một nội dung.
Mọi người bây giờ không xem nội dung nhiều. Cái niềm tin đó đến từ ai đưa nội dung lên. Khi chúng ta xem, việc đầu tiên là phải xem người nào post nội dung, tài khoản nào post nội dung.
Dẫn đến là bây giờ các anh chị KOL, KOC của chúng ta, khi post một nội dung mà nội dung sai thì niềm tin của những người hâm mộ đặt lên cho họ cũng rất là lớn. Có 4 câu chuyện: quá tải, khó xác thực, bối cảnh và tốc độ.
Nền tảng có thể làm gì ngoài việc xử lí vi phạm?
- Trước lượng nội dung khổng lồ được tạo ra mỗi ngày, TikTok làm gì để vừa bảo đảm cơ hội sáng tạo, vừa ngăn nội dung sai lệch lan rộng?
- Ông Nguyễn Lâm Thanh: Đối với nền tảng thì đó là câu chuyện xử lí. Nếu chúng ta chỉ tập trung vào câu chuyện xử lí vi phạm thì chắc chắn sẽ không giải quyết được vấn đề này. Tôi chắc chắn là không giải quyết được vấn đề này.
Với chúng tôi, việc đầu tiên là vẫn phải bảo đảm cơ hội cho tất cả những nhà sáng tạo nội dung được đưa nội dung của mình đến với cộng đồng.
Tuy nhiên, không phải mọi nội dung đều được đưa đến, được post lên mà không bị xử lí thì có nghĩa là sẽ được viral đến với tất cả mọi người.
Ông Nguyễn Lâm Thanh
Ở đây, chúng tôi có các cơ chế để bảo đảm nếu một nội dung có vấn đề, không chuẩn về mặt nội dung thì phải dễ dàng được báo cáo bởi cộng đồng.
Dễ dàng, tức là một cơ chế để làm sao nền tảng không phải là người quyết định nội dung này đúng hay sai. Nền tảng không có quyền quyết định nội dung này đúng hay sai, mà phải trao quyền đấy cho cộng đồng.
Nền tảng sẽ có một bộ tiêu chuẩn cộng đồng. Mọi người rất hay phàn nàn tại sao nền tảng lại bóp traffic chỗ này, đẩy traffic chỗ kia, thuật toán khuyến khích cái này, thuật toán khuyến khích cái kia. Hoàn toàn không phải câu chuyện đấy.
Nền tảng phân phối nội dung sẽ dựa vào người dùng. Người dùng có những thuộc tính của họ, họ thích xem các chủ đề này, thích các tuyến nội dung này, họ bình luận như thế nào thì sẽ được phân bổ.
Nhưng có một cơ chế ngược trở lại. Người dùng rất dễ dàng, chỉ mất 2-3 giây thôi, báo về nền tảng là nội dung này tiêu cực, sai sự thật hay vi phạm pháp luật.
Lúc đó, các nền tảng sẽ dựa trên feedback để đánh giá lại nội dung và quyết định nội dung được phân bổ như thế nào.
Thậm chí không chỉ nội dung mà tài khoản đó cũng sẽ bị xử lí. Cơ chế của nó sẽ dựa vào cộng đồng.
Nội dung AI có bị hạn chế khi phân phối?
- TikTok đang nhận diện và xử lí nội dung do AI tạo ra như thế nào? Nội dung AI có được ưu tiên hoặc hạn chế trong phân phối hay không?
- Ông Nguyễn Lâm Thanh: Về câu chuyện nội dung AI tạo ra rất nhanh. Hiện nay tất cả các nền tảng, không chỉ TikTok, đã theo một chuẩn.
Đặc biệt ở Việt Nam mình có Luật về AI nữa thì các nội dung này sẽ được mô tả rất minh bạch: Nội dung này là do AI tạo ra.
Còn nội dung này do AI tạo ra hay do người dùng tạo ra thì việc đưa thông tin cho cộng đồng vẫn dựa trên câu chuyện chất lượng của nội dung và phản ứng của người tiêu dùng, của người xem đối với nội dung.
Nó chỉ là minh bạch để chúng ta biết đây là nội dung AI tạo ra chứ không có chuyện nội dung AI thì chúng tôi sẽ hỗ trợ nó lan truyền dễ hơn hay nội dung AI thì sẽ bị hạn chế. Cái chuyện đấy là không có, cái đấy là rất rõ. “Được đăng” và “được đề xuất” là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
Tôi muốn chia sẻ với một kết luận là AI thì có thể tạo ra nội dung, nhưng con người mới tạo ra niềm tin.
Ông Nguyễn Lâm Thanh
Mọi người xem nội dung, tin nội dung, chia sẻ nội dung là vì cái tài khoản post lên.
Tôi làm TikTok từ năm 2018, nhưng tôi làm Hội Truyền thông Số Việt Nam (VDCA) từ năm 2010, tức là đã liên quan đến những câu chuyện về mạng xã hội rất lâu.
Tôi nhìn thấy bây giờ tính chính danh trên các nền tảng mạng xã hội nói chung và các nền tảng số nói riêng rất cao so với trước đây.
Cho nên câu chuyện niềm tin được dựa trên các nhà sáng tạo bây giờ sẽ cao hơn trước rất nhiều. Bản thân việc đó cũng làm cho những nhà sáng tạo nội dung bây giờ có tính chịu trách nhiệm không chỉ trước cộng đồng mà kể cả trước pháp luật rất cao.
Cho nên niềm tin này sẽ được xây dựng dựa trên cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung. Hiện nay ở Việt Nam, những người sống bằng nghề sáng tạo nội dung có hàng triệu người. Đây cũng là một chủ đề lớn.
Nhà sáng tạo phải chịu trách nhiệm đến đâu?
- Khi một nội dung sai có thể làm tổn thương niềm tin của hàng triệu người theo dõi, ông muốn nhà sáng tạo thay đổi điều gì trong cách kiểm chứng và chia sẻ thông tin?
- Ông Nguyễn Lâm Thanh: Đối với người dùng thì đương nhiên là chúng ta có nhiều chương trình nói về việc chia sẻ.
Hồi đầu năm, Hiệp hội Internet Việt Nam và TikTok cũng có chạy một campaign gọi là “Chậm mà chắc”, “Chậm lại chắc”, đúng cái chủ đề này. Tức là trước khi chúng ta chia sẻ thông tin thì dừng lại một nhịp để chúng ta kiểm chứng.
Nhưng đối với các nhà sáng tạo nội dung, tôi cũng mong muốn phải cẩn trọng nhiều hơn, rất nhiều lần so với một người dùng bình thường. Bởi vì khi chúng ta chia sẻ một nội dung bất kỳ nào đấy mà chúng ta chưa kịp kiểm chứng về nguồn thông tin, kiểm chứng về nội dung của thông tin và đặc biệt là kiểm chứng bối cảnh thông tin được tạo ra.
Theo quan sát của tôi trong 3 năm qua, trách nhiệm của các nhà sáng tạo nội dung đã tăng lên rất nhiều. Vì vậy, dù còn lo ngại về khủng hoảng niềm tin, tôi cho rằng niềm tin trên không gian mạng hiện nay cao hơn trước.
Điều đó thể hiện qua mức chi tiêu mua sắm trực tuyến của người Việt đang đạt những kỷ lục mới. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần nâng cao kỹ năng số cho người dùng và trách nhiệm của các nhà sáng tạo nội dung để hạn chế thông tin sai lệch.
Sau một năm triển khai Chiến dịch Niềm tin số, với gần 30 chiến dịch tại các tỉnh và hàng chục nghìn nhà sáng tạo nội dung tham gia, tôi tin niềm tin số đang được củng cố và cao hơn nhiều so với 1-2 năm trước.
Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này.
